Yalan Haber, “Post-Truth” Kavramı ve Medya Üçlemesi: Geçmişten Günümüze Gündem Belirleyen Örnekler

This article argues that, although the concept of post truth has come to the forefront after the year of 2016, it has actually been in our lives long before, in both the media and politics. The increase in integration of this concept into our lives, however, has been more noticeable in recent years. Although its progress has been mainly related to politics and political propaganda, we witness that post-truth approaches can be exhibited for economic or other reasons. This study investigates whether the concept of post truth is really a new phenomenon, through examining “agenda setting fake news” examples from the past to the present, through the path from traditional to digital journalism. We argue that factors such as increasing use and impact of the internet, have been feeding the concept of post truth through the new media.  

Bu makale, “post truth” kavramının 2016 yılı sonrası çok daha ön plana çıkmasına karşın; geçmişte de medyadaki örnekleri ile hayatımızda olduğunun altını çizmektedir. Bununla birlikte, özellikle son yıllarda yaşamımıza entegrasyonundaki artışa vurgu yapılmaktadır. Ağırlıklı olarak siyaset ve siyasi propaganda ile ilişkili olarak ilerlese de ekonomik çıkar veya farklı sebeplerle de post truth yaklaşımların sergilenebildiğine şahit olunmaktadır. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılması suretiyle gelenekselden dijitale uzanan habercilik yolculuğunda geçmişten ve günümüzden “ön plana çıkan”, “gündem yaratan” yalan haber örneklerinin incelenerek post truth kavramının hayatımızdaki yeri araştırılmıştır. Bu doğrultuda, internetin her geçen gün artan hızı, erişim alanının genişliği gerek kullanıcı gerek içerik üretici olarak dijital alandaki kullanıcı sayısındaki artış gibi etkenlerin yeni medya üzerinden post truth kavramı beslediği anlaşılmıştır. Post truth olarak nitelendirilen içinde bulunduğumuz çağda toplumun gerçeklik kavramı ile bağını koparmasında etken olan faktörlerin irdelenmesi, çalışma için alt yapı oluşturmaktadır.