Modern İslam Düşüncesinde Eğitim Anlayışı (Fazlur Rahman Muhammed İkbal ve Cemaleddin Afgani Örneği)

The purpose of this paper is to investigate the education-teaching-related views of Fazlur Rahman, Muhammad Iqbal and Jamal al-Din al-Afghani, who are among the prominent philosophers of Modernist Islamists. In this context, the objective is to determine the main principles on which they base their ideas, their critiques and propositions towards the traditional and modern education system and the human model they want to train in the context of the needs of the Islamic world. Therefore, it is to reveal the extent to which they have brough holistic and consistent solutions to the existing education problems by the point of arrival of the education-teaching of today. In this framework, basic concepts that are in the Modern Islamic Thought such as unity of Islam, modernization, nationalism and reform were included with their relations to the topic. While the topic was being taken on in the specified manner, among the qualitative research methods that would carry the findings on the gaps in the field of religious education, needs and what have been achieved forward, the literature review and document analysis techniques were utilized.

Bu makalenin amacı, Modernist İslamcılar’ın önde gelen düşünürlerinden olan Fazlur Rahman, Muhammed İkbal ve Cemaleddin Afgâni’nin eğitim-öğretim görüşlerini araştırmaktır. Bu çerçevede görüşlerini dayandırdıkları temel ilkeleri, geleneksel ve çağdaş eğitim sitemine yönelik tenkit ve teklifleri, İslam dünyasının ihtiyaçları bağlamında yetiştirmek istedikleri insan modelinin ne olduğunu tespit etmektir. Böylelikle eğitim-öğretimin günümüzde gelmiş olduğu nokta itibariyle mevcut eğitim problemlerine ne derece bütüncül ve tutarlı çözümler getirdiklerini ortaya koyabilmektir. Bu kapsamda Modern İslam Düşüncesinde yer alan, İslam birliği, çağdaşlaşma, milliyetçilik, ıslahat gibi temel kavramlara da konu ile ilişkileri bağlamında yer verilmiştir. Konu belirtilen şekilde ele alınırken tarihi süreç içerisinde din eğitimi alanında boşlukları, ihtiyaçları ve ulaşılanlar çerçevesinde elde edilen bulguları ileriye taşıyacak nitel araştırma yöntemlerinden literatür tarama tekniğine başvurulmuştur.