Türkiye’de Altın Rezervi ve Döviz Kuru İlişkisinin Fourier Yaklaşımı ile Test Edilmesi

Altın rezervleri, riskleri azaltma ve ekonomik gücü simgelemesi noktasında önemli bir tampon görevindedir. Politik ve ekonomik çalkantı dönemlerinde, yatırımcılar açısından portföy riskinin azaltılması ve servetin koruması noktasında, altın rezervleri etkili bir araç haline gelmektedir. Bugün dünyada, altın hala çoğu merkez bankasının döviz rezervinin bir parçası olmakla birlikte, ülkelerin ekonomik gücünü gösteren simge niteliğindedir. Döviz kuru, yabancı rezervleri etkileyen önemli değişkenlerden biridir. Döviz kurunun değerlenmesi, yerli para biriminin değer kaybetmesi anlamına gelmektedir. Bu durum, Merkez Bankası rezerv talebinin artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’deki altın rezervi ve döviz kuru ilişkisi ele alınmıştır. 2008:01-2019:12 aylık verilerin ele alındığı çalışmanın, literatürde bu konuda ciddi boşluk olması ve güncel teknikleri kullanarak iktisadi ilişkiyi açıklaması açısından, literatüre önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalışmada, birim kök ve eşbütünleşme ilişkisi incelemelerinde, güncel bir yöntem olan Fourier yaklaşımları kullanılmıştır. Fourier ADF ve Fourier KSS testleriyle birim kök incelemesi yapılmıştır. Modelde kullanılan değişkenlerin seviye itibariyle değil de, fark itibariyle durağan olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Serilerin fark itibariyle durağan olduğu anlaşıldıktan sonra, Fourier eşbütünleşme testiyle de eşbütünleşme ilişkisinin varlığı sınanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, uluslararası rezervler ile döviz kuru arasında, eşbütünleşme ilişkisinin varlığı olduğu ispatlanmıştır. Yani döviz kurunda meydana gelen değişmelerin, uluslararası rezervleri uzun dönemde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada birim kök ve eşbütünleşme ilişkisinin varlığı sınandıktan sonra, son aşamada dols tahmin yöntemiyle, model tahminine yer verilmiştir. Model tahmini sonucunda, kur ve rezerv arasında doğru yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre teorik olarak, modelde anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak yapılan analiz neticesinde, döviz kurlarında meydana gelen artışın, altın rezervlerini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Altın Rezervi, Döviz Kuru, Fourier ADF, Fourier KSS, Fourier Eşbütünleşme, Türkiye

Gold reserves act as an important buffer in terms of reducing risks and symbolizing economic power. In times of political and economic turmoil, gold reserves become an effective tool for investors to reduce portfolio risk and protect wealth. Today, although gold is still part of most central banks’ foreign exchange reserves, it is the symbol of economic power. Exchange rate is one of the important variables affecting reserves. Appreciation of the exchange rate means depreciation of the local currency. This situation causes an increase in the demand for Central Bank reserves. In this study, gold reserves and foreign exchange relations in Turkey is discussed. It is thought that the study, in which 2008:01 – 2019:12 months data is handled, will make a significant contribution to the literature in terms of the serious gap in the literature and explaining the economic relationship by using current techniques. In addition, Fourier approaches which are up-to-date methods are used to examine the unit root and cointegration relationship. Unit root analysis is carried out with Fourier ADF and Fourier CSR tests. It is concluded that the variables used in the model are stationary not by level but by difference. After understanding that the series are stationary by difference, the existence of the cointegration relationship is tested with the Fourier Cointegration test. As a result of the analysis, the existence of a cointegration relationship between international reserves and exchange rate is proved. After testing the existence of unit root and cointegration relationship, the model estimation is used with the dols estimation method at the last stage. As a result, a correct relationship between exchange rate and reserve is determined. Accordingly, theoretically, meaningful results are obtained in the model. As a result of the analysis, it is concluded that the increase in exchange rates increases the gold reserves.