Kültürel Sermayenin Kişilerarası İlişkilere Etkisi: Bourdieucu Bir Yaklaşım
Öz
Bu çalışmada, Bourdieu’nun habitus ve kültürel sermaye kavramlarından hareketle kişilerarası ilişkiler ele alınmaktadır. Bu bağlamda kişilerarası ilişkilerde özellikle kültürel sermayenin önemi ve etkisi irdelenmektedir. Kültürel sermaye kavramı Pierre Bourdieu’nun temel kavramları arasında yer almaktadır. Bireyin kültürel sermayesi aileden tevarüs eden özelliklerin yanı sıra eğitim yoluyla kazandıkları özelliklerden oluşmaktadır. Birey, sosyalleşme araçlarından biri olan aileden belli kültürel kalıpları edinmektedir. Bu çerçevede ailenin kültürel sermayesi aile içi sosyalleşme yolu ile bireye aktarılmış olmaktadır. Bireyin aileden sonra kültürel kalıpları edineceği bir başka alan eğitimdir. Bireyin alacağı eğitim kültürel sermayesini biçimlendirecek bir etkinliğe sahiptir. Bu yollarla edinilen kültürel sermaye bireyin davranışlarına yansımaktadır. Bireyin davranış yatkınlıkları ve eğilimleri habitus olarak adlandırılmaktadır. Bu davranış kalıpları ve eğilimler hem aile hem de eğitim aracılığıyla edinilen kültürel sermaye ile yakından ilişkilidir. İnsan ilişkileri kültürel sermaye ve habitus temelinde gelişmektedir. Bireyin habitusu ve kültürel sermayesi kişilerarası ilişkilerinin oluşumunu ve sürecini etkilemektedir. Burada habitus ve kültürel sermaye, bireyin giriştiği kişilerarası ilişkilerin mahiyetini, muhteviyatını ve müstakbelini belirlemektedir. Kişilerarası ilişkilerde ilişkinin sürdürülmesinde önemli bir dayanak da güvendir. Karşılıklı olarak duyulan güven, ilişkinin temelini oluşturmanın yanında ilişkinin geleceğini de inşa etmeye yardımcı olmaktadır. Güven temelinde insanlar ile kurulan bağlantılar sosyal sermayeye karşılık gelmektedir. Kişilerarası ilişkilerin sosyal sermayenin oluşumunu ve büyüklüğünü belirleyebilmektedir. Bu açıdan sosyal sermaye, insanların birbirleriyle kurduğu ilişkilerin sürdürülmesini sağlamaktadır. İnsanların belli bir ekonomik, kültürel ve sosyal sınıflara tekabül etmesi sonucunda benzer sınıflarda olan insanların birbirine benzer davranışlar sergilemesine neden olmaktadır. Bu benzerlikler kişilerarası ilişkilerde yatkınlıkların benzerliğini ortaya çıkarmakta ve benzer habitusa sahip bireylerin birbirilerine yakınlaşmaları durumu güçlendirmektedir. Genel olarak insanlar, sosyal ilişki becerilerini kültürel sermayelerine bağlı olarak geliştirmektedir. Ayrıca başlayan bir sosyal ilişkinin devamlılığını, bu kültürel sermaye pratikleri belirleyebilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kişilerarası İlişkiler , Kültürel Sermaye , Sosyal Sermaye , Güven , Habitus , Bourdieu
References
- Aydemir, Mehmet Ali (2011). Sosyal Sermaye: Topluluk Duygusu ve Sosyal Sermaye Araştırması. Konya: Çizgi Kitabevi.
- Aydemir, Mehmet Ali ve Tecim Erhan (2012). “Türk Toplumunda Aile ve Dinin Sosyal Sermaye Potansiyeli”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 28, s. 43-59.
- Aytaç, S.Erdem, Çarkoğlu, Ali ve Ertan, Güneş (2017). “Türkiye’de Kişilerarası Sosyal Güven ve Bireysel Belirleyicileri”, ODTÜ Gelişme Dergisi, Sayı: 44, s. 1-25.
- Bourdieu, Pierre ve Wacquant, Löic (2014). Düşünümsel Bir Antropoloji İçin Cevaplar. (Nazlı Ökten, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.
- Bourdieu, Pierre (1995). Pratik Nedenler. (Hülya Tufan, Çev.) İstanbul: Kesit Yayınları.
- Bourdieu, Pierre (1997). Toplumbilim Sorunları. (Işık Ergüden, Çev.) İstanbul: Kesit Yayınları.
- Bourdieu, Pierre (2010). Sermaye Biçimleri, M. Murat Şahin ve A. Zeki Ünal(Ed.), Sosyal Sermaye, (s.45-77), Değişim Yayınları: İstanbul.
- Bourdieu, Pierre (2014a). “Simgesel Sermaye ve Toplumsal Sınıflar”, Cogito Dergisi, Sayı: 76, s. 192-203.
- Bourdieu, Pierre (2014b). “Yapılar, Habitus, Pratikler”, James d. Faubion (Der.), Özneyi Yeniden Düşünmek, (s. 65-88), İstanbul: İnsan Yayınları
- Bourdieu, Pierre (2015). Ayrım. (Derya Fırat, Günce Baykurt, Çev.) Ankara: Heretik Yayınları.