Şanlıurfa İli Örneğinde Sürdürülebilir Kent içi Ulaşım ve Tesadüfi Fayda Modelleri

Çalışmada, Türkiye’de Şanlıurfa ili örneğinde kent içi ulaşım araçları tercihi ve bu tercihi belirleyen unsurlar Tesadüfi Fayda Modellerinden Multinomial Logit Model kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz kapsamında ulaşım araçları tercihi alternatifleri olarak yaya ulaşım, halk otobüsü ile ulaşım ve kendi özel araç sahipliği vasıtasıyla ulaşım seçenekleri bulunmaktadır. Şanlıurfa ili örneğinde yapılan bu çalışma kapsamında 15 yaş ve üstü olan hanehalkı sorumlusu bireylerin tercihi dikkate alınmıştır. Buna göre gerek kendi gerekse hanehalkının gelir, tüketim ve tasarruf kararlarında bulunan ve standart sorumluluklar yetisine sahip bireylerin kent içi ulaşım araçları tercihi belirlenerek, bu tercihlerin demografik özel¬likler ve sosyo-ekonomik etkenlerle olan ilişkisi orta¬ya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada Şanlıurfa il merkezinde ikamet eden bireylerin ulaşım tercihlerinin farklılığının, gelir, yaş, eğitim, meslek vb. diğer unsurlara göre değiştiği görülmüştür. Ancak kent içi ulaşım araçları tercihinde diğer alternatiflere göre halk otobüsü ile ulaşım tercihi yanında kendi özel aracı ile ulaşım tercihi de oldukça anlamlı sonuçlar vermiştir. Sürdürülebilir kent içi ulaşım daha çok toplu ulaşım araçları tercihine göre gerçekleşmektedir. Bu nedenle potansiyel olarak kalabalık bir nüfusa ve oldukça geniş bir yüz ölçüme sahip bir kent için toplu ulaşım araçları hizmetinde çeşitliliğin arttırılması ve olanakların iyileştirilmesi toplumsal bir ihtiyaç olmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kent içi Ulaşım, Ulaşım Araçları Tercihi, Tesadüfi Fayda Modelleri, Multinomial Logit Model, Şanlıurfa

In the study, in the example Sanliurfa of Turkey the preference of urban transportation vehicles and the factors determining this preference were analyzed using the Multinomial Logit Model, one of the Incidental Utility Models. Within the scope of analysis, as alternative means of transportation pedestrian transport, transportation by public bus, and transportation through own private vehicle ownership options are available. Within the scope of this study conducted in the case of Sanliurfa province, the preference of household responsible individuals aged 15 and over was taken into account. Accordingly, the preferences of urban transportation vehicles of individuals who make income, consumption and savings decisions and have standard responsibilities were determined, and the relationship of these preferences with demographic characteristics and socio-economic factors was tried to be revealed. In the study, the difference of transportation preferences of individuals residing in Sanliurfa city center, income, age, education, occupation, etc. it has been observed that it changes according to other factors. However, in addition to the choice of urban transportation vehicles, public bus transportation with its own private vehicle has also yielded significant results. Sustainable urban transportation is mostly based according to public transportation vehicle preferences is taking place. Therefore, for a city with a potentially crowded population and a fairly a very large surface area, increasing diversity and improving the facilities in public transportation vehicle services is a social need.
Keywords: Sustainable Urban Transportation, Transport Vehicles Preference, Random Utility Models, Multinomial Logit Model, Sanliurfa