Alman Ceza Hukukunda “Aberratio Ictus” Kavramı ve Nedensellik Bağında Hata
Abstract
Bu makalede Alman Ceza Hukuku literatüründeki aberratio ictus kavramı ile anılan olaylarda failin hem suç konusu hem de suçun işleniş aşamasındaki nedensel süreçler hakkındaki tasavvuru ile gerçekten ortaya çıkan netice ve nedensel süreçler arasındaki uyumsuzluğun failin kastına ne tür etkileri olabileceği incelenmiştir. Ceza hukuku bakımından hata ve suçun maddi unsurları kavramlarının içeriği konumuzla sınırlı olacak şekilde açıklanmıştır. Bu bağlamda nedensellik bağı olarak ifade edilen ve neticenin gerçekleşme sürecine kadar uzanan olay örgüsünün kastın bilme unsurunun kapsamını oluşturan suçun maddi unsurları arasında ne şekilde kendine yer bulabileceği gerekçelendirilerek açıklanmıştır. Türk Ceza Hukuku literatüründe ‘‘hedefte sapma’’ kavramı ile ele alınan söz konusu olaylarda nedensellik bağında hata unsurunun yeterince dikkate alınmadığı vurgulanmış ve sapma kavramının yorumlanmasındaki farklılığa eleştirel bir gözle yaklaşılmıştır. Aberratio ictus kavramı ile ifade edilen olaylarda failin tasavvurundan sapan olguların kastı kaldıracak önemde olduğunu, kasıt üzerinde etkisi bulunmadığını ve bu kararın belirli normatif kriterlere göre somut olaylarda farklılaşabileceğini iddia eden görüşler incelenmiştir. Sonuç olarak; kastın isteme unsurunun suçun konusu üzerinde zaman-mekân düzleminde somutlaştırılmış olmasının aberratio ictus vakalarındaki tasavvur-hakikat uyuşmazlıklarında ortaya çıkan beklenmeyen netice bakımından failin kastını ortadan kaldıracağı kabul edilmiştir.
Keywords
References
- Akbulut B, Ceza Hukuku Genel Hükümler (11. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2024)
- Artuk M E ve Gökçen A ve Alşahin M E ve Çakır K, Ceza Hukuku Genel Hükümler (17. Baskı Adalet Yayınevi Ankara 2023).
- Backmann L, ‘Die Rechtsfolgen der aberratio ictus’ (1971) JuS 113-120.
- Backmann L, ‘Die Grundfälle zum strafrechtlichen Irrtum’ (1972) JuS 196-198.
- Baumann J, Strafrecht Allgemeiner Teil (8. Auflage, Verlag Ernst und Werner 1977).
- Baumann J ve Weber U ve Mitsch W ve Eisele J, Strafrecht, Allgemeiner Teil: Lehrbuch, (13. Aufl. Giese King 2021).
- Beling E v, Die Grundzüge des Strafrechts, (11. Neugearbeitete Auflage, Paul Ziebeck 1930).
- Beling E v, Die Lehre vom Verbrechen, (Paul Ziebeck 1906, 1964).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Criminology (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Abdullah Yıldız
*
0009-0005-3426-5829
Germany
Publication Date
January 29, 2026
Submission Date
July 10, 2025
Acceptance Date
November 19, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 13 Number: 2