DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE BASIN-İKTİDAR İLİŞKİLERİ

Bu çalışmanın konusu, 1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti (DP) ile dönemin basını arasında yaşanan ilişkileri ortaya koymaktır. 1950'lerde dünyaya hakim olan değişim rüzgarları, Türkiye'yi de etkilemiş, siyasette ve toplumsal yapıda bazı dönüşümlere yol açmıştır. 27 yıl boyunca tek parti idaresi altında hak ve özgürlük mücadelesi vermiş basının, yeni dönemden nasıl etkilendiğini anlamaya çalışmak ise, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. DP dönemini ele alan çok sayıda araştırma olmasına karşın, bu dönemin basın ortamını ele alan çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu nedenle, yapılan bu betimleyici çalışma, bu boşluğu doldurmayı hedeflemesi açısından öneme sahiptir. Geniş bir kaynak araştırmasına dayanan bu çalışma da yer yer arşiv bilgilerinden ve gazete taramalarından da yararlanılmıştır. Çalışma konusu, basın ile iktidar arasındaki ilişkilerin seyrini oldukça iyi ortaya koyması nedeniyle dönemin geçiş dönemleri olan üç başlık altında incelenmiştir. Çalışma, konu başlıkları altında toplanmamış, on senelik dönemi bütün olarak görebilmek ve değişimleri daha iyi saptayabilmek için kronolojiye sadık kalınmıştır. Yapılan bu inceleme sonucunda, basın-iktidar ilişkilerinin bu dönemde de sağlıklı bir zemine oturtulamadığı, iktidarın basının hak ve özgürlüklerini kullanma hakkını, ancak kendi yönetimsel kusurlarını dillendirmemesi ölçüsünde tanıdığı ve buna karşılık basının da tamamı olmamakla birlikte, bazı yayın organlarının iktidar ile maddi çıkarları doğrultusunda iktidar ile girift ilişkiler içerisine girerek, güvenceleri hususunda mücadele etmeyi arka plana ittikleri de görülmüştür. Buna karşın, yayın organlarının çoğunun, iktidarın kurduğu ödül-ceza sistemi olarak özetlenebilecek sisteme boyun eğmediğini ve baskılara karşı kendisinin direnç politikaları ürettiğini ve iktidarın değiştirilmesi yönünde aktif rol üstlendiğini söylemek mümkündür.