EKONOMİK RASYONALİZMİN DİNSEL GÜDÜSÜ DÜNYEVİ ASKETİKİZMDEN BİREYSEL SEÇİM MANTIĞI ÇIKAR UYUMUNA ve EN YÜKSEK FAYDAYA GEÇİŞ

Abstract

Özellikle, Orta Çağ Katolikliğinin yükümlülüklerine bağlanmamış ve eskinin dinsel sınırlamasından kendisini özgür kılmış olan puritanlar ve kilise karşıtları, para kazanma ve çok katı bir şekilde çalışma içeriğindeki dünyevi ilgileri reddeden vahiy buyruklarının dışına çok çabuk çıkmışlardır. Dünyevi çilekeşlikte dinsel doyum bulmuşlar, kendilerini tanrıya adama ruh haliyle çalışmışlar, böylece tüm zamanlarında günlük işlerini ve ruhlarını koruma gayretlerini birleştirmişlerdir. Max Weber'e göre, sanayi devriminden bir asır sonra pek çoğu dindarlık ve arınma yolu olarak dünyevi çilekeş ruh halini kaybetmiştir. Adam Smith'den sonra hemen herkes bencil dürtülerin özverili güdülerden çok daha güçlü olduğuna inanmış ve çıkarcılığı kötülük ya da günahkarlık olarak görmemiştir. Ekonomik sahada toplumsal uyuma dayanan bu bireyci ve çıkarcı mekanizma, J.S.Mill tarafından geliştirilen metafizik bir kavram olan faydayla birleştirilmiştir. Neo-klasik iktisatçılara göre, her faktör sahibi ürünün maliyetini en aza indirmeyi ve gelirlerini de en yükseğe çıkarmayı isterken tüketici de faydayı en yükseğe çıkartacak şekilde kendi tüketimini tasarlar.

Keywords

• Dünyevi asketikizm, Ussal Ekonomik Eylem, Çıkarcılık, Yararcılık

References

1. Blayney I.W. (1957), The Age of Luther : The Spirit of RenaissanceHumanism, New York
2. Bottner L. (1932), The Reformed Doctrine of Predestination, Philadelphia
3. Brubaker R. (1984), The Limits of Rationality : An Essay on the Social and Moral Thought of Max Weber, London
4. Cohen C.L. (1986), God’s Caress : The Psychology Of Puritan Religious Experience, New York
5. Forell G.W. (1964), Faith Active in Love : An Investigation of Principles Under Lying Luther’s Social Ethics, Minnepolis
6. Freytag G. (1910), Martin Luther, Chicago
7. Kooman W.J. (1954), By Faith Alone : The Life of Martin Luther, London
8. KMŞ (2004), Kutsal Kitap Eski ve Yeni Antlaşma (Tevrat, Zebur, İncil), İstanbul : Kitab-ı Mukaddes Şirketi

9. Lecky W.E.H. (1955), History of the Rise and Influence of the Rationalism in Europe, New York
10. Marshall A. (1951). Principles of Economics, New York
11. McGrath A.E. (1990), A life of John Calvin : A Study of the Shaping of Western Culture, Cambridge
12. Menger C. Principles of Economics New York, 1976
13. Mill J.S. (2008). Özgürlük Üstüne, İstanbul
14. Mill J.S. (1986). Faydacılık, İstanbul
15. Mill J.S. (2006). Principles of political economy with some of their applications to social philosophy, Indianapolis
16. Niebuhr H.R. (1957).The Social Sources of Denominationalism, New York
17. Oberman H.A. (1985), Luther : Man Between God and the Devil, New Heaven
18. Poggi G. (1983), Calvinism and Capitalist Spirit : Max Weber’s Protestant Ethic, Amberst
19. Russel B. (1983). Batı Felsefesi Tarihi, İstanbul
20. Schmidt A.M. (1960), John Calvin and Calvinist Tradition, New York
21. Schneider H. (1958), Puritan Mind, Ann Arbor
22. Smith A. (2001). Milletlerin Zenginliği, İstanbul
23. Ulutan B. (1978). İktisadi doktrinler tarihi, İstanbul
24. Watson P.S. (1947), Let God be God. An Interpretation of the Theology of Martin Luther, Philadelphia
25. Weber M. (1984), The Protestant Ethic And The Spirit of Capitalism, London
26. Warner W.W. (1930). The Wesleyan Movemen in the Industrial Revolution, New York
27. Weber M. (1978), Economy And Society, California
28. Weber M. (1964), The Sociology of Religion, London
29. Weber M. (1947), The Theory of Social and Economic Organization, New York
30. Weber M. (1950), General Economic History, New York
31. Yılmaz F. (2009). Rasyonalite İktisat özelinde bir tartışma, İstanbul