Potential Effects of the Financial Dimension of Legal Regulations on the Turkish Health System: A Trend and Scenario Analysis Approach

Year 2026, Volume: 13 Issue: 1 , 236 - 250 , 19.02.2026

Aliye Aslı Sonsuz , Sabahattin Aydın

https://doi.org/10.26650/JEPR1780035

https://izlik.org/JA65GW74KM

Abstract

This research aims to address the potential financial impacts of legal regulations related to health and social security on the Turkish healthcare system within the framework of health policy and focuses on the end of 2024 and the first quarter of 2025. Calculations regarding the current status of the system were performed using the MS Excel programme, key indicators were evaluated using trend analysis, and premium amnesties and possible situations regarding participation fees were evaluated using scenario analysis. According to the findings, general health insurance covers 99.3% of the population. Bağ-kur member’s quantity is exhibiting a fluctuating trend, necessitating the monitoring of premium debts. Over the past decade, the number of physician visits per capita has surged from 8.3 to 11.4, with a nearly 50% increase at the primary level. Current health expenditure is increasing in line with the trend but is below in the years that include the pandemic period. This situation may be linked to the decline in the high-healthcare expenditure elderly population and a decrease in the use of deferrable healthcare services. According to the scenarios, the Social Security Institution may generate revenues of 5% of its budget, while a 2% reduction in current health expenditures may be achieved. Although premium amnesties offer social security to citizens, their continuity may result in a loss of money value and individuals’ willingness to pay premiums.

Keywords

Health Financing , Health System , Health Policy , Scenario Analysis , Trend Analysis

References

• Akgül, I. (1994). Zaman Serisi Analizi ve Öngörü Modelleri. Öneri Dergisi, 1(1), s.52-69. google scholar
• Atan M, Cam, E., & Yılmaz, E. Türkiye Sağlık Sistemi Performansı Üzerine Trend Analizi. Sosyal Güvenlik Dergisi. 2019;9(1):29-44. doi:10.32331/sgd.582439 google scholar
• Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun. (09.06.2021). Resmî Gazete (Sayı: 31506). Kanun No: 7326. [https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/06/20210609-1.htm](https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/06/20210609-1.htm) (Erişim tarihi: 04.04.2025). google scholar
• Cumhurbaşkanlığı Kararı. (17.01.2025). 8/1/2002 Tarihli ve 4736 Sayılı Kanun’un 1 inci Maddesinin Birinci Fıkrası Hükmünden Muaf Tutulacakların Tespitine Dair 28/1/2002 Tarihli ve 2002/3654 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 9418). [https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250117-9.pdf](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250117-9.pdf) (Erişim tarihi: 10.04.2025). google scholar
• Durur, F. ve Akbulut, Y. (2022). Sağlık Sistemlerinde Cevap Verebilirlik Üzerine Sistematik Bir Derleme. Sağlık Bilimleri Dergisi. 31(1), s.86-95. doi:10.34108/eujhs.839141 google scholar
• Feachem, R. G. (2000), Health Systems: More Evidence, More Debate. Bulletin of the World Health Organization; 78, s. 715. [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/instance/2560781/pdf/10916908.pdf](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/instance/2560781/pdf/10916908.pdf), (Erişim tarihi: 09.04.2025. google scholar
• Haber M. (2025, 9 Ocak). TBMM Genel Kurulu'ndan Geçti: Sağlıkta O Hizmetin Ücreti 10 Kat Arttı! Cumhuriyet Gazetesi. [https://www.cumhuriyet.com.tr/ekonomi/tbmm-genel-kurulundan-gecti-saglikta-o-hizmetin-ucreti-10-kat-artti-2287556](https://www.cumhuriyet.com.tr/ekonomi/tbmm-genel-kurulundan-gecti-saglikta-o-hizmetin-ucreti-10-kat-artti-2287556) (Erişim tarihi: 01.04.2025). google scholar
• Işıkhan V. (2024), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2025 yılı bütçesi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda. [https://www.saglikaktuel.com/haber/calisma-ve-sosyal-guvenlik-bakanliginin-2025-yili-butcesi-tbmm-plan-ve-butce-ko-100194.htm](https://www.saglikaktuel.com/haber/calisma-ve-sosyal-guvenlik-bakanliginin-2025-yili-butcesi-tbmm-plan-ve-butce-ko-100194.htm) (Erişim tarihi: 29.04.2025). google scholar
• Kato, D., Ryu, H., Matsumoto, T., Abe, K., Kaneko, M., Ko, M., Irving, G., Ramsay, R., Kondo, M. (2019), Building Primary Care in Japan: Literature Review. Journal of General and Family Medicine. 20(5), s.170–179. doi:10.1002/jgf2.2522. google scholar
• Lagarde, M., Palmer, N. (2011). The impact of user fees on access to health services in low- and middle-income countries. The Cochrane database of systematic reviews. (4), CD009094. doi:10.1002/14651858.CD009094. google scholar
• Memişoğlu, K. (2024, 1 Kasım), “Sağlıkta Değer Bazlı Yaklaşıma Aile Hekimliği Üzerinden Yeni Bir Başlangıç Yaptık.” T.C. Sağlık Bakanlığı. [https://www.saglik.gov.tr/TR-106196/saglikta-deger-bazli-yaklasima-aile-hekimligi-uzerinden-yeni-bir-](https://www.saglik.gov.tr/TR-106196/saglikta-deger-bazli-yaklasima-aile-hekimligi-uzerinden-yeni-bir-) baslangic-yaptik.html (Erişim tarihi: 09.06.2025).google scholar
• Mercer, H., Dal Poz, M., Adams, O., Stilwell, B., Buchan, J., Dreesch, N., Zurn P., Beaglehole, R. (2003), Human Resources for Health: Developing Policy Options for Change. Toward a global health workforce strategy. Geneva: World Health Organization. Draft. google scholar
• Minitab. Interpret all statistics and graphs for moving average. (2025), [https://support.minitab.com/en-us/minitab/help-and-how-](https://support.minitab.com/en-us/minitab/help-and-how-) to/statistical-modeling/time-series/how-to/moving-average/interpret-the-results/all-statistics-and-graphs/ , (Erişim tarihi: 10.03.2025). google scholar
• NHS (2025), Your choices in the NHS, [https://www.nhs.uk/using-the-nhs/about-the-nhs/your-choices-in-the-nhs/](https://www.nhs.uk/using-the-nhs/about-the-nhs/your-choices-in-the-nhs/) (Erişim tarihi: 25.11.2025).google scholar
• Özer, Ö., Yıldırım, H.H., Yıldırım, T. (2015), Sağlık Sistemlerinde Finansal Sürdürülebilirlik: Kuram ve Uygulama. ISBN: 978-605-84583-3-8. Ankara: Absam Yayınları. google scholar
• Rechberger S., Hartner M., Kirchler E., & Hämmerle F. (2010). Tax amnesties, justice perceptions, and filing behavior: a simulation study. Law & Policy, 32(2), 214–225. doi:10.1111/j.1467-9930.2009.00316.x google scholar
• Roberts, M. J., Hsiao, W., Berman, P., Reich, M. R. (2008). Getting health reform right: A guide to improving performance and equity. New York. doi: 10.1093/acprof:oso/9780195371505.001.0001 google scholar
• Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. (30.10.2024). Resmî Gazete (Sayı: 32707). [https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241030-9.pdf](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241030-9.pdf) (Erişim tarihi: 01.05.2025). google scholar
• Sargutan, A. E. (2005), Sağlık Sektörü ve Sağlık Sistemlerinin Yapısı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 8(3), s. 400-428. google scholar
• SGK. (2020). Prim Ödeme Sürelerinin Ertelenmesi Hakkında Duyuru. [https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/Prim-Odeme-Surelerinin-](https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/Prim-Odeme-Surelerinin-) Ertelenmesi-Hakkinda-Duyuru-2022-11-01-03-17-24#:~:text=%EF%83%BC%202020%2FHaziran%20ay%C4%B1%20sonuna,%2F12%2F2020%20tarihine%20ertelenmi%C5%9Ftir.&text=Erteleme%20nedeniyle%205510%20say%C4%B1l%C4%B1%20Kanunun,cezas%C4%B1%20ve%20gecikme%20zamm%C4%B1%20uygulanmayacakt%C4%B1r, (Erişim tarihi: 30.04.2025). google scholar
• SGK Gündem. (Haziran 2021). Sosyal Güvenlik Kurumu Aylık Haber Bülteni: SGK Prim ve Borç Yapılandırması Başladı. [https://www.sgk.gov.tr/cdn/gallery/BASKANLIK_660000/SGK_G%C3%9CNDEM/G%C3%9CNDEM10/9f8207c5-96ba-4d62-b595-c286ee039926.pdf](https://www.sgk.gov.tr/cdn/gallery/BASKANLIK_660000/SGK_G%C3%9CNDEM/G%C3%9CNDEM10/9f8207c5-96ba-4d62-b595-c286ee039926.pdf) (Erişim tarihi: 14.06.2025). google scholar
• Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ. (25.01.2025). Resmî Gazete (Sayı: 32793). [https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/25012025-Tarih-ve-32793-Sayili-Resmi-Gazetede-Yayimlanan-Sosyal-Guvenlik-Kurumu-Saglik-Uygulama-Tebliginde-](https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/25012025-Tarih-ve-32793-Sayili-Resmi-Gazetede-Yayimlanan-Sosyal-Guvenlik-Kurumu-Saglik-Uygulama-Tebliginde-) Degisiklik-Yapilmasina-Dair-Teblig-2025-01-27-04-57-42, (Erişim tarihi: 21.03.2025). google scholar
• Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ. (23.02.2025). Resmî Gazete (Sayı: 32822). [https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/02/20250223-4-1.htm](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/02/20250223-4-1.htm) (Erişim tarihi: 01.04.2025). google scholar
• Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. (09.01.2025). Resmî Gazete (Sayı: 32783). Kanun No: 7538. [https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250115-1.htm](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250115-1.htm) (Erişim tarihi: 10.06.2025). google scholar
• Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. (31.05.2006). Resmî Gazete. Kanun No: 5510. [https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/06/20060616-1.htm](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/06/20060616-1.htm) (Erişim tarihi: 20.06.2025). google scholar
• Uğurluoğlu, Ö. ve Çelik, Y. (2005), Sağlık Sistemleri Performans Ölçümü, Önemi ve Dünya Sağlık Örgütü Yaklaşımı. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi; 8(1), s.3–29.google scholar
• Uğurluoğlu, E. ve Özgen, H. (2008), Sağlık Hizmetleri Finansmanı ve Hakkaniyet. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi; 11(2), s.133-160. google scholar
• Yıldırım, H. H. ve Yıldırım, T. (2015), Avrupa Birliği Sağlık Politikaları ve Sağlık Sistemleri. Absam Yayınları. ISBN: 978-605-84583-9-0. Ankara: Absam Yayınları. google scholar
• Yücedoğru, R., & Sarisoy, İ. (2019). Are tax amnesties good for us all? Understanding Influence of tax amnesties on benefiters and non- benefiters. CESifo Economic Studies, 66(3), 285–300. doi: 10.1093/cesifo/ifz020 google scholar
• Weber F. (1996), The Challenge of Changing Healthcare Systems. Drugs. 52 (Supplement 2), s. 68-77. doi: 10.2165/00003495-199600522-00014 google scholar
• WHO. (2000), Health Systems Governance and Financing. The World Health Report 2000. [https://www.who.int/publications/i/item/924156198X(Erişim](https://www.who.int/publications/i/item/924156198X(Erişim) tarihi: 04.06.2025). google scholar
• Yücel, Y. ve Hayta, S. (2020), Sosyal Güvenlik ve Sağlığın Finansmanı: 2000-2015 Dönemine İlişkin Değerlendirme. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi; 20(48), s.535-568. doi: 10.21560/spcd.vi.531286 google scholar
• Zanoli, R., Gambelli, D., Vairo, D. (2001), The Future of Organic Farming in Europe: A Scenario Analysis. In Organic Agriculture in the Mediterranean Basin. s.31-46. IAV Hassan II. [https://edepot.wur.nl/115476](https://edepot.wur.nl/115476) (Erişim tarihi: 14.04.2025) google scholar