Review

EGZERSİZ VE NÖROGENEZ

Volume: 84 Number: 2 April 25, 2021
EN TR

EGZERSİZ VE NÖROGENEZ

Abstract

Nörogenez, yeni nöronların oluştuğu biyolojik bir süreçtir. Nöral kök hücreler, embriyogenez sırasında, merkezi sinir sistemini oluşturacak olgun nöronlar halinde çoğalır, göç eder ve farklılaşır. Proliferasyonun, farklılaşmanın ve yer değiştirmenin ardından, egzersiz ile dentat girusda yeni doğan nöronların hipokampusun sinirsel devrelerine ve bellek konsolidasyonu ve öğrenme için önemli olan beyin bölgelerine yerleştiği kanıtlanmıştır. Egzersiz esnasında ve sonrasında “Egzersiz kaynaklı nörogenezi tetikleyen faktörün”, son yayınlarda beyin kaynaklı nörotrofik faktör (brain-derived neurotrophic factor-BDNF) adlı bir molekül olduğunun ön planda tutulduğu görülmektedir. Nörotrofin ailesinin bir üyesi olan BDNF, proliferasyon, farklılaşma, olgunlaşma ve hayatta kalma dahil olmak üzere nörogenezden sorumlu birçok fonksiyon için hayati öneme sahiptir. BDNF’nin yanı sıra nöroplastisite ve hipokampal nörogenezde İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1 (IGF-1), Fibroblast Büyüme Faktörü-2 (FGF-2), Vasculer- Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF) gibi sinyal yolaklarının da etkili olduğu gösterilmiştir. Fiziksel aktivitelerde en fazla etkilenen beyin bölgesi hipokampus bölgesidir. Aerobik egzersizlerin, özellikle de aşırıya kaçmadan yapıldığında, insanların hipokampus boyutunda ve fonksiyonlarında anlamlı artışlara neden olduğu tespit edilmiştir. Egzersizin bir stres haline dönüştürülmemesi önemlidir. Stres Hipotalamo-hipofiz-adrenal korteks ekseninde glikokortikoid salınımını artırarak nörogenezi baskılamakta, yeni nöron oluşumuna engel olmaktadır. İstemli yapılan egzersizler bile belirli bir seviyenin üzerinde olursa, tüketici hale geldiğinde yine aynı mekanizma ile nörogenezi engellemektedir. Bu nedenle egzersizin kişiye özel olması ve tükenmeye neden olacak kadar olmaması önemlidir.

Keywords

References

  1. 1. Liu PZ, Nusslock R. Exercise and hippocampal neurogenesis: a dogma re-examined and lessons learned. Neural Regen Res 2018;13(8):1354-5. [CrossRef]
  2. 2. Wrann CD, White JP, Salogiannnis J, Laznik-Bogoslavski D, Wu J, Ma D, et al. Exercise induces hippocampal BDNF through a PGC-1α/FNDC5 pathway. Cell Metab 2013;18(5):649-59. [CrossRef]
  3. 3. Voss MW, Heo S, Prakash RS, Erickson KI, Alves H, Chaddock L, et al. The influence of aerobic fitness on cerebral white matter integrity and cognitive function in older adults: Results of a one-year exercise intervention. Hum Brain Mapp 2013;34(11):2972-85. [CrossRef]
  4. 4. Ünal M. Alzheimer Hastalarında Egzersiz Uygulamaları. In: Ünal M, editor. Alzheimer’a Dair Her Şey. İstanbul: İstanbul Tıp Kitapevi; 2018.p.139-70.
  5. 5. Ünal M, Erdem S, Deniz G. The Effects Of Chronic Aerobic And Anaerobic Exercises On Lymphocyte Subgroups. Acta Physiol Hung 2005;92(2):163-71. [CrossRef]
  6. 6. Ma CL, Ma XT, Wang JJ, Liu H, Chen YF, Yang Y. Physical exercise induces hippocampal neurogenesis and prevents cognitive decline. Behav Brain Res 2017;317:332- 9. [CrossRef] 7. Altman J. Are new neurons formed in the brains of adult mammals? Science 1962;135(3509):1127-8. [CrossRef]
  7. 8. Gould E, Tanapat P, McEwen BS, Flügge G, Fuchs E. Proliferation of granule cell precursors in the dentate gyrus of adult monkeys is diminished by stress. Proc Natl Acad Sci U S A 1998; 95(6):3168-71. [CrossRef]
  8. 9. Eriksson PS, Perfilieva E, Bjork-Eriksson T, Alborn AM, Nordborg C, Peterson DA, et al. Neurogenesis in the adult human hippocampus. Nat Med 1998;4(11):1313-7. [CrossRef]

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

April 25, 2021

Submission Date

May 25, 2020

Acceptance Date

November 5, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 84 Number: 2

APA
Ünal, M. (2021). EGZERSİZ VE NÖROGENEZ. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 84(2), 264-268. https://doi.org/10.26650/IUITFD.2020.0066
AMA
1.Ünal M. EGZERSİZ VE NÖROGENEZ. İst Tıp Fak Derg. 2021;84(2):264-268. doi:10.26650/IUITFD.2020.0066
Chicago
Ünal, Mehmet. 2021. “EGZERSİZ VE NÖROGENEZ”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 84 (2): 264-68. https://doi.org/10.26650/IUITFD.2020.0066.
EndNote
Ünal M (April 1, 2021) EGZERSİZ VE NÖROGENEZ. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 84 2 264–268.
IEEE
[1]M. Ünal, “EGZERSİZ VE NÖROGENEZ”, İst Tıp Fak Derg, vol. 84, no. 2, pp. 264–268, Apr. 2021, doi: 10.26650/IUITFD.2020.0066.
ISNAD
Ünal, Mehmet. “EGZERSİZ VE NÖROGENEZ”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 84/2 (April 1, 2021): 264-268. https://doi.org/10.26650/IUITFD.2020.0066.
JAMA
1.Ünal M. EGZERSİZ VE NÖROGENEZ. İst Tıp Fak Derg. 2021;84:264–268.
MLA
Ünal, Mehmet. “EGZERSİZ VE NÖROGENEZ”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, vol. 84, no. 2, Apr. 2021, pp. 264-8, doi:10.26650/IUITFD.2020.0066.
Vancouver
1.Mehmet Ünal. EGZERSİZ VE NÖROGENEZ. İst Tıp Fak Derg. 2021 Apr. 1;84(2):264-8. doi:10.26650/IUITFD.2020.0066

Contact information and address

Addressi: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı, Turgut Özal Cad. 34093 Çapa, Fatih, İstanbul, TÜRKİYE

Email: itfdergisi@istanbul.edu.tr

Phone: +90 212 414 21 61