Türkiye Digitalis'lerinin Biyolojik Aktivitesi

Abstract

Digitalis cinsinin dünya üzerinde 40 kadar türü bulunduğu hal­de, W. Withering'in, D. purpurarían tesirleri hakkında 1785 de ya­yınladığı ilk araştırmasını takip eden 130 sene içinde, DigitaMs tür­lerinden yalnız D, purpurea ile çalışılmış olduğu görülmektedir.

Ancak 1889 da Abdurrahman Naci (1), Yakın - Doğu'da yeti­şen DigitaMs türlerinin de tedavi bakımından önemli bileşikler taşı­yabileceğine ve bunların ancak ciddi bir araştırma sonunda mey­dana çıkarabileceğine işaret etmiştir.

Abdurrahman Naci'nin düşüncesi ancak 30 sene sonra 1917 de R.E. Morris'in (11) D. lanata yapraklarının D. purpúrela yaprakla­rından daha tesirli olduğunu ortaya koymasıyla gerçekleşebilmiştir.

Türkiyede yabani olarak yetiştiği bilinen Digitalis türlerinin miktarı 10 civarındadır (Tablo I). Bunlardan iki tanesi (D. cari-ensis ve D. davisiana) yalnız Türkiyede yetişir. Diğerleri Avrupa veya Kafkasyada da yetişmektedir. D. cariojısis ve f&rrugin,ea¡ Tür­kiyede geniş bir yayılış alanına sahiptir. Diğer türlerin Türkiye-deki yayılış alanları çok dardır (Şekil 1).

Bu çalışmada, üzerinde henüz kafi derecede farmakolojik araş­tırma yapılmamış olan üç türün (D. grandiflora, D. lamarckii ve D. schischkindi) yapraklarından hazırlanan hülasaların kedi üzerin­deki biyolojik aktiviteleri kontrol edilmiştir.

Elde edilen neticeler (Tablo II, III ve IV) ve Türkiyede yetişen diğer türler üzerinde daha evvelce yapılmış olan çalışmalarda alı­nan sonuçlar (9, 14, 17), halen tıbbi maksatlar için geniş mikyasta kullanılmakta olan D. purpurea ile mukayese edilince (Tablo V), D. ferrugin,e%, D. grandiflora, D. laanarckii ve D. schischkinii türle­rinin D. purpuree;'dan daha aktif, D. davisiana ve D. viridiflora tür­lerinin ise D. purpurea'd&n daha az aktif oldukları ve D. lamarekii türünün Türkiye Digiialis'leri arasında en yüksek aktiveye sahip bulunduğu görülmektedir.

Keywords

• -