Galtung’un Şiddet Tipolojisi Bağlamında Televizyon Dizilerinde Hemşire Temsilleri Ve Cinsiyete Dayalı Şiddet
Abstract
Bu çalışma, hemşirelik mesleğinin televizyon dizilerinde nasıl temsil edildiğini ve bu temsillerin toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin yapısal ve kültürel biçimlerini nasıl yeniden ürettiğini eleştirel bir bakışla incelemektedir. Johan Galtung’un şiddet tipolojisi kuramsal çerçeve olarak benimsenmiş; Doktorlar, Mucize Doktor ve Hekimoğlu dizileri tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. “Mesleki kimliğin inşası”, “toplumsal cinsiyet kalıpları” ve “cinsiyetlendirilmiş mesleki ilişkiler” eksenlerinde yapılan analizler, hemşire karakterlerin klinik karar süreçlerinden sistematik biçimde dışlandığını, mesleki özerkliklerinin görünmez kılındığını ve erkek egemen sağlık sistemine tâbi bir pozisyonda sunularak, mesleki kimliklerinin değersizleştirildiğini göstermektedir. Hemşirelik temsilleri, cinsiyet temelli mesleki eşitsizlikleri doğallaştırmakta ve şiddetin yapısal ve kültürel biçimlerinin sürekliliğine hizmet etmektedir. Bu bağlamda çalışma, hemşirelik mesleğinin kadınlıkla özdeşleştirilmiş yapısının medya aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini, bu temsil örüntülerinin Galtung’un şiddet tipolojisiyle nasıl iç içe geçtiğini tartışarak, kültürel şiddet ve temsiliyet politikalarına odaklanan medya araştırmalarına özgün bir katkı sunmaktadır. Hemşire karakterlerin medyada cinsiyetsizleştirilmiş, mesleki bilgiye sahip, karar süreçlerine katılan ve özerk sağlık profesyonelleri olarak temsil edilmesi; yalnızca mesleki saygınlık açısından değil, toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesi açısından da yaşamsal bir gerekliliktir. Bu temsil dönüşümü, sadece medyada değil; toplumsal bilinçte de mesleklerin cinsiyetlendirilmiş algısının sorgulanabilmesinin ön koşuludur.
Keywords
References
- Aca, Z., Kırcal Şahin, A., Özdemir, A., & Kaymakcı, Y. (2025). Gender stereotypes and professional experiences of female nurses in Türkiye. Frontiers in Public Health, 13, 1–17. https://www.frontiersin.org/journals/publichealth/articles/10.3389/fpubh.2025.1538517/full google scholar
- Akdağ, M. (2024). Sinemada hemşirelik. Cumhuriyetin 100. Yılı Etkinlikleri III. Uluslararası V. Ulusal Hemşirelik Tarihi Kongresi Gönüllü Hasta Bakıcılıktan Bilimsel Hemşireliğe. (69100). google scholar
- Akkaya, R., & Darıcı, S. (2019). Dizi ve filmlerde hemşire imajının kültür endüstrisi ve popüler kültür bağlamında incelenmesi: Türkiye'den iki vakanın analizi. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 219224. google scholar
- Başaran, F., & Köşgeroğlu, N. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hemşirelik mesleğine yansımaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 293299. google scholar
- Bourdieu, P. (1989). Social space and symbolic power. Sociological Theory, 7(1), 1425. google scholar
- Bölümtaş, R. P. (2021). How nurses are portrayed in American and Turkish movies. Gevher Nesibe Journal Of Medical & Health Sciences, 6(11), 0611. https://gevhernesibedergisi.com/index.php/gnj/article/view/91/89 google scholar
- Cerit, K., Türkmen Keskin, S., & Erdem, R. (2018). Hemşirelerin işyerinde şiddete maruz kalma durumlarının ve ilişkili faktörlerin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (31), 231242. google scholar
- Collins, R. (2008). Violence: a micro-sociological theory. Princeton University. google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Women's Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Evin Doğan
*
0000-0003-1441-3968
Türkiye
Publication Date
April 29, 2026
Submission Date
September 18, 2025
Acceptance Date
April 8, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 32