Research Article

Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması

Volume: 43 Number: 3 December 25, 2023
EN TR

Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması

Abstract

Çocukların sosyalleşme alanları değiştikçe anne babaların sergiledikleri tutumların odaklandığı alanlar da değişmektedir. Orta çocukluk dönemi de çocukların fiziksel, bilişsel ve sosyalleşme alanlarında değişimler yaşadığı özel bir gelişimsel süreçtir. Ancak orta çocukluk döneminde ebeveyn tutumlarının daha nadir çalışıldığı görülmektedir. Alanyazında ebeveyn tutumlarını ölçen çeşitli ölçme araçları bulunmaktadır. Orta çocukluk dönemindeki ebeveyn tutumlarını ölçmek üzere ülkemizde kullanılan ölçekler incelendiğinde bu ölçeklerin genellikle demokratik, otoriter ve izin verici boyutları ölçmeye odaklandıkları; giderek artan sayıda çalışmanın konusu olan aşırı koruyucu tutum boyutunu içermedikleri göze çarpmaktadır. Türkçe alanyazında, aşırı koruyucu tutum boyutunu demokratik, otoriter ve izin verici boyutlarıyla birlikte değerlendiren tek ölçeğin erken çocukluk döneminde ebeveynlerin tutumlarını ölçmek üzere geliştirilen Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) olduğu bilinmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, orta çocukluk döneminde çocuğu olan ebeveynlerin tutumlarını ölçmek üzere, ETÖ'nün psikometrik açıdan uygun bir ölçek olup olmadığının değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmaya toplam 392 kişi (260 anne, 121 baba, 11 cinsiyet belirtmemiş katılımcı) katılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda demokratik, otoriter, izin verici ve aşırı koruyucu olmak üzere 42 maddeden oluşan dört boyutlu yapı desteklenmiştir. Boyutlar arası korelasyon analizi sonuçları, demokratik-otoriter ve demokratik-izin verici arasında olumsuz yönde, izin verici-otoriter ve izin verici-aşırı koruyucu arasında olumlu yönde anlamlı ilişki olduğunu göstermiş; aşırı koruyucudemokratik arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Ölçüm değişmezliği analizini sınamak amacıyla yapılan biçimsel, metrik ve ölçek değişmezliği testleri sonuçları, ölçeğin her iki ebeveyne de uygulanabileceğini göstermiştir. Ölçümün güvenirlik analizleri kapsamında elde edilen Cronbach Alfa iç tutarlık ve test-tekrar test durağanlık katsayıları da güvenirlik düzeyinin istenir düzeyde olduğunu desteklemiştir. Elde edilen sonuçlar ETÖ’nün 7-11 yaş arası çocuğu olan ebeveynlere uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğuna dair kanıtlar sunmuştur.

Keywords

References

  1. Ahmad, J. (2021). Children’s fears and its relation to parenting style and demographic variables of children and parents. Early Child Development and Care, 191(6), 963-976. doi: 10.1080/03004430.2019.1655735 google scholar
  2. Akaroğlu, G. (2022). Parental attitudes and social emotional well-being predict digital game addiction in Turkish children. The American Journal of Family Therapy, 37-56. doi: 10.1080/01926187.2022.2117249 google scholar
  3. Aküzüm, C., Boğa-Baran, E. ve Çelebi, S. (2022). Okul öncesi dönemde ebeveyn tutumları ile dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasındaki ilişki. Turkish Studies, 17(3), 427-458. doi: 10.7827/ TurkishStudies.61958 google scholar
  4. Arı, R. ve Şahin-Seçer, Z. (2003). Farklı anne baba tutumlarının çocukların psikososyal temelli problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 451-464. google scholar
  5. Avcı, E. ve Sak, R. (2018). The relationship between parenting styles and fourth graders’ levels of empathy and aggressiveness. Current Psychology, 40, 510-522. doi: 10.1007/s12144-018-9959-7 google scholar
  6. Aydın, H. ve Ayhan, D., (2021). Annelerin çocuk yetiştirme tutumlarının çocukların tüketim davranışına yansıması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(3), 977-995, doi: 10.16951/ atauniiibd.863623 google scholar
  7. Aytaç, B., Çen, S. ve Yüceol, G. P. (2018). Ebeveyn-çocuk ilişkisi ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 25(3), 209-221. google scholar
  8. Azimi, A. L., Vaziri, S. ve Kashani, F. L. (2012). Relationship between maternal parenting style and child’s aggressive behavior. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 69, 1276-1281. doi: 10.1016/j.sbspro.2012.12.062 google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2023

Submission Date

May 9, 2022

Acceptance Date

June 29, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 43 Number: 3

APA
Şendil, T. G., Akyüz, D., & Aktaş, B. (2023). Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması. Studies in Psychology, 43(3), 467-498. https://doi.org/10.26650/SP2022-1114227
AMA
1.Şendil TG, Akyüz D, Aktaş B. Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması. Studies in Psychology. 2023;43(3):467-498. doi:10.26650/SP2022-1114227
Chicago
Şendil, Telat Gül, Duygu Akyüz, and Büşra Aktaş. 2023. “Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri Için Geçerlik Sınama Çalışması”. Studies in Psychology 43 (3): 467-98. https://doi.org/10.26650/SP2022-1114227.
EndNote
Şendil TG, Akyüz D, Aktaş B (December 1, 2023) Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması. Studies in Psychology 43 3 467–498.
IEEE
[1]T. G. Şendil, D. Akyüz, and B. Aktaş, “Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması”, Studies in Psychology, vol. 43, no. 3, pp. 467–498, Dec. 2023, doi: 10.26650/SP2022-1114227.
ISNAD
Şendil, Telat Gül - Akyüz, Duygu - Aktaş, Büşra. “Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri Için Geçerlik Sınama Çalışması”. Studies in Psychology 43/3 (December 1, 2023): 467-498. https://doi.org/10.26650/SP2022-1114227.
JAMA
1.Şendil TG, Akyüz D, Aktaş B. Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması. Studies in Psychology. 2023;43:467–498.
MLA
Şendil, Telat Gül, et al. “Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri Için Geçerlik Sınama Çalışması”. Studies in Psychology, vol. 43, no. 3, Dec. 2023, pp. 467-98, doi:10.26650/SP2022-1114227.
Vancouver
1.Telat Gül Şendil, Duygu Akyüz, Büşra Aktaş. Ebeveyn Tutum Ölçeği’nin (ETÖ) 7-11 Yaş Çocuklarının Ebeveynleri için Geçerlik Sınama Çalışması. Studies in Psychology. 2023 Dec. 1;43(3):467-98. doi:10.26650/SP2022-1114227