Research Article

Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar

Volume: 45 Number: 2 August 21, 2025
TR EN

Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar

Abstract

Okul öncesi çocukların günlerinin önemli bir kısmını ekran karşısında geçirdikleri bilinmektedir. Önceki çalışmalarda, çocukların ekran başında geçirdikleri sürenin çeşitli demografik, ailevi ve ev içi unsurlarla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu bulguların çoğu, yüksek gelirli ve erken çocukluk eğitiminin yaygın olduğu gelişmiş ülkelerden gelmektedir. Farklı ülkelerdeki bulguların kıyaslanması ve çocukların ekran süresini belirleyebilecek yeni değişkenlerin alanyazına kazandırılması açısından ülkemizde yaşayan okul öncesi çocukların ekran süresi ile ilişkili unsurları tespit etmek önemlidir. Bu çalışmanın ilk amacı, çevrimiçi bir anket aracılığıyla okul öncesi çocukların ekran süresi ile ilişkili olabilecek çocuk (örn., yaş), ebeveyn (örn., stres seviyesi) ve ev ortamı (örn., arka plan televizyon sıklığı) ile ilgili unsurları incelemektir. Çalışmanın ikinci amacı, çocukların ekran süresi ile ebeveynin algıladığı sosyal destek arasın7 daki ilişkiyi alanyazında ilk kez incelemektir. Çalışmaya altı yaşından küçük çocuğu bulunan (Ort. = 41.5 ay, SS = 17.9) 647 ebeveyn katılmıştır. Çocukların ekran süresinin, ebeveynlerin çocukların teknoloji kullanımına yönelik olumlu tutumları, ebeveynlerin ekran süresi, çocuğun yaşı ve ebeveyn tarafından algılanan dikkat dağınıklığı ve arka plan televizyon sıklığı ile olumlu yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Çocukların ekran süresinin, anne7baba eğitim seviyesi, hane geliri ve ebeveynin algıladığı sosyal destek ile olumsuz yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizinde, arka plan televizyon sıklığı, ebeveynlerin çocukların teknoloji kullanımına yönelik olumlu tutumları ve çocuğun yaşı ekran süresinin en güçlü yordayıcıları olarak öne çıkmıştır. Ebeveynin algıladığı sosyal destek miktarının çocukların ekran süresi ile ilişkili bir değişken olduğu ilk kez mevcut çalışmada gösterilmiştir. Bulguların ülkemizdeki okul öncesi çocukların ekran süresini azaltmaya yönelik geliştirilecek girişimlere bilgi sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Abidin, R. R. (1992). The determinants of parenting behavior. Journal of Clinical Child Psychology, 21 (4), 407-412. https://doi.org/10.1207/ s15374424iccp2104 12 google scholar
  2. American Academy of Pediatrics. (2016). Media and Young minds. Pediatrics. 138 (5), e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591 google scholar
  3. Anand, V., Downs, S. M., Bauer, N. S. ve CarroLL, A. E. (2014). Prevalence of infant television viewing and maternaL depression sYmptoms. Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, 35(3), 216-224. 10.1097/DBP.0000000000000035 google scholar
  4. Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV). (2017). İlk 6 yıl bilgi notu. https://www.acev.org/wp-content/uploads/2017/11/ILk6YiLBilgiNotu.pdf google scholar
  5. Ataca, B., Kagitcibasi, C. ve Diri, A. (2005). The Turkish family and the vaLue of children: Trends over time. G. Trommsdorff ve B. Nauck (Ed.), The value of children in cross-cultural perspective: Case studies from eight societies içinde (s. 91-119). Pabst Science. google scholar
  6. Atkin, A. J., Sharp, S. J., Corder, K. ve van SLuiis, E. M. (2014). InternationaL chiLdren’s accelerometry database C. Prevalence and correlates of screen time in Youth: An internationaL perspective. American Journal Preventive Medicine, 47(6), 803-807. https://doi.org/10. 1016/i.amepre.2014.07.043 google scholar
  7. Azak, S. ve Raeder, S. (2013). Traiectories of parenting behavior and maternal depression. Infant Behavior and Development, 36(3), 391-402. https://doi.Org/10.1016/i.infbeh.2013.03.004 google scholar
  8. Bank, A. M., Barr, R., CaLvert, S. L., Parrott, W. G., McDonough, S. C. ve RosenbLum, K. (2012). MaternaL depression and family media use: A questionnaire and diary analysis. Journal of Child and Family Studies, 21, 208-216. https://doi.org/10.1007/s10826-011-9464-1 google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cognitive and Computational Psychology (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 21, 2025

Submission Date

July 26, 2023

Acceptance Date

July 31, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 45 Number: 2

APA
Keşşafoğlu, D., Altundal, M. N., Koç, N., Yıldız, E., & Arslan Uzundağ, B. (2025). Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar. Studies in Psychology, 45(2), 271-297. https://doi.org/10.26650/SP2023-1331727
AMA
1.Keşşafoğlu D, Altundal MN, Koç N, Yıldız E, Arslan Uzundağ B. Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar. Studies in Psychology. 2025;45(2):271-297. doi:10.26650/SP2023-1331727
Chicago
Keşşafoğlu, Dilara, Merve Nur Altundal, Nursena Koç, Ezgi Yıldız, and Berna Arslan Uzundağ. 2025. “Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba Ve Ev Ortamı Ile İlgili Yordayıcı Unsurlar”. Studies in Psychology 45 (2): 271-97. https://doi.org/10.26650/SP2023-1331727.
EndNote
Keşşafoğlu D, Altundal MN, Koç N, Yıldız E, Arslan Uzundağ B (August 1, 2025) Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar. Studies in Psychology 45 2 271–297.
IEEE
[1]D. Keşşafoğlu, M. N. Altundal, N. Koç, E. Yıldız, and B. Arslan Uzundağ, “Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar”, Studies in Psychology, vol. 45, no. 2, pp. 271–297, Aug. 2025, doi: 10.26650/SP2023-1331727.
ISNAD
Keşşafoğlu, Dilara - Altundal, Merve Nur - Koç, Nursena - Yıldız, Ezgi - Arslan Uzundağ, Berna. “Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba Ve Ev Ortamı Ile İlgili Yordayıcı Unsurlar”. Studies in Psychology 45/2 (August 1, 2025): 271-297. https://doi.org/10.26650/SP2023-1331727.
JAMA
1.Keşşafoğlu D, Altundal MN, Koç N, Yıldız E, Arslan Uzundağ B. Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar. Studies in Psychology. 2025;45:271–297.
MLA
Keşşafoğlu, Dilara, et al. “Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba Ve Ev Ortamı Ile İlgili Yordayıcı Unsurlar”. Studies in Psychology, vol. 45, no. 2, Aug. 2025, pp. 271-97, doi:10.26650/SP2023-1331727.
Vancouver
1.Dilara Keşşafoğlu, Merve Nur Altundal, Nursena Koç, Ezgi Yıldız, Berna Arslan Uzundağ. Küçük Çocukların Ekran Süresini Neler Belirler? Çocuk, AnneBaba ve Ev Ortamı ile İlgili Yordayıcı Unsurlar. Studies in Psychology. 2025 Aug. 1;45(2):271-97. doi:10.26650/SP2023-1331727