Yönerge Türü, Kelimelerin Duygusal Değeri ve Cinsiyetin Yönlendirilmiş Unutma Üzerindeki Etkisi
Abstract
Bu çalışmada, kelimelerin duygusal değeri ile cinsiyetin yönlendirilmiş unutma üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Yönlendirilmiş unutma etkisi, katılımcılardan hatırlamaları gereken kelimeleri unutmaları; aynı zamanda, unutmaları gereken kelimeleri hatırlamaları istenerek incelenmiştir. Çalışma, iki deneyden oluşmaktadır. Birinci deneyde, duygusal ve nötr kelimelerden oluşan bir kelime listesi katılımcılara bir kez sunulurken, ikinci deneyde aynı kelime listesi katılımcılara iki kez sunulmuştur. Her iki deney iki aşamadan oluşmaktadır. Katılımcılara birinci aşamada item yöntemiyle unut ya da hatırla yönergesiyle verilen kelimeler, ikinci aşamada unutulanı hatırla ya da hatırlananı unut yönergesiyle yeniden sunulmuştur. Her iki aşama sonunda sunulan tüm kelimeler için bir serbest hatırlama görevi verilmiştir.
Araştırmanın sonucunda, birinci aşamada yönlendirilmiş unutma etkisi gözlenirken; ikinci aşamada görülmemiştir. Her iki deneyin birinci aşamasında unutulması istenen kelimeler ikinci aşamada hatırla yönergesiyle yeniden çalışıldıklarında, birinci aşamada hatırlanması istenen ke- limeler kadar hatırlanmışlardır. Bu, geri getirmede ketlemeden kurtulma etkisi (release of retrieval inhibition) olarak tanımlanmaktadır. Birinci aşamada hatırlanması istenilen kelimelerin ikinci aşamada unutulması istendiğinde, katılımcılar daha fazla zaman ve çalışma fırsatı ile hatırlanması istenilmeyen kelimeleri ketleyebilmiştir. Duygusal değeri olan kelimeleri ketlemenin nötr kelimelere; olumlu kelimeleri ketlemenin de olumsuz ve nötr kelimelere göre daha zor olduğu gözlenmiştir. Ayrıca, yönlendirilmiş unutma açısından anlamlı bir cinsiyet farkı bulunmamıştır.
Keywords
References
- Bailey K. ve Chapman P. (2012). When can we choose to forget? An ERP study into item-method directed forgetting of emotional words. Brain and Cognition, 78, 133–147.
- Barnier, A., Conway, M.A., Mayoh, L., Speyer, J., Avizmil, O. ve Harris, C.B. (2007). Directed forgetting of recently recalled autobiographical memories. Journal of Experimental Psychology: General, 136, 301-322.
- Basden, B.H. ve Basden, D.R. (1996). Directed forgetting: further comparisons of the item and list methods. Memory, 4(6), 633–53.
- Basden, B. H., ve Basden, D. R. (1998). Directed forgetting: A contrast of methods and interpretations. In J. M. Golding & C. M. MacLeod (Eds.), Intentional forgetting: Interdisciplinary approaches (pp. 139-172). Mahwah, NJ: Erlbaum.
- Basden, B. H., Basden, D. R., Coe, W. C., Decker, S. ve Crutcher, K. (1994). Retrieval inhibition in directed forgetting and posthypnotic amnesia. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 42(3), 184-203.
- Basden, B.H., Basden, D.R. ve Gargano, G.J. (1993). Directed forgetting in implicit and explicit memory tests: A comparison of methods. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 19(3), 603–16.
- Bäuml, K.-H. ve Kuhbandner, C. (2009). Positive moods can eliminate intentional forgetting. Psychonomic Bulletin and Review, 16, 93-98.
- Bjork, R. A. (1970b). Positive forgetting: the noninterference of items intentionally forgotten. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 9, 255-268.
Details
Primary Language
English
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Filiz Sayar
CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Publication Date
December 20, 2016
Submission Date
April 8, 2017
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2016 Volume: 36 Number: 2