Research Article

NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması

Number: 17 July 13, 2026
EN TR

NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması

Abstract

Kıyı kumulu alanlarının antropojenik ve iklimsel baskılar altında hızla azaldığı Akdeniz havzasında, bu kayıpların nicel olarak ortaya konulması koruma ve planlama politikaları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin güneybatısında Muğla-Antalya il sınırında yer alan, Akdeniz havzasının en geniş kumul ekosistemlerinden birini oluşturan ve deniz kaplumbağaları açısından son derece önemli olan Patara Kıyı Kumulu’nda 1985-2023 yılları arasındaki alansal değişim uzaktan algılama yöntemleriyle incelenmiştir. Çalışmada Landsat 5TM, Landsat 7 ETM+ ve Sentinel-2 uydu görüntüleri, NDVI ve BSI gibi standart indekslerin yanı sıra, sera alanlarının kumullardan ayrıştırılmasını sağlamak amacıyla bu çalışma kapsamında geliştirilen Normalized Difference Sand-Greenhouse (NDSG) indeksi kullanılmıştır. Kumul alanlarının tespiti ve sınıflandırılmasında Random Forest algoritması uygulanmış genel doğruluk ve Kappa değerlerini sırasıyla 0,93–0,98 ve 0,87–0,96 aralıklarında vermiştir. Analiz sonuçlarına göre çıplak kumul alanı, 1985 yılında 10,5 km² iken 2023 yılında 3,4 km²’ye gerilemiş; bu durum çıplak kumul alanında 38 yılda %68 oranında bir alan kaybına karşılık gelmektedir. Kayıpların başlıca nedenleri arasında sistematik ağaçlandırma çalışmaları, tarımsal ve seracılık faaliyetlerinin yaygınlaşması yer almaktadır. Bu bulgular, Patara Kıyı Kumulu’nun kıyı koruma, biyolojik çeşitlilik ve kültürel miras bağlamında taşıdığı önemi vurgulayarak acil önlemler alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir.

Keywords

Kıyı Kumulları, Patara Kıyı Kumulu, Normalized Difference Sand-Greenhouse, Uzaktan Algılama

References

  1. Abdelkareem, M., Gaber, A., Abdalla, F., & El-Din, G. K. (2020). Use of optical and radar remote sensing satellites for identifying and monitoring active/inactive landforms in the driest desert in Saudi Arabia. Geomorphology, 362, 107197. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2020.107197
  2. Agır, S. U., Kutbay, H. G., Karaer, F., & Surmen, B. (2014). The classification of coastal dune vegetation in Central Black Sea Region of Turkey by numerical methods and EU habitat types. Rendiconti Lincei, 25(4), 453-460. https://doi.org/10.1007/s12210-014-0328-7
  3. Agır, S. U., Kutbay, H. G., & Surmen, B. (2016). Plant diversity along coastal dunes of the Black Sea (North of Turkey). Rendiconti Lincei, 27(3), 443-453. https://doi.org/10.1007/s12210-015-0497-z
  4. Aguilar, M., Nemmaoui, A., Novelli, A., Aguilar, F., & García Lorca, A. (2016). Object-Based Greenhouse Mapping Using Very High Resolution Satellite Data and Landsat 8 Time Series. Remote Sensing, 8(6), 513. https://doi.org/10.3390/rs8060513
  5. Aguilar, M. A., Jiménez-Lao, R., Ladisa, C., Aguilar, F. J. ve Tarantino, E. (2022). Comparison of spectral indices extracted from Sentinel-2 images to map plastic covered greenhouses through an object-based approach. GIScience & Remote Sensing, 59(1), 822–842. https://doi.org/10.1080/15481603.2022.2071057
  6. Akay, S. S., Özcan, O., & Özcan, O. (2025). Spatiotemporal Evolution of Coastal Dune Systems in the Çukurova Delta Plain: A Multitemporal Analysis Using Historical Aerial Photographs and UAV-Based Photogrammetry. Applied Sciences, 15(24), 13065. https://doi.org/10.3390/app152413065
  7. Arce-Chamorro, C., Vidal-Romaní, J. R., & Sanjurjo-Sánchez, J. (2022). Chronology of Four Climbing Dune Outcrops on the Atlantic Coast of Galicia (NW Spain) Linked to the Sea Level Fall during the MIS6 and MIS4 Isotopic Stages. Journal of Marine Science and Engineering, 10(3), 312. https://doi.org/10.3390/jmse10030312
  8. Avcı, M., (2005). Diversity and Endemism in Turkey's Vegetation. Journal of Geography, (13), 27-55.
  9. Avcı, M., (2017). Türkiye’nin Kıyı Kumullarında Bitki Örtüsü. Yasal ve Bilimsel Boyutlarıyla (pp.63-92), İstanbul: Jeomorfoloji Derneği Yayını No 1. Anka Matbaa.
  10. Avcı, S., (2017). Kıyı Alanlarının Kullanımında Beşeri Faktörler. Yasal Bilimsel Boyutlarıyla Kıyı (pp.117-146), İstanbul: Jeomorfoloji Derneği.
APA
Yılmaz, B., & Öztürk, M. Z. (2026). NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması. Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi, 17. https://doi.org/10.46453/jader.1944494
AMA
1.Yılmaz B, Öztürk MZ. NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması. JADER. 2026;(17). doi:10.46453/jader.1944494
Chicago
Yılmaz, Berkay, and Muhammed Zeynel Öztürk. 2026. “NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması”. Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi, nos. 17. https://doi.org/10.46453/jader.1944494.
EndNote
Yılmaz B, Öztürk MZ (July 1, 2026) NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması. Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi 17
IEEE
[1]B. Yılmaz and M. Z. Öztürk, “NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması”, JADER, no. 17, July 2026, doi: 10.46453/jader.1944494.
ISNAD
Yılmaz, Berkay - Öztürk, Muhammed Zeynel. “NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması”. Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi. 17 (July 1, 2026). https://doi.org/10.46453/jader.1944494.
JAMA
1.Yılmaz B, Öztürk MZ. NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması. JADER. 2026. doi:10.46453/jader.1944494.
MLA
Yılmaz, Berkay, and Muhammed Zeynel Öztürk. “NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması”. Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi, no. 17, July 2026, doi:10.46453/jader.1944494.
Vancouver
1.Berkay Yılmaz, Muhammed Zeynel Öztürk. NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması. JADER. 2026 Jul. 1;(17). doi:10.46453/jader.1944494