Research Article

Orta Anadolu’nun Kuruyan Göllerinden, Akgöl-Ereğli Sazlıkları Balık Faunası

Volume: 8 Number: 2 June 30, 2023
EN TR

Orta Anadolu’nun Kuruyan Göllerinden, Akgöl-Ereğli Sazlıkları Balık Faunası

Öz

Bu çalışmada, Konya Kapalı Havzası'nın en büyük sulak alanlarından birisi olan Akgöl-Ereğli Sazlıkları’nda ilk bilimsel kayıtların verildiği l925’ten günümüze kadar balık faunasındaki değişim irdelenmiştir. 1980’1i yılların başında yaklaşık 10 m derinlikte olan Akgöl, 1984’de İvriz Barajı'nın yapımından sonraki 5-6 yıl içinde hızla sığlaşmış; günümüzde tamamen kurumasının önüne geçmek için yapay bir set ile çevrilerek, yaklaşık 343 ha’lık çok sınırlı bir alanda, en fazla 40-50 cm derinlikte, kirli bir tuzlusu (3,0 ppt, iletkenlik 5559 µS/cm) çanağına dönüşmüştür. Hanko (1925)’nun gölde yaptığı ilk ihtiyofaunistik çalışmada Acanthorutilus anatolicııs, Varicorhinus kemali ve Rutilııs tricolor; sonrasında Akşiray (1948), Aphanius sophiae similis; Bănărescu vd. (1978) ise Orthrias angorae eregliensis’i tanımlamışlardır. Bu çalışmamızda ise kadim Akgöl’ün cılız kalıntısında sadece Paraphanius similis (yosunbalığı); İvriz Baraj Gölü'nden gelen kısmen temiz kalmış sulama suyu ve drenaj kanallarında Pseudophoxinus anatolicus (yağbalığı), Pseudophoxinus battalgilae (çiçek, otbalığı), Gobio hettitorum (kayabalığı, hasırcı), Garra kemali (Ereğli sazbalığı), Oxynoemacheilus eregliensis (Ereğli çöpçübalığı), Anatolichthys anatoliae (yosunbalığı) ve Gambusia holbrooki (sivrisinek balığı) olmak üzere 8 balık türünün yaşadığı belirlenmiştir. Belirlenen 8 türden 7’sinin endemik olması bölgenin ihtiyofaunistik önemini ortaya koyarken, halen büyük risk altındaki faunanın etkin koruma önlemleriyle korunması gerektiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Anadolu Tatlısu Balıkları , kapalı havza , sulak alan , habitat kaybı , Anatolian Freshwater Fish , closed basin , wetland , habitat loss

References

  1. Akkuş, A. (1991). Karaman çevresinin fiziki coğrafyası. SÜAF Proje No: 91-83, Konya.
  2. Akşiray, F. (1948). Türkische Cyprinodontidleri hakkında I. Revue de la Faculté des Sciences de l'Université d'Instanbul, Série B: Sciences Naturelles, 13(2), 97-138.
  3. Altın, T.B., Ouahabi, M.E. & Fagel, N. (2015). Environmental and climatic changes during the Pleistocene–Holocene in the Bor Plain, Central Anatolia, Turkey. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 440, 564- 578. DOI: 10.1016/j.palaeo.2015.09.011
  4. Anonim. (2015). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Dairesi Başkanlığı & Dolsar Mühendislik AŞ, Eylül 2015, Ankara.
  5. Bănărescu, P.M., Nalbant, T.T. & Balık, S. (1978). Süßwasserfische der Türkei. 11. Teil. Die Gattung Orthrias in der Türkei und in Südbulgarien (Pisces, Cobitidae, Noemacheilinae). Mitteilungen aus dem Hamburgischen Zoologischen Museum und Institut, 75, 255-266.
  6. Dervisoğlu, A., Musaoğlu, N., Tanık, A., Şeker, D.Z. & Kaya, Ş. (2017). Satellite-based temporal assessment of a dried lake: Case study of Akgol Wetland. Fresenius Environmental Bulletin, 26(1), 352-359.
  7. Eken, G., İsfandiyaroğlu, S. & Bozdoğan, M. (2006). Türkiye’nin önemli doğa alanları [Important nature areas of Turkey]. Ankara (Turkey), Doğa Derneği.
  8. Ertan, A., Kılıç, A. & Kasparek, M. (1989). Türkiye’nin önemli kuş alanları. İstanbul (Türkiye), Doğal Hayatı Koruma Derneği.
  9. Hankó, B. (1925). Fische aus Klein-Asien. Annales Historico-Naturales Musei Nationalis Hungarici, 21(3), 137-158.
  10. Harmancıoglu, N. & Altınbilek, D. (2020). Water resources of Turkey. In N.B. Harmancıoğlu & D. Altınbilek (Eds) Water resources of Turkey (C. 2). Springer.
APA
Güçlü, S. S., Küçük, F., Gülle, İ., & Bahrioğlu, E. (2023). Orta Anadolu’nun Kuruyan Göllerinden, Akgöl-Ereğli Sazlıkları Balık Faunası. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(2), 233-238. https://doi.org/10.35229/jaes.1244421