Research Article

Katı Atık ve Tıbbi Atıkların Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile Konumsal Dağılımlarının İncelenmesi

Volume: 9 Number: 1 March 31, 2024
EN TR

Katı Atık ve Tıbbi Atıkların Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile Konumsal Dağılımlarının İncelenmesi

Öz

Katı atıkların ve tıbbi atıkların toplanması ve bertarafının yönetimi, çevre ve insan sağlığının korunması açısından günümüzde oldukça önem taşımaktadır. Çalışmada kullanılan veriler, Türkiye İstatistik Kurumu ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından temin edilmiş ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında işlenerek haritalandırılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda; toplamda 1389 Belediyeden, 1387’sinde atık hizmeti verilebildiği ve bu belediyelerin 32.324.472 ton atık topladığı tespit edilmiştir. En fazla katı atık miktarının sırasıyla İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya, Bursa ve Konya illerinde olduğu belirlenmiştir. Kişi başına günde en az atık oluşturan iller ise Gümüşhane, Bingöl, Trabzon, Bitlis, Hakkâri, Kahramanmaraş, Mardin ve Muş illeridir. Türkiye’de toplam katı atık ve tıbbi atık miktarı bölgeden bölgeye farklılıklar göstermektedir. En fazla tıbbi atık miktarının sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana, Antalya ve Konya illerinde oluştuğu belirlenmiştir. Sterilize edilerek depolama alanlarında bertaraf edilen toplam tıbbi atık miktarı 99.369.433 kg, yakma tesislerinde bertaraf edilen toplam tıbbi atık miktarı ise 10.313.245 kg’dır. Bu araştırma, CBS ile katı atıklar ile bulaşıcı ve tehlikeli doğası nedeniyle tıbbi atık yönetimine ilişkin araştırma yapısının kapsamlı bir görünümünü sunmuştur. Atıkların azaltılması, kaynağında ayrı toplanması ve geri kazanılması için bireylerin farkındalığını artırıcı çalışmalar ile çevresel açıdan sürdürülebilir ve verimli atık yönetim sistemlerinin geliştirilerek hayata geçirilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

CBS , entegre atık yönetimi , tematik harita , tıbbi atık dağılımı , Türkiye

References

  1. Anonim. (2012). Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Türkiye’de Atık Yönetimi, Erişim Linki: file:///C:/Users/Acer/Desktop/TIBB%C4%B0%20ATI K%20VER%C4%B0LER%C4%B0%202020/sayfa%2 016%20%C4%B1%20al.pdf adresinden 7 Kasım 2023 tarihinde alınmıştır.
  2. Asefa, E.M., Barasa, K.B. & Mengistu, D.A. (2022). Application of Geographic Information System in Solid Waste Management.
  3. Aras, S. & Ölmez, B. (2021). İzmir İli Konak İlçesi’nde Sıfır Atık Uygulaması. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(2), 144-156.
  4. Aras, S. & İpek, G.G. (2019). Kızılırmak Nehri (Nevşehir) yüzey suyu kalitesinin coğrafi bilgi sistemleri ile değerlendirilmesi. KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(2), 48-57.
  5. Çoban, A. (2020). Çevre Politikası Ekolojik Sorunlar ve Kuram, Ankara: İmge Kitabevi.
  6. Dereli, M.A., & Polat, N. (2018). Boşanma verilerinin coğrafi bilgi sistemleri destekli mekânsal istatistiksel yöntemler ile irdelenmesi. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 3(3), 112-118.
  7. Durduran, S.S. & Durduran, Y. (2009). Coğrafi bilgi sistemi yardımıyla kalp ve solunum yolu hastalarının mekansal dağılımının belirlenmesi: Konya örneği. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 24(3), 19-28.
  8. Ertaş, H. & Güden, M.A. (2019). Hastanelerde Tıbbi Atik Yönetimi. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 53-67.
  9. Eryılmaz, H. & Demirarslan, K.O. (2020). 2012-2018 yılları tıbbi atıklarının nüfus ile ilişkilendirilmesi ve mevcut bertaraf yöntemlerinin incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7(13), 89- 103.
  10. Gedik, F.F. (2008). Elazığ ili için entegre atık yönetimi oluşturulması. Yüksek Lisans Tezi, Namık Kemal Üniversitesi.
APA
Kalıpcı, E., & Dereli, M. A. (2024). Katı Atık ve Tıbbi Atıkların Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile Konumsal Dağılımlarının İncelenmesi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 9(1), 23-31. https://doi.org/10.35229/jaes.1403278