Research Article

Melyat Deresi Havzası Bazı Arazi Karakteristikleri ve Yerleşim Düzeninin Konumsal Analizi

Volume: 9 Number: 4 December 31, 2024
EN TR

Melyat Deresi Havzası Bazı Arazi Karakteristikleri ve Yerleşim Düzeninin Konumsal Analizi

Öz

Kırsal alan yerleşim düzeninin havza tabanlı ve arazi karakteristikleri dikkate alınarak oluşturulması yaşam kalitesi ve ekosistem hizmetlerinin sürdürülebilirliği için oldukça önemlidir. Ancak Melyat Deresi Havzası için havza ölçeğinde yapılmış arazi kullanım ve yerleşim düzenine ait bir planlanma mevcut değildir. Bu çalışmanın amacı Melyat havzasındaki arazi ve yerleşim düzeninin (binaların) yükselti kademeleri, eğim, bakı ve jeolojik yapıya göre dağılımlarının Coğrafi Bilgi Sistemi yardımıyla ortaya konulmasıdır. Yükselti guruplarına göre en geniş arazi varlığı 1280.36 ha (%28,51) ve en fazla bina sayısı 691 adet (%64,34) ile 201-400 m yükseltileri arasında yer almaktadır. Bakılara göre havzadaki arazilerin %54,82’si ve yerleşim düzeninin %50,84’ü güneşli bakılar üzerindedir. Kayaç gruplarına göre en geniş arazi varlığı 1.668.88 ha ve en fazla bina sayısı 786 adet ile Andezit-Bazalt lav ve piroklastları üzerindedir. Eğim gruplarına göre en geniş arazi varlığı (1.710,34 ha) ve en fazla bina sayısı (452 Adet) %41-60 eğim grubu üzerindedir. Melyat deresi arazi kullanım, yerleşim düzeni ve alt yapı planlarının oluşturulmasında yukarıda ortaya konulan havza özelliklerinin dikkate alınması sorunların çözümü ve sürdürülebilir havza yönetimi için yararlı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Konumsal Analiz , Coğrafi Bilgi Sistemleri , Yerleşim Planlama , Yerleşim Düzeni

References

  1. Akkaya Aslan, Ş.T., Gündoğdu, K.S. & Demir, A.O. (2004). Sayısal Yükseklik Modelinden Yararlanılarak Bazı Havza Karakteristiklerinin Belirlenmesi: Bursa Karacabey İnkaya Göleti Havzası Örneği. Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., 18(1), 167-180.
  2. Atasoy, A. & Özşahin, E. (2013). Yükseltiye Bağlı Olarak Nüfus Değişir mi? Hatay Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(26), 92-108. Borga, M., Tonelli, F. & Selleroni, J. (2004). A Physically Based Model of The Effects of Forest Roads on Slope Stability. Water Resour. Res., 40, W12202. DOI: 10.1029/2004WR003238
  3. CRED & UNDRR. (2019). Human cost of disasters; an overview of the last 20 years (2000-2019). https://www.preventionweb.net/files/74124_hum ancostofdisasters20002019reportu.pdf (Erişim:16.10.2024).
  4. Dindaroğlu, T., Özgül, M. & Canpolat, M.Y. (2012). Sayısal Yükseklik Modeli Kullanılarak Bazı Havza Karakteristiklerinin Saptanması ve Arazi Kullanımı. KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi Özel Sayı, 197-205.
  5. Ding, B., Zhang, Y., Yu, X., Jia, G., Wang, Y., Wang, Y., Zheng, P. & Li, Z. (2022). Effects of Forest Cover Type and Ratio Changes on Runoff and Its Components. International Soil and Water Conservation Research, 10(3), 445-456. DOI: 10.1016/j.iswcr.2022.01.006.
  6. Elibüyük, M. & Yılmaz, E. (2010). Türkiye’nin Coğrafi Bölge ve Bölümlerine Göre Yükselti Basamakları ve Eğim Grupları. Coğrafi Bilimler Dergisi, 8(1), 27-55.
  7. Esen, F. & Avcı, V. (2017). Tunceli İli'nde Topoğrafik Faktörlere Göre (Yükselti, Eğim, Bakı) yerleşmelerin ve nüfusun dağılışı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(51), 376-389. DOI: 10.17719/jisr.2017.1774
  8. Göl, C. & Dengiz, O. (2007). Çankırı-Eldivan Karataşbağı Deresi Havza Arazi Kullanım-Arazi Örtüsündeki Değişim ve Toprak Özellikleri. OMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(1), 86-97.
  9. Karagel, H. & Karagel, D.Ü. (2010). Devrek ilçesinde yerleşmelerin kuruluş yeri seçiminde etkili olan coğrafi faktörler. E-Journal of New World Sciences Academy, 5(2), 4A0022, 76-97.
  10. DHA. (2023). Rize’de 1 yıllık sel ve heyelanın hasarı 1 milyar lira, Haber Tarihi: 23.12.2023, Haber Geçen: Mehmet Can Peçe, https://www.dha.com.tr/foto-galeri/rizede-1- yillik-sel-ve-heyelanin-hasari-1-milyar-lira- 2363936/1 (Erişim:15 Ekim 2024).
APA
Yüksek, T., & Özçelik, A. E. (2024). Melyat Deresi Havzası Bazı Arazi Karakteristikleri ve Yerleşim Düzeninin Konumsal Analizi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 9(4), 721-727. https://doi.org/10.35229/jaes.1573968