Research Article

Taş Ocağı Faaliyetlerinin Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (Kartal Eğrelti Otu)’un Ağır Metal İçeriği Üzerine Etkisi

Volume: 10 Number: 5 September 30, 2025
EN TR

Taş Ocağı Faaliyetlerinin Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (Kartal Eğrelti Otu)’un Ağır Metal İçeriği Üzerine Etkisi

Öz

Bitki gelişimi ve gıda güvenliği üzerinde olumsuz etkileri olan ağır metallerin bitkilere bulaşması, ciddi bir küresel sorun olarak ortaya çıkmıştır. Ağır metallerin taş ocağı faaliyetli kontaminasyonunu ortaya çıkarmak için aktif taş ocağı, terk edilmiş (pasif) taş ocağı ve kontrol sahasından olmak üzere Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (eğrelti otu) örneklerinin krom (Cr), demir (Fe), nikel (Ni), bakır (Cu), çinko (Zn), arsenik (As), kurşun (Pb), kadmiyum (Cd), mangan (Mn) ve kobalt (Co) içerikleri (mg kg-1) belirlendi. Bitki örneklerindeki ağır metal içeriklerinin aktif taş ocağı sahasında en yüksek, pasif taş ocağı sahasında orta seviyede, en düşük ise kontrol sahasında olduğu tespit edildi. Yıkanmış bitki örneklerinin ağır metal içerikleri yıkanmamış örneklere göre daha düşük seviyede bulundu. Eğrelti otu için hesaplanan zenginleştirme faktörleri (EFbitki) değerleri sırasıyla Zn>Pb>Cd>Ni>Cu>Cr>Fe>As>Mn>Co şeklinde olarak belirlendi. Tüm elementlerin birbirleri ile pozitif yönde, çok güçlü ve önemli seviyede ilişkileri olduğu ortaya çıkarıldı. Sonuçlar taş ocağı faaliyetlerinin eğrelti otundaki Cr, Fe, Ni, Cu, Zn, As, Pb, Cd, Mn ve Co kirliliğine katkıda bulunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ağır metal , Kirlilik , Pteridium aquilinum , Taş ocağı , Türkiye.

References

  1. Akbayır, S., Osma, E. & Varol, T. (2019). İstanbul’un sahil kesimlerinden toplanan Platanus orientalis L. (Doğu Çınarı)’te ağır metal birikimi. Anadolu Çev. ve Hay. Dergisi, 4(2), 393-400. DOI: 10.35229/jaes.608640
  2. Akomolafe, G.F., Dedeke, O.A., & Sirajo, S.A. (2013). Tolerance mechanisms in Pteridophytes (ferns) and their use as remediators of heavy metal contaminated sites. In Proceedings of 37th Annual Conference of Genetics Society of Nigeria (pp. 20- 29).
  3. Aksoy, A., & Şahin, U. (1999). Elaeagnus angustifolia L. as a biomonitor of heavy metal pollution. Turkish Journal of Botany, 23(2), 83-88.
  4. Alfani, A., Baldantoni, D., Maisto, G., Bartoli, G., & Virzo De Santo, A. (2000). Temporal and spatial variation in C, N, S and trace element contents in the leaves of Quercus ilex within the urban area of Naples. Environmental Pollution, 109(1), 119- 129. DOI: 10.1016/S0269-7491(99)00234-1
  5. Antoniadis, V., Levizou, E., Shaheen, S.M., Ok, Y.S., Sebastian, A., Baum, C., Prasad, M.N.V., Wenzel, W.W., & Rinklebe, J. (2017). Trace elements in the soil-plant interface: Phytoavailability, translocation, and phytoremediation-A review. Earth Science Reviews, 171, 621-645.
  6. Arthur, E.L., Rice, P.J., Anderson, T.A., Baladi, S.M., Henderson, K.L., & Coats, J.R. (2005). Phytoremediation-An overview. Critical Reviews in Plant Sciences, 24(2), 109-122.
  7. Ataabadi, M., Hoodaji, M., & Najafi, P. (2012). Assessment of washing procedure for determination some of airborne metal concentrations. African Journal of Biotechnology, 11, 4391-4395. DOI: 10.5897/AJB11.2781
  8. Bargagli, R. (1998). Trace elements in terrestrial plants: An ecophysiological approach to biomonitoring and biorecovery (p. 313). Springer-Verlag, Berlin, Germany.
  9. Chang, J.S., Yoon, I.H., & Kim, K.W. (2009). Heavy metal and arsenic accumulating fern species as potential ecological indicators in As-contaminated abandoned mines. Ecological Indicators, 9(6), 1275-1279.
  10. Chang, P., Kim, J.Y., & Kim, K.W. (2005). Concentrations of arsenic and heavy metals in vegetation at two abandoned mine tailings in South Korea. Environmental Geochemistry and Health, 27, 109-119.
APA
Güzel İzmirli, Ş. (2025). Taş Ocağı Faaliyetlerinin Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (Kartal Eğrelti Otu)’un Ağır Metal İçeriği Üzerine Etkisi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(5), 638-646. https://doi.org/10.35229/jaes.1723228