Research Article

Uzaktan Algılamaya Dayalı Bir Yaklaşımla Arazi Kullanımı Arazi Örtüsü Değişiminin Tespiti: Sentinel-2 Uydu Görüntüleriyle İzmir-Çeşme Yangını Örneği

Volume: 10 Number: 5 September 30, 2025
EN TR

Uzaktan Algılamaya Dayalı Bir Yaklaşımla Arazi Kullanımı Arazi Örtüsü Değişiminin Tespiti: Sentinel-2 Uydu Görüntüleriyle İzmir-Çeşme Yangını Örneği

Öz

Çalışma 2-4 Temmuz 2025 tarih aralığında İzmir’in Çeşme ve Urla ilçelerinde meydana gelen yangının arazi kullanımı arazi örtüsünde (AKAÖ) sebep olduğu değişimleri uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ana araçları Google Earth Engine (GEE) platformu ve ArcGIS yazılımıdır. Analizlerin yapılması için Sentinel-2 uydu görüntülerine dayanan Dynamic World AKAÖ sınıflandırma sistemi, normalize edilmiş vejetasyon fark indeksi (NDVI) ve Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından sağlanan Kaynak Yönetimi için Yangın Bilgi Sistemi (FIRMS) veri tabanı tarafından sunulan aktif yangın noktaları kullanılmıştır. Yangın sonrasında AKAÖ analizlerine göre alanın % 22 oranında değişime uğradığı, NDVI analizlerine göre ise, vejetasyonda % 22 oranında yoğun kayıp yaşandığı ortaya koyulmuştur. Değişim alanlarının, NASA FIRMS yangın noktaları ile uyum göstermesi; uzaktan algılama araç ve yöntemleri ile yapılan bu çalışmanın, mekânsal doğruluğunun bir göstergesi olabilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın sonuçları, yangın yaşanan alanlardaki AKAÖ durum tespitlerinin uzaktan algılama araçları kullanılarak, güvenilir ve hızlı olarak yapılabileceğinin altını çizmektedir. İklim değişikliği ve antropojen etkiler nedeniyle baskı altındaki alanların, daha dirençli ve sürdürülebilir olarak planlanmasında uzaktan algılama teknolojilerinin önemi vurgulamaktadır. Çalışmanın metodolojisi potansiyel araştırmacılar ve karar vericiler için, AKAÖ değişimlerinin tespitinde kullanılabilecek bütüncül bir değerlendirme yaklaşımı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Google Earth Engine (GEE) , Normalize edilmiş vejetasyon fark indeksi , uzaktan algılama , Arazi kullanımı arazi örtüsü (AKAÖ) , Sentinel-2 , Sürdürülebilir planlama.

References

  1. Abatzoglou, J.T., & Williams, A.P. (2016). Impact of anthropogenic climate change on wildfire across western US forests. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 113(42), 11770–11775. DOI: 10.1073/pnas.1607171113
  2. Aksu, B., & Yilmaz, H. (2024). Determination of User Satisfaction of Atatürk University Ata Botanical Garden. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 11(2), 357-370. DOI: 10.30910/turkjans.1414327
  3. Ayanoğlu, S., Dolarslan, M., & Gul, E. (2017). Just a Fire? Ecological and Socio-Economic aspects of Forest Fires. Turkish Journal of Scientific Reviews,10(2), 32-35.
  4. Brown, C. F., Brumby, S. P., Guzder-Williams, B., Birch, T., Hyde, S. B., Mazzariello, J., Czerwinski, W., Pasquarella, V. J., Haertel, R., Ilyushchenko, S., Schwehr, K., Weisse, M., Stolle, F., Hanson, C., Guinan, O., Moore, R., & Tait, A. M. (2022). Dynamic World, Near real- time global 10 m land use land cover mapping. Scientific Data, 9(1), 1-17. DOI: 10.1038/s41597- 022-01307-4
  5. Busby, S.U., Klock, A.M., & Fried, J.S. (2023). Inventory analysis of fire effects wrought by wind-driven megafires in relation to weather and pre-fire forest structure in the western Cascades. Fire Ecology, 19(1). DOI: 10.1186/s42408-023- 00219-x
  6. Chuvieco, E., Mouillot, F., van der Werf, G.R., San Miguel, J., Tanasse, M., Koutsias, N., García, M., Yebra, M., Padilla, M., Gitas, I., Heil, A., Hawbaker, T.J., & Giglio, L. (2019). Historical background and current developments for mapping burned area from satellite Earth observation. Remote Sensing of Environment, 225(March), 45-64. DOI: 10.1016/j.rse.2019.02.013
  7. Doğanay, H., & Doğanay, S. (2002). Türki̇ye’de Orman Yangınları ve Alınması Gereken Önlemler. Doğu Coğrafya Dergisi, 31-48.
  8. EFFIS. (2025). Seasonal Trend for Turkey. Copernicus. https://forest- fire.emergency.copernicus.eu/apps/effis.statistics /seasonaltrend
  9. Elia, M., Lafortezza, R., Onofrio, C., Costa-Saura, J. M., Bacciu, V., Giannico, V., Shao, C., & Sanesi, G. (2024). Coupling heat wave and wildfire occurrence across multiple ecoregions within a Eurasia longitudinal gradient. Science of the Total Environment, 912(December 2023). DOI: 10.1016/j.scitotenv.2023.169269
  10. Fornacca, D., Ren, G., & Xiao, W. (2018). Evaluating the best spectral indices for the detection of burn scars at several post-fire dates in a Mountainous Region of Northwest Yunnan, China. Remote Sensing, 10(8). DOI: 10.3390/rs10081196
APA
Kalaycı Kadak, M. (2025). Uzaktan Algılamaya Dayalı Bir Yaklaşımla Arazi Kullanımı Arazi Örtüsü Değişiminin Tespiti: Sentinel-2 Uydu Görüntüleriyle İzmir-Çeşme Yangını Örneği. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(5), 667-675. https://doi.org/10.35229/jaes.1753001