Petrol Kirliliği Kaynaklı Uluslararası Tazminat Sistemi ve Mesuliyetin Paylaştırılması
Abstract
Dünya enerji ihtiyacının ciddi bir kısmı petrolden tedarik edilmektedir. Farklı ulaştırma modlarıyla taşınsa da petrol ticareti için düşük maliyetli olduğu için en çok deniz ulaştırma modu kullanılmaktadır. Denizlerdeki yoğun petrol taşımacılığı çevresel riskleri tetiklemektedir ve petrol tankerlerinden kaynaklanan kazalar sadece kıyı devletlerindeki yapıları değil kirlenen alanlardaki insanların yaşamlarını da etkilemektedir. Bu sebebe binaen petrol kirliliğinden zarar görenlerin tazmin edilmesi bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Tanker gemileri kaynaklı petrol kirliliği mağdurlarının tazmin edilmesi için bazı çabalar gösterilmiştir. Bu bağlamda 1969 Hukuki Sorumluluk Sözleşmesi (CLC 1992) ve 1971 Fon Sözleşmesi (Fon 1971) geliştirilmiştir ve bunlar sonradan CLC 1992 ve Fon 1992 Sözleşmeleri ile ve son olarak üçüncü kademe tazminat sistemini teşkil eden Ek Fon Protokolü ile ikame edilmiştir. Bu düzenlemelerde, mesuliyet yükünün çoğunluğu Petrol Kirliliği Tazminat (IOPC) Fonlarına (1992 Fonu ve Ek Fon) katkıda bulunan petrol ithal eden şirketlerin omuzuna yüklenmiştir ve bu petrol ithal eden şirketler ve tanker gemisi malikleri arasında açık bir eşitsizliğe yol açmıştır. Bundan dolayı, petrol ithal eden şirketler lehine, gemi malikleri adına Uluslararası P&I Kulüpler Grubu gönüllü olarak STOPIA ve TOPIA adlı iki mekanizma geliştirmiştir. Bu çalışmada üç basamaklı tazminat sistemi, STOPIA ve TOPIA mekanizmaları analiz edilmiştir ve STOPIA ve TOPIA’nın ilk on yıllık gözden geçirme periyodu mesuliyetin dağıtılması hususunda değerlendirilmiştir.
Keywords
References
- Abdullayev, C.(2003). Uluslararası Hukuk Açısından Denizyolu İle Taşımacılıktan Kaynaklanan Petrol Kirliliği, T. C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Çankaya-Ankara, Türkiye, 393 S.
- Acar, S.(2009). Petrolden kaynaklanan kirlenme zararlarının tazmininde yeni Dönem: STOPIA ve TOPIA (*), e-akademi, Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Aylık İnternet Dergisi, Ocak 2009, Sayı:83, 42 s.
- Acar, S. (2007). Kulüp sigortası (P&I), T.C. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, İstanbul-Türkiye, 638 p.
- Billah, M.M. (2011). The Role of Insurance in Providing Adequate Compensation and in Reducing Pollution Incidents: the Case of the International Oil Pollution Liability Regime, Pace Environmental Law Review (29)I, 78 p.
- Demir, İ. (2012). 1992 Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Bir Uluslararası Fonun Kurulması İle İlgili Uluslararası Sözleşme’de 2003 Tarihli Protokol İle Kabul Edilen Değişiklikler, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt:3, Sayı:1, 213-256.
- Küçükyıldız, M.Ç (2014). Petrol Tankeri Kazalarının Deniz Çevresine Etkileri Ve Tazmin Sistemi, T.C Ulaştırma, Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı. Çankaya-Ankara, Türkiye, 100 s.
- Keçeli, A., Pekşen, N.H&Küçükyıldız, M.Ç.(2016). Petrol kirliliği hukuki sorumluluğu ve uluslararası tazmin sistemi & ulusal mevzuat, 1992 uluslararası petrol kirliliği tazmin fonu talepler el kitabı Ekim 2013 baskısı gayriresmi tercümesi & ilgili mevzuat ve uygulamalar. T.C Ulaştırma, Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı. Çankaya-Ankara, 41 s.
- IOPC (2003). The IOPC Funds' 25 Years of Compensating Victims of Oil Pollution Incidents, London, 118 p.
- IMF (2020). https://www.imf.org/external/np/fin/data/rms_sdrv.aspx
- IOPC (2018a). Liability and compensation for oil pollution damage, Texts of the 1992 Civil Liability Convention, the 1992 Fund Convention and the Supplementary Fund Protocol, London, 30 P.
