TR
EN
Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü
Abstract
Havacılık sektörü hatanın kabul edilemez olduğu sıfır hata toleransı ile işleyen bir sektördür. Havacılıkta uçuş emniyetinin sağlanması sürecinin başlangıcını ve önemli bir unsurunu uçuşa elverişlilik sağlayan bakım-onarım faaliyetleri oluşturmaktadır. Dikkat gerektiren kritik bakım faaliyetlerini yürüten teknisyenlerin psikolojik açıdan iyi bir halde olması ve yoğun tempoda süren çalışma esnasında emniyetli davranışlar sergilemesi gerekmektedir. Vijilans, dikkatin bir görev üzerinde uzun zaman sürdürülmesi ve genel bir zihinsel uyarılmışlık halidir. Bu araştırmanın amacı uçak teknisyenlerinin vijilans düzeyleri ile vijilans kayıplarının sebeplerini bir durum çalışması olarak incelemek ve havacılıkta vijilansın önemine vurgu yapmaktır. Bu amaç çerçevesinde İstanbul ilinde bulunan bir bakım işletmesinde yapılan bu araştırmanın, örneklem grubunu kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 45 teknisyen oluşturmaktadır. Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) anketi ve Otomatik Nöropsikolojik Değerlendirme Ölçütleri (ANAM4TM) ile NASA İş Yükü Endeksi (NASA-TLX) kullanılarak toplanan veriler, IBM SPSS 23 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; teknisyenlerde vijilans kaybına neden olan faktörlerin başında yorgunluk, uykusuzluk, iş yükü, stres ve termal konfor gelmektedir. Bununla beraber teknisyenlerin özellikle vardiya sonlarına doğru vijilans kayıpları yaşadığı görülmüştür. Araştırmanın havacılık emniyeti ile ilgili literatüre katkı yapacağı ve konuyla ilgili gelecekte yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.
Keywords
References
- Referans1 Ayaz, H., Shewokis, P.A., Bunce, S., İzzetoğlu, K., Willems, B. and Onaral B. (2012). Optical brain monitoring for operator training and mental workload assessment. NeuroImage, 59, 36-47.
- Referans2 Azorin, J.M., Benhaim, P., Hasbroucq, T., and Possamai, C.A. (1995). Stimulus preprocessing and response selection in depression: A reaction time study. Acta Psychologica, 89, 95-100.
- Referans3 Benedetti, L.H. and Loeb, M.A. (1972). A comparison of auditory monitoring performance in blind subjects with that of sighted subjects in light and dark. Perception and psychophysics, 11, 10–16.
- Referans4 Caffrey, B., Jones J.D. and Hınkle B.R. (1971). Varıabılıty ın reactıon tımes of normal and educable mentally retarded chıldren. Perceptual and Motor Skills, 32, 255-258.
- Referans5 Çitli, M. N. (2006). Bulanık çok kriterli karar verme (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
- Referans6 Dinges, D.F. and Powell, J.W. (1985). Microcomputer analysis of performance on a portable, simple visual task during sustained operations. Behav Res Methods Instrum Computer. 17, 652–655.
- Referans7 Dolan, J. G., 2008. Shared decision-making – transferring research into practice: The Analytic Hierarchy Process (AHP). Patient Education and Counseling, 73, 418-425.
- Referans8 Erçetin, F. B., (2019). Özel okullarda stratejik yönetim sürecinde swot analizinin çok kriterli karar verme yöntemi ile entegrasyonu ve bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
February 28, 2022
Submission Date
July 10, 2021
Acceptance Date
January 2, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 4 Number: 1
APA
Tezcan, M. C. (2022). Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü. Journal of Aviation Research, 4(1), 76-104. https://doi.org/10.51785/jar.969614
AMA
1.Tezcan MC. Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü. JAR. 2022;4(1):76-104. doi:10.51785/jar.969614
Chicago
Tezcan, Mevlüt Coşkun. 2022. “Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi Ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü”. Journal of Aviation Research 4 (1): 76-104. https://doi.org/10.51785/jar.969614.
EndNote
Tezcan MC (February 1, 2022) Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü. Journal of Aviation Research 4 1 76–104.
IEEE
[1]M. C. Tezcan, “Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü”, JAR, vol. 4, no. 1, pp. 76–104, Feb. 2022, doi: 10.51785/jar.969614.
ISNAD
Tezcan, Mevlüt Coşkun. “Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi Ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü”. Journal of Aviation Research 4/1 (February 1, 2022): 76-104. https://doi.org/10.51785/jar.969614.
JAMA
1.Tezcan MC. Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü. JAR. 2022;4:76–104.
MLA
Tezcan, Mevlüt Coşkun. “Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi Ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü”. Journal of Aviation Research, vol. 4, no. 1, Feb. 2022, pp. 76-104, doi:10.51785/jar.969614.
Vancouver
1.Mevlüt Coşkun Tezcan. Uçak Teknisyenlerinde Negatif Vijilans Faktörlerin Analitik Belirlenmesi ve Vijilans Düzeylerinin Ölçümü. JAR. 2022 Feb. 1;4(1):76-104. doi:10.51785/jar.969614
Cited By
Pisagor Bulanık Kümelere Entegre AHP ve TOPSIS Yöntemleri ile Uçak Tipi Seçiminin Optimizasyonu: Havayolu İşlemeleri İçin Model Önerisi
Journal of Aviation Research
https://doi.org/10.51785/jar.1371387Fermatean bulanık ortamda çok kriterli karar analizi: Yangın söndürme uçak tipi seçimi üzerine bir araştırma
Havacılık ve Uzay Çalışmaları Dergisi
https://doi.org/10.52995/jass.1756564