Research Article

Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması

Volume: 4 Number: 2 July 24, 2025
TR EN

Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması

Abstract

Yapay Zekâ (YZ), birçok sektörde olduğu gibi hayvancılık alanında da dönüştürücü ve destekleyici bir teknoloji olarak öne çıkmaktadır. Hassas tarımın evrilen çerçevesi içerisinde değerlendirildiğinde, gözetimli ve gözetimsiz öğrenme algoritmaları, derin öğrenme mimarileri, akıllı sensör ağları ve gerçek zamanlı veri analitiği gibi ileri düzey YZ yöntemlerinin entegrasyonu; hayvan yetiştiricilerine veriye dayalı, doğru, zamanında ve ekonomik olarak etkin kararlar alma imkânı sunmaktadır. Bu akıllı sistemler, insan hatasını azaltmakla kalmayıp iş gücü maliyetlerini düşürmekte; aynı zamanda biyolojik ve çevresel süreçlerin analizini otomatikleştirerek hayvan sağlığını, refahını ve çiftlik verimliliğini önemli ölçüde artırmaktadır. Hayvancılıkta YZ uygulamaları, uzun süredir devam eden sorunlara yenilikçi çözümler getirerek çok yönlü bir yaklaşım sunmaktadır. Başlıca kullanım alanları arasında; ivmeölçerler ve görüntü tabanlı sistemlerle davranış takibi, solunum hızı ve sıcaklık gibi biyometrik kalıpların tanınması yoluyla erken hastalık tespiti, hareket ve ses sinyalleriyle kızgınlık (estrus) tahmini ve tahmine dayalı algoritmalarla kişiselleştirilmiş yemleme stratejileri yer almaktadır. Ayrıca, yüz ve ses tanıma gibi biyometrik kimliklendirme yöntemleri, invaziv işaretleme gerekliliğini ortadan kaldırmakta ve izlenebilirlik ile hayvan refahı standartlarını iyileştirmektedir.Bu çalışma, Yapay Öğrenme (ML), Derin Öğrenme (DL), Yapay Sinir Ağları (YSA), Bilgisayarla Görü (CV), Robotik ve Doğal Dil İşleme (NLP) gibi YZ’nin temel alt alanlarını kapsamlı bir biçimde analiz etmekte ve bunların hayvancılıktaki gerçek dünya uygulamalarını, ampirik araştırmalar, vaka analizleri ve nicel modelleme eşliğinde sunmaktadır. Özellikle; görüntü tanılamasında evrişimli sinir ağlarının (CNN) kullanımı, pekiştirmeli öğrenmeyle yem sistemlerinin adaptasyonu ve davranış tanımada sensör füzyonu stratejileri detaylı şekilde ele alınmıştır.Teorik incelemeye ek olarak, Python tabanlı pratik bir simülasyon çerçevesi de sunulmuştur. Bu çerçevede, çok katmanlı algılayıcı (MLP) yapay sinir ağı kullanılarak süt ineklerinde günlük süt verimi tahmin edilmiştir. Simülasyon, kalp atış hızı, solunum hızı, vücut sıcaklığı ve göz sıcaklığı gibi biyometrik girişlere dayalı olarak gerçekleştirilmiş; bu değişkenlerin fizyolojik stres ve verimlilikle olan korelasyonu doğrultusunda

Keywords

References

  1. Andrew W, Gao J, Mullan S, Campbell N, Dowsey AW, Burghardt T, 2021. Visual identification of individual Holstein-Friesian cattle via deep metric learning. Comput Electron Agric, 185: 106133.
  2. Awad AI, Zawbaa HM, Mahmoud HA, Nabi EHH, Fayed RH, Hassanien AE, 2013. A robust cattle identification scheme using muzzle print images. Federated Conference on Computer Science and Information Systems, Krakow, Poland, ss. 529–534.
  3. Barbedo JGA, Koenigkan LV, 2018. Perspectives on the use of unmanned aerial systems to monitor cattle. Outlook Agric, 47(3): 214–222.
  4. Barry B, Gonzales-Barron UA, McDonnell K, Butler F, Ward S, 2007. Using muzzle pattern recognition as a biometric approach for cattle identification. Trans ASABE, 50(3): 1073–1080.
  5. Basheer IA, Hajmeer M, 2000. Artificial neural networks: Fundamentals, computing, design, and application. J Microbiol Methods, 43(1): 3–31.
  6. Benko A, Lanyi CS, 2009. History of artificial intelligence. In: Khosrow-Pour M (Ed.), Encyclopedia of Information Science and Technology (2nd ed., pp. 1759–1762). IGI Global.
  7. Borchers MR, Chang YM, Proudfoot KL, Wadsworth BA, Stone AE, Bewley JM, 2017. Machine-learning-based calving prediction from activity, lying, and ruminating behaviors in dairy cattle. J Dairy Sci, 100(7): 5664–5674.
  8. Chen LJ, Cui LY, Xing L, Han LJ, 2008. Prediction of the nutrient content in dairy manure using artificial neural network modeling. J Dairy Sci, 91(12): 4822–4829.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Zootechny (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 25, 2025

Publication Date

July 24, 2025

Submission Date

May 20, 2025

Acceptance Date

June 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 2

APA
Dilaver, H., & Dilaver, K. F. (2025). Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması. Journal of Animal Science and Economics, 4(2), 64-74. https://doi.org/10.5281/zenodo.16409109
AMA
1.Dilaver H, Dilaver KF. Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması. JASE. 2025;4(2):64-74. doi:10.5281/zenodo.16409109
Chicago
Dilaver, Hatice, and Kamil Fatih Dilaver. 2025. “Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması”. Journal of Animal Science and Economics 4 (2): 64-74. https://doi.org/10.5281/zenodo.16409109.
EndNote
Dilaver H, Dilaver KF (July 1, 2025) Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması. Journal of Animal Science and Economics 4 2 64–74.
IEEE
[1]H. Dilaver and K. F. Dilaver, “Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması”, JASE, vol. 4, no. 2, pp. 64–74, July 2025, doi: 10.5281/zenodo.16409109.
ISNAD
Dilaver, Hatice - Dilaver, Kamil Fatih. “Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması”. Journal of Animal Science and Economics 4/2 (July 1, 2025): 64-74. https://doi.org/10.5281/zenodo.16409109.
JAMA
1.Dilaver H, Dilaver KF. Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması. JASE. 2025;4:64–74.
MLA
Dilaver, Hatice, and Kamil Fatih Dilaver. “Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması”. Journal of Animal Science and Economics, vol. 4, no. 2, July 2025, pp. 64-74, doi:10.5281/zenodo.16409109.
Vancouver
1.Hatice Dilaver, Kamil Fatih Dilaver. Hayvancılıkta Yapay Zekâ Teknolojilerinin Uygulanması. JASE. 2025 Jul. 1;4(2):64-7. doi:10.5281/zenodo.16409109

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929