Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme

Number: 49 October 1, 2018
Murat İplikçi
EN TR

Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme

Abstract

1925 yılında Dayton, Tennessee’de görülen küçük bir dava bir anda Birleşik Devletler gündemine oturdu. Maymun Davası olarak bilinen bu davada, John Scopes adlı, Dayton’daki bir lise biyoloji öğretmeni Darwin’in evrim kuramını öğreterek kanunu çiğnemekle suçlanıyordu. Köktenciler, bu kuramın muhafazakârlığa karşı bir nefret kuramı olduğuna inanıyor ancak karşılarındakiler ise bunu düşünce özgürlüğü ile bağdaştırıyordu. Davanın her iki tarafında bulunan iki Demokrat Parti kanadı, bu çatışmanın bir parti içi mücadeleye dönüşmesine sebep oldu. Köktenci ve üç kere Demokrat Parti başkan adayı olan William Jennings Bryan davacı olurken, özgürlükçü Demokrat avukat Clarence Darrow savunmayı üstlendi. Böylece Demokrat Parti’nin özgürlükçü kanadı ve köktenci kanadı bu davada karşı karşıya geldi. Davanın sonunda her ne kadar Scopes 100 dolar gibi küçük bir cezaya çarptırılsa da bu köktencilerin kesin bir zaferi olarak algılanmadı. Aksine bu davadan sonra köktencilik Demokrat Parti içerisinde büyük bir yara aldı. 1920’li yılların ikinci yarısında köktenciler parti içerisinde geri plana geçti. Önce, köktencilerin lideri Bryan davadan hemen sonra kederinden hayatını kaybetti. Sonrasında, lidersiz kalan köktenciler evrim karşıtı kanunları, özellikle orta batı ve güney eyaletlerinde, kabul ettiremediler. Sonunda ise ilerici, özgürlükçü Demokrat Al Smith’in 1928’de partinin başkan adayı olması ile iyice geri çekilmek zorunda kaldılar. Bu makale, köktenciliğin Demokrat Parti içerisindeki yerini, 1920’lerdeki dönüşümünü ve Scopes Davası’nın getirdiği tartışmaları ve sonuçları değerlendirmeyi amaçlamaktadır

Keywords

Köktencilik, özgürlükçülük, evrim karşıtlığı, Demokrat Parti

References

  1. Bailey, Kenneth K. The Enactment of Tennessee’s Anti-Evolution Law. MA Thesis, Vanderbilt University, 1949.
  2. Burner, David. The Politics of Provincialism: The Democratic Party in Transition, 1918–1932, Harvard University Press, 1967.
  3. Clark, Constance A. “Evolution for John Doe: Pictures, the Public, and the Scopes Trial Debate”, The Journal of American History, vol. 87, no. 4. 2001. pp. 1275-1303.
  4. Darrow, Clarence. The Story of My Life. Buccaneer Books, 1992.
  5. Davis, Edward B. “Science and Religious Fundamentalism in the 1920s: Religious Pamphlets by leading Scientists of the Scopes Era Provide Insight into Public Debates about Science and Religion,” American Scientist, vol. 93, no. 3. 2005. pp. 253- 260.
  6. Farrell, John A. Clarence Darrow: Attorney for the Damned. Doubleday, 2011.
  7. Fea, John. “An Analysis of the Treatment of American Fundamentalism in United States History Survey Texts,” The History Teacher, vol. 28, no. 2. 1995. pp. 205-216.
  8. Garraty, John A. A Short History of the American Nation. Longman, 2000.
  9. Hammond, Phillip E. “The Curious Path of Conservative Protestantism.” Annals of the American Academy of Political and Social Science, vol. 480, 1985. pp. 53-62.
  10. Handlin, Oscar. Al Smith and His America. Little, Brown, 1958.
APA
İplikçi, M. (2018). Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme. Journal of American Studies of Turkey, 49, 77-100. https://izlik.org/JA54XM68NW
AMA
1.İplikçi M. Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme. JAST. 2018;(49):77-100. https://izlik.org/JA54XM68NW
Chicago
İplikçi, Murat. 2018. “Bilim Ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme”. Journal of American Studies of Turkey, nos. 49: 77-100. https://izlik.org/JA54XM68NW.
EndNote
İplikçi M (October 1, 2018) Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme. Journal of American Studies of Turkey 49 77–100.
IEEE
[1]M. İplikçi, “Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme”, JAST, no. 49, pp. 77–100, Oct. 2018, [Online]. Available: https://izlik.org/JA54XM68NW
ISNAD
İplikçi, Murat. “Bilim Ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme”. Journal of American Studies of Turkey. 49 (October 1, 2018): 77-100. https://izlik.org/JA54XM68NW.
JAMA
1.İplikçi M. Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme. JAST. 2018;:77–100.
MLA
İplikçi, Murat. “Bilim Ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme”. Journal of American Studies of Turkey, no. 49, Oct. 2018, pp. 77-100, https://izlik.org/JA54XM68NW.
Vancouver
1.Murat İplikçi. Bilim ve Maymun Davasının Çatışması: Scopes Davası Sonrasında Demokrat Partide Muhafazakârlık Politikalarında Gerileme. JAST [Internet]. 2018 Oct. 1;(49):77-100. Available from: https://izlik.org/JA54XM68NW