Evaluation of Older Adults' Access to Healthcare Services: Is There a Digital Divide?

Abstract

Amaç: Bu çalışma, dijital uçuruma odaklanarak, Türkiye'deki yaşlı bireyler arasında dijital dönüşümün sağlık hizmetlerine erişilebilirlik üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, 65 yaş ve üzeri yaşlı bireyler ve 18-64 yaş arası daha genç yetişkinler olmak üzere iki gruba ayrılan 191 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler; sosyoekonomik faktörler, teknoloji kullanımı, sağlık hizmetlerine erişim ve çevrimiçi randevu sistemlerinin yönetiminde bakım verenlere/yakınlara bağımlılık konularını ele alan yapılandırılmış anketler aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Temel bulgular, genç katılımcılara kıyasla yaşlı katılımcıların daha düşük gelir düzeylerine, sınırlı akıllı telefon ve bilgisayar kullanımına ve randevu almak için aile üyelerine daha yüksek oranda bağımlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Yüksek eğitimli yaşlı bireyler arasında dahi dijital katılımın anlamlı düzeyde daha düşük olması, teknolojik engellerin azaltılmasında dijital okuryazarlığın örgün eğitimden daha önemli bir rol oynadığını vurgulamaktadır. Ayrıca, kronik hastalıkları olan yaşlı bireyler, bakım verenlere olan artan bağımlılıkları nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde katlanarak artan zorluklarla karşılaşmaktadır. Sonuç: Bu zorlukların üstesinden gelmek için sunulan öneriler arasında; yaşlı popülasyonlara özel dijital okuryazarlık programlarının uygulanması, çevrimiçi sistemler için basitleştirilmiş kullanıcı arayüzlerinin tasarlanması ve geleneksel ile dijital sağlık erişim yöntemlerini entegre eden hibrit modellerin benimsenmesi yer almaktadır. Politika yapıcılar, tüm yaş gruplarında adil sağlık hizmeti erişimini güvence altına almak için dijital kapsayıcılık girişimlerine öncelik vermeye davet edilmektedir.

Keywords

• Geriatrik sağlık hizmetleri
• sağlık hizmetlerine erişim
• çevrimiçi sistemler
• dijital uçurum

Supporting Institution

Bu araştırma kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen sektörlerdeki herhangi bir finansman kuruluşundan spesifik bir hibe/finansal destek almamıştır.

Project Number

OMUKAEK 2024/135

Ethical Statement

Bu çalışma için yerel etik kuruldan onay alınmıştır (Karar no: OMÜKAEK 2024/135). Tüm prosedürler, kurumsal araştırma komitesinin etik standartlarına ve 1964 Helsinki Bildirgesi ile daha sonraki değişikliklerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

Thanks

Yazarlar, bu çalışmaya gönüllü olarak katılan tüm bireylere teşekkür eder.

Evaluation of Older Adults' Access to Healthcare Services: Is There a Digital Divide?

Abstract

Purpose: This study investigates the impact of digital transformation on healthcare accessibility among older adults in Turkey, with a focus on the digital divide. Methods: A cross-sectional study was conducted with 191 participants, categorized into two groups: older adults aged 65 and above, and younger adults aged 18 to 64. Data were collected through structured questionnaires addressing socioeconomic factors, technological usage, healthcare access, and dependency on caregivers for managing online appointment systems. Results: The key findings indicated that older adult participants reported lower income levels, limited smartphone and computer usage, and higher dependency on family members for scheduling appointments compared to younger participants. Even among highly educated older adults, digital engagement was significantly lower, highlighting the role of digital literacy over formal education in reducing technological barriers. Additionally, older adults with chronic conditions face compounded challenges in accessing healthcare services due to their increased dependency on caregivers. Conclusions: To address these challenges, recommendations include implementing digital literacy programs tailored to older adult populations, designing simplified user interfaces for online systems, and adopting hybrid models that integrate traditional and digital healthcare access methods. Policymakers are urged to prioritize digital inclusion initiatives to ensure equitable healthcare access across all age groups.

Keywords

• Geriatric health care
• access to health services
• online systems
• digital divide

Supporting Institution

This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Project Number

OMUKAEK 2024/135

Ethical Statement

The study was approved by the local ethics committee (Approval number: OMUKAEK 2024/135). All procedures were performed in accordance with the ethical standards of the institutional research committee and with the 1964 Helsinki declaration and its later amendments.

Thanks

The authors would like to thank all the individuals who kindly participated in this study.

References

1. Arun Ö, Çakıroğlu Çevik A. Quality of life in ageing societies: Italy, Portugal, and Turkey. Educ Gerontol. 2011;37(11):945–66.
2. Özcan Alp G, Baycan T. Digital divide reflections on regional development disparities in Türkiye. Inf Technol Dev. 2024;30(4):608–25.
3. Dal Mas F, Massaro M, Rippa P, Secundo G. The challenges of digital transformation in healthcare: An interdisciplinary literature review, framework, and future research agenda. Technovation. 2023;123:102716.
4. Demirkan H, Delen D. Leveraging the capabilities of service-oriented decision support systems: Putting analytics and big data in cloud. Decis Support Syst. 2013;55(1):412–21.
5. Duplaga M. The association between internet use and health-related outcomes in older adults and the elderly: A cross-sectional study. BMC Med Inform Decis Mak. 2021;21(1):150.
6. Frishammar J, Essén A, Bergström F, Ekman T. Digital health platforms for the elderly? Key adoption and usage barriers and ways to address them. Technol Forecast Soc Change. 2023;189:122319.
7. Charness N, Boot WR. Aging and information technology use: Potential and barriers. Curr Dir Psychol Sci. 2009;18(5):253–8.
8. Tsai HS, Shillair R, Cotten SR. Social support and “playing around”: An examination of how older adults acquire digital literacy with tablet computers. J Appl Gerontol. 2017;36(1):29–55.

9. Seifert A, Cotten SR, Xie B. A double burden of exclusion? Digital and social exclusion of older adults in times of COVID-19. J Gerontol Ser B. 2021;76(3):e99–103.
10. Jung SO, Son YH, Choi E. E-health literacy in older adults: An evolutionary concept analysis. BMC Med Inform Decis Mak. 2022;22(1):28.
11. Oh SS, Kim KA, Kim M, Oh J, Chu SH, Choi J. Measurement of digital literacy among older adults: Systematic review. J Med Internet Res. 2021;23(2):e26145.
12. Papí-Gálvez N, La Parra-Casado D. Age-based digital divide: Uses of the internet in people over 54 years old. Media Commun. 2023;11(3):77–87.
13. Smith A. Older adults and technology use. Pew Research Center [Internet]. [cited 2026 Apr 5]. Available from: https://www.pewresearch.org/internet/2014/04/03/older-adults-and-technology-use/
14. Beneito-Montagut R, Rosales A, Fernández-Ardèvol M. Emerging digital inequalities: A comparative study of older adults’ smartphone use. Soc Media Soc. 2022;8(4):20563051221138756.
15. Leukel J, Schehl B, Sugumaran V. Digital inequality among older adults: Explaining differences in the breadth of internet use. Inf Commun Soc. 2023;26(1):139–54.
16. Ibrahim H, Liu X, Zariffa N, Morris AD, Denniston AK. Health data poverty: An assailable barrier to equitable digital health care. Lancet Digit Health. 2021;3(4):e260–5.
17. Friemel TN. The digital divide has grown old: Determinants of a digital divide among seniors. New Media Soc. 2016;18(2):313–31.
18. Yang R, Gao S, Jiang Y. Digital divide as a determinant of health in the U.S. older adults: Prevalence, trends, and risk factors. BMC Geriatr. 2024;24(1):1027.
19. Gleason K, Suen JJ. Going beyond affordability for digital equity: Closing the “digital divide” through outreach and training programs for older adults. J Am Geriatr Soc. 2022;70(1):75–7.
20. Lopez de Coca T, Moreno L, Alacreu M, Sebastian-Morello M. Bridging the generational digital divide in the healthcare environment. J Pers Med. 2022;12(8):1214.
21. Van Kessel R, Wong BLH, Clemens T, Brand H. Digital health literacy as a super determinant of health: More than simply the sum of its parts. Internet Interv. 2022;27:100500.