Research Article

DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ

Volume: 8 Number: 1 March 30, 2021
  • Hakan Altın *
TR EN

DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ

Abstract

Amaç Çalışmanın temel amacı finansal piyasaları oluşturan risk faktörleri (değişkenleri) arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bunun için on altı risk faktörü tanımlanmıştır. Metodoloji - DEMATEL Yöntemi, faktörler arasındaki ilişkiyi derecelendirme yaparak iki faktör arasındaki doğrusal ilişkiyi kullanılır. Bu ilişki uzman görüşlerine bağlı olarak faktörler arasında doğrudan bir korelasyon matrisi oluşturularak kurulur. Son aşamada değişkenler arasındaki karşılıklı ilişkiyi doğrulayan bir grafiğin geliştirilmesini sağlar. Bulgular - Bu çalışmanın diğer çalışmalardan farkı başlangıç aşamasında bir uzman görüşünden yararlanmasıdır. Başka bir ifadeyle finansal piyasalardaki risk faktörleri arasında ilişkiyi piyasa uzmanı sezgisel olarak belirlemektedir. Finansal piyasaların analizi on altı risk değişkenine göre belirlenmiştir. Bu risk değişkenleri etkiyen grubu ve etkilenen grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Sonuç- Faiz oranı, internet haberleri, ekonomik büyüme, enflasyon etkileyen grubunda yer almaktadır. Piyasayı etkileyen en çok etkileyen risk değişkeni enflasyondur. Döviz Kuru, BIST100, DAX, S&P500, Altın, Petrol, Piyasa Değeri, İşsizlik, Borçlanma Oranı, İş riski, Politika Riski, Bitcoin etkilenen grubunda yer almaktadır. Bitcoin diğer etkileyen faktörlerden en çok etkilenen faktördür. Diğer yandan DEMATEL yönteminin uygulamasına ilişkin çalışmalar uzmanların sübjektif görüşlerine dayanmaktadır. Yöntem, sübjektif görüşlerin güvenilir olduğunu varsaymaktadır. Ancak bilimsel çalışmalarda varsayımların her zaman doğru olduğu söylenemez.

Keywords

References

  1. Abdel-Basset, M., Manogaran, G., Gamal, A., & Smarandache, F. (2018). A hybrid approach of neutrosophic sets and DEMATEL method for developing supplier selection criteria. Design Automation for Embedded Systems, 22(3), 257-278. doi.org/10.1007/s10617-018-9203-6
  2. Abdullah, L., Zulkifli, N., Liao, H., Herrera-Viedma, E., & Al-Barakati, A. (2019). An interval-valued intuitionistic fuzzy DEMATEL method combined with Choquet integral for sustainable solid waste management. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 82, 207-215. doi.org/10.1016/j.engappai.2019.04.005
  3. Akyuz, E., & Celik, E. (2015). A fuzzy DEMATEL method to evaluate critical operational hazards during gas freeing process in crude oil tankers. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 38, 243-253. doi.org/10.1016/j.jlp.2015.10.006
  4. Altuntas, F., & Gok, M. S. (2021). The effect of COVID-19 pandemic on domestic tourism: A DEMATEL method analysis on quarantine decisions. International Journal of Hospitality Management, 92, 102719. doi.org/10.1016/j.ijhm.2020.102719
  5. Altuntas, S., & Dereli, T. (2015). A novel approach based on DEMATEL method and patent citation analysis for prioritizing a portfolio of investment projects. Expert systems with Applications, 42(3), 1003-1012. doi.org/10.1016/j.eswa.2014.09.018
  6. Amiri, M., Sadaghiyani, J., Payani, N., & Shafieezadeh, M. (2011). Developing a DEMATEL method to prioritize distribution centers in supply chain. Management Science Letters, 1(3), 279-288. doi: 10.5267/j.msl.2011.04.001
  7. Ayçin, E. (2020). Bölüm 6. DEMATEL. Çok Kriterli Karar Verme Bilgisayar Uygulamalı Çözümler,2. Basım. Nobel Akademik Yayıncılık. Ankara
  8. Bakir, S., Khan, S., Ahsan, K., & Rahman, S. (2018). Exploring the critical determinants of environmentally oriented public procurement using the DEMATEL method. Journal of environmental management, 225, 325-335. doi.org/10.1016/j.jenvman.2018.07.081

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance, Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Hakan Altın * This is me
0000-0002-0012-0016
Türkiye

Publication Date

March 30, 2021

Submission Date

February 27, 2021

Acceptance Date

March 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 8 Number: 1

APA
Altın, H. (2021). DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ. Journal of Economics Finance and Accounting, 8(1), 53-66. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2021.1378
AMA
1.Altın H. DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ. JEFA. 2021;8(1):53-66. doi:10.17261/Pressacademia.2021.1378
Chicago
Altın, Hakan. 2021. “DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ”. Journal of Economics Finance and Accounting 8 (1): 53-66. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2021.1378.
EndNote
Altın H (March 1, 2021) DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ. Journal of Economics Finance and Accounting 8 1 53–66.
IEEE
[1]H. Altın, “DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ”, JEFA, vol. 8, no. 1, pp. 53–66, Mar. 2021, doi: 10.17261/Pressacademia.2021.1378.
ISNAD
Altın, Hakan. “DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ”. Journal of Economics Finance and Accounting 8/1 (March 1, 2021): 53-66. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2021.1378.
JAMA
1.Altın H. DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ. JEFA. 2021;8:53–66.
MLA
Altın, Hakan. “DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ”. Journal of Economics Finance and Accounting, vol. 8, no. 1, Mar. 2021, pp. 53-66, doi:10.17261/Pressacademia.2021.1378.
Vancouver
1.Hakan Altın. DEMATEL YÖNTEMİYLE FİNANSAL PİYASALARIN ANALİZİ. JEFA. 2021 Mar. 1;8(1):53-66. doi:10.17261/Pressacademia.2021.1378

Journal of Economics, Finance and Accounting (JEFA) is a scientific, academic, double blind peer-reviewed, semiannual and open-access online journal. The journal publishes 2 issues a year. The issuing months are June and December. The publication language of the Journal is English. JEFA aims to provide a research source for all practitioners, policy makers, professionals and researchers working in the area of economics, finance, accounting and auditing. The editor in chief of JEFA invites all manuscripts that cover theoretical and/or applied researches on topics related to the interest areas of the Journal. JEFA publishes academic research studies only. JEFA charges no submission or publication fee.

Ethics Policy - JEFA applies the standards of Committee on Publication Ethics (COPE). JEFA is committed to the academic community ensuring ethics and quality of manuscripts in publications. Plagiarism is strictly forbidden and the manuscripts found to be plagiarized will not be accepted or if published will be removed from the publication. Authors must certify that their manuscripts are their original work. Plagiarism, duplicate, data fabrication and redundant publications are forbidden. The manuscripts are subject to plagiarism check by iThenticate or similar. All manuscript submissions must provide a similarity report (up to 15% excluding quotes, bibliography, abstract).

Open Access - All research articles published in PressAcademia Journals are fully open access; immediately freely available to read, download and share. Articles are published under the terms of a Creative Commons license which permits use, distribution and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. Open access is a property of individual works, not necessarily journals or publishers. Community standards, rather than copyright law, will continue to provide the mechanism for enforcement of proper attribution and responsible use of the published work, as they do now.