EN
TR
Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi
Abstract
Türk savunma sanayi firmaları son yirmi yıl içerisinde elde ettikleri başarılar, ulaştıkları yüksek ciro rakamları ve yürüttükleri çeşitli savunma projeleri sayesinde uluslararası platformlarda küresel çözümler sunmaktadır. Savunma sanayinde rekabet gücünü elde tutmak için, tedarikçi seçimi kritik bir öneme sahiptir. Farklı tedarikçi alternatiflerinin bulunduğu, kriterlerin hem nitel hem de nicel özelliğe sahip olması ve bu kriterlerin birbiriyle çelişen ve birbirini tamamlayan özelliklerinin bulunması tedarikçi seçim kararını karmaşıklaştırmaktadır. Tedarikçi seçiminde doğru karar vermek, firmaların maliyetlerini düşürmesine, kaliteli ürünler çıkarmasına sebep olmakta ve rekabet gücünü arttırmaktadır. Firmalar bu kararı verirken genellikle sezgisel yaklaşımlardan yararlanmaktadır. Buradaki karar problemi doğası gereği zor ve karmaşık olduğundan firmaların doğru karar verebilmesi için karar biliminin yöntemlerine başvurmak faydalı olacaktır. Bu nedenle çok kriterli karar verme yöntemlerinin ışığında en uygun çözüme ulaşılabilecektir. Çalışmanın uygulama bölümünde savunma sanayisinde faaliyet gösteren bir firmanın tedarikçi seçim problemi incelenmiş, firmanın tedarikçi seçim prosedüründe kullanılan 5 kriter ile TOPSIS ve VIKOR uygulanmıştır. Ayrıca literatürde seçimde faydalı olacağı düşünülen ek kriterler incelenmiş ve firmada çalışan yetkili personellerin ortak kararı ile 2 yeni kriter eklenerek, toplam 7 kriterle TOPSIS ve VIKOR yeniden uygulanarak, ideal tedarikçi seçimi yapılması amaçlanmış ve yöntemlerin sonuçlarına yer verilmiştir. Firma yönetimi uygulamanın faydalı olduğunu ve tedarikçi seçim prosedürlerine 2 yeni kriteri dahil edeceklerini, ayrıca tedarikçi seçiminde uyguladıkları mevcut prosedür yerine ÇKKV yöntemlerini kullanabileceğini belirtmiştir.
Keywords
Ethical Statement
Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur. Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.
References
- T.C Savunma Sanayii Başkanlığı. (2024). 2024-2028 Stratejik planı. https://www.ssb.gov.tr/Images/Uploads/MyContents/V_20240405145902497059.pdf
- Çakin, E., & Özdemir, A. (2013). Tedarikçi Seçim Kararında Analitik Ağ Süreci (Anp) Ve Electre Yöntemlerinin Kullanılması Ve Bir Uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 339-364.
- Dağdeviren, M., Eraslan, E., Kurt, M., & Dizdar, E. N. (2005). Tedarikçi Seçimi Problemine Analitik Ağ Süreci İle Alternatif Bir Yaklaşım. Teknoloji, 8(2).
- Dickson, G. W. (1966). An analysis of vendor selection systems and decisions. Journal of purchasing, 2(1), 5-17.
- Yılızatı, T., & Yazıcıoğlu, O. (2019). Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Global Tedarikçi Seçimi: Otomotiv Yan Sanayi’de Bir Uygulama. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(5), 296-307.
- Toksoy, M. E. (2012). Çok nitelikli karar verme yöntemleri ve VIKOR yöntemi ile bir uygulama. Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, Türkiye
- Arslan, R., & Bircan, H. (2018). Alternatif sayısının çok kriterli karar verme yöntemlerinin sonuçlarına etkisi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(18), 239-264.
- Oğuz, M. A. (2018). AHP ve TOPSIS yöntemi ile tedarikçi seçimi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 17(34), 69-89.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Multiple Criteria Decision Making, Industrial Engineering, Manufacturing and Industrial Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
September 15, 2025
Publication Date
September 24, 2025
Submission Date
February 19, 2025
Acceptance Date
August 5, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 37 Number: 3
APA
Haskalfalı, M., Akpınar, İ. D., & Keçeci, B. (2025). Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 37(3), 317-339. https://doi.org/10.7240/jeps.1642369
AMA
1.Haskalfalı M, Akpınar İD, Keçeci B. Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi. JEPS. 2025;37(3):317-339. doi:10.7240/jeps.1642369
Chicago
Haskalfalı, Meltem, İpek Damla Akpınar, and Barış Keçeci. 2025. “Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ile Tedarikçi Seçimi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 (3): 317-39. https://doi.org/10.7240/jeps.1642369.
EndNote
Haskalfalı M, Akpınar İD, Keçeci B (September 1, 2025) Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37 3 317–339.
IEEE
[1]M. Haskalfalı, İ. D. Akpınar, and B. Keçeci, “Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi”, JEPS, vol. 37, no. 3, pp. 317–339, Sept. 2025, doi: 10.7240/jeps.1642369.
ISNAD
Haskalfalı, Meltem - Akpınar, İpek Damla - Keçeci, Barış. “Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ile Tedarikçi Seçimi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences 37/3 (September 1, 2025): 317-339. https://doi.org/10.7240/jeps.1642369.
JAMA
1.Haskalfalı M, Akpınar İD, Keçeci B. Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi. JEPS. 2025;37:317–339.
MLA
Haskalfalı, Meltem, et al. “Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Ile Tedarikçi Seçimi”. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, vol. 37, no. 3, Sept. 2025, pp. 317-39, doi:10.7240/jeps.1642369.
Vancouver
1.Meltem Haskalfalı, İpek Damla Akpınar, Barış Keçeci. Savunma Sektöründe Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi. JEPS. 2025 Sep. 1;37(3):317-39. doi:10.7240/jeps.1642369