Kontrol Mekanizması Olarak Çalışan İzleme Yazılımları: PRISMA ve VOSviewer Destekli Sistematik Literatür Taraması
Abstract
Çalışan performansını artırmak, hedeflere ulaşmak ve güvenlik ile hukuki uyumu sağlamak gibi temel fonksiyonları yerine getirebilmek maksadıyla çalışan kontrolü, organizasyonlar için kritik öneme sahiptir. Covid-19 pandemisiyle birlikte uzaktan veya evden çalışma uygulamalarının başlaması ve devam etmesi, hatta artış eğiliminde olması, çalışan kontrolünü daha da önemli hale getirmiştir. Bu bağlamda, çalışanların iş yapışını daha etkin biçimde izleyip kontrol edebilmek amacıyla birçok çalışan izleme yazılımı (ÇİY) geliştirilmiştir. Bu çalışmada; ÇİY’larına ilişkin olarak bilimsel literatürdeki mevcut durumu ortaya koyarak konuya ilişkin çalışma eğilimlerini ve boşlukları tespit etmek, bu tür bir yazılım kullanmayı planlayan organizasyonlar için önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Bu çalışma, ÇİY’larına ilişkin bilimsel yayınları PRISMA akış şeması ve dahil etme kriterleri çerçevesinde sistematik literatür taraması yöntemiyle incelemektedir. Web of Science (WoS) ve Scopus veritabanlarında “bossware”, “tattleware”, “employee monitoring”, “employee surveillance”, “productivity tracking”, “digital monitoring”, “telework monitoring”, “remote work analytics”, “computerized monitoring” anahtar kelimeleri ve en popüler ÇİY’larının adı ile 2025 yılı öncesine ait makaleler taranmıştır. Konu ile ilgili olarak İngilizce ve açık erişimli toplamda 26 çalışma analize tabi tutulmuştur. Elde edilen verilerin analizi ve görselleştirmesinde VOSviewer kullanılmış ayrıca analizlerde ChatPDF’ten yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, ÇİY’larına ilişkin literatürün oldukça sınırlı olduğu ve araştırmaların daha çok hukuksal ve etik boyutlara odaklandığı görülmüştür. Teknik ve uygulama temelli çalışmaların eksikliği, gelecekteki araştırmalar için önemli bir boşluk olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca ülkeler ve yazarlar arasındaki iş birliği ağlarının zayıf olduğu, tematik olarak ise üretkenlik takibi ve dijital gözetim konularının öne çıktığı belirlenmiştir. ÇİY kullanmayı planlayan organizasyonların hem hukuksal ve etik konuları dikkate almaları hem de kendi ihtiyaçlarına en uygun yazılımı seçmeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords
Ethical Statement
Thanks
References
- Bilginoğlu, E. (2021). Covid-19 Pandemisi Sırasında Uzaktan Çalışmanın Artan Önemi: Bilinen Yanlışlar ve Doğruları. Çalışma ve Toplum, 2(69), 1099–1146. https://doi.org/10.54752/ct.1155105
- Thompson, D. E., & Molnar, A. (2023). "Workplace Surveillance in Canada: A Survey on the Adoption and Use of Employee Monitoring Applications."Canadian Review of Sociology / Revue canadienne de sociologie, 60(4), 801–819. https://doi.org/10.1111/cars.12448
- Messenger, J. C. (2019). Telework in the 21st Century. International Labour Organization.
- Gajendran, R. S., & Harrison, D. A. (2007). The good, the bad, and the unknown about telecommuting: Meta-analysis of psychological mediators and individual consequences. Journal of Applied Psychology, 92(6), 1524–1541. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.6.1524
- Golden, T. D., Veiga, J. F., & Dino, R. N. (2008). The impact of professional isolation on teleworker job performance and turnover intentions: Does time spent teleworking, interacting face-to-face, or having access to communication-enhancing technology matter? Journal of Applied Psychology, 93(6), 1412–1421. https://doi.org/10.1037/a0012722
- Kickidler. (2025, June 17). 2025 yılıda evden çalışanları takip etmek için en iyi 10 yazılım. https://www.kickidler.com/tr/info/yilinda-evden-calianlari-takip-etmek-icin-en-iyi-10-yazilim
- Mettler, T. (2024). The connected workplace: Characteristics and social consequences of work surveillance in the age of AI. Journal of Information Technology, 39(2), 145–162. https://doi.org/10.1177/02683962231202535
- Suder, S., & Siibak, A. (2022). Proportionate response to the COVID‐19 threat? Use of apps and other technologies for monitoring employees under the European Union’s data protection framework. International Labour Review, 161(2), 315–335. https://doi.org/10.1111/ilr.12331
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Management Information Systems, Computer Software
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
June 30, 2026
Submission Date
September 19, 2025
Acceptance Date
April 8, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 38 Number: 2