Derleme

Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet

Sayı: 2026 18 Şubat 2026
PDF İndir
TR EN

Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet

Öz

Tüm kadınların saygılı, bireyselleştirilmiş, güvenli, kabul edilebilir ve yüksek kaliteli sağlık hizmetlerine erişmesi temel hakkıdır. Doğum ve gebelik kadınları hem olumlu hem de olumsuz yönden etkileyen, kadınların en savunmasız olduğu, yardım ve bakıma ihtiyaç duyduğu en önemli anlardan biridir. Buna rağmen dünya genelinde sağlık kurumlarında üreme sağlığı ve doğum hizmetleri sırasında kadınlara yönelik ihmal, istismar ve saygısız muamelelerde bulunulduğu dile getirilmektedir. Bu muameleler obstetrik şiddet olarak adlandırılmaktadır. “Obstetrik şiddet” yeni bir kavram olmasına rağmen tarih olarak eski ve özellikle ülkemizde görmezden gelinen, konuşulmayan ve dikkate alınmayan bir insan hakları sorunudur. Son yıllarda obstetrik şiddet ile ilgili araştırmalar artmış olsa da istenilen düzeyde olmadığından problemin tanımlanması, geçerlilik güvenilirliği ve çözümlerin belirlenmesi konusunda tam fikir birliğine varılamadığı görülmektedir. Dolayısıyla ulusal ve uluslararası yapılan çalışmalar incelenerek obstetrik şiddetin tanımı, tarihi, türleri, sıklığı, kadınların deneyimleri, altında yatan faktörler, olası sonuçları, ebelik bakımı gibi birçok konuya değinilmiştir. Obstetrik şiddetin önlenmesi için stratejilerin, akademik eğitim, kadınların bilinçlendirilmesi, cinsel ve üreme haklarına saygılı bir bakımın sağlanmasını garantileyecek ortak bir çaba içinde yasa ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir. Bu derleme “obstetrik şiddet” kavramını somutlaştırmak, kadınların doğumda yaşadıklarını kavramsallaştırmak, doğum sırasında primer bakım verici rol üstlenen biz ebelere düşen sorumlulukları belirlemek, obstetrik şiddeti en aza indirmek ve saygılı, insancıl, kaliteli bakımı iyileştirmek için farkındalık oluşturmada etkili olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Khalil M, Carasso KB, Kabakian-Khasholian T. Exposing Obstetric Violence in the Eastern Mediterranean Region: A Review of Women's Narratives of Disrespect and Abuse in Childbirth. Front Glob Womens Health. 2022;3:850796.
  2. World Health Organization (WHO). The prevention and elimination of disrespect and abuse during facility-based childbirth: WHO statement. 2014. Erişim Linki: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-RHR-14.23 Erişim Tarihi: 21.01.2025
  3. Alliance WR. Respectful maternity care: the universal rights of childbearing women. White Ribbon Alliance. 2011:1-6.
  4. Karabulut K, Unutkan A. Obstetrik Şiddet ve Ebelik. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2024;14(3):459-69.
  5. Hakimi S, Allahqoli L, Alizadeh M, Ozdemir M, Soori H, Turfan EC, et al. Global prevalence and risk factors of obstetric violence: A systematic review and meta-analysis. Int J Gynaecol Obstet. 2025.
  6. Kilci Ş, Bozkurt ÖD, Saruhan A. Bir Kadın Hakkı İhlali: Obstetrik Şiddet. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2020;29(2):122-8.
  7. Kaban Hu, AY F. Şiddete Ad Koy (-ama-) mak: Adlandırma Bağlamında Obstetrik Şiddet: Geleneksel Derleme. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law and History. 2023;31(3):239-45.
  8. Van der Waal R, Mayra K, Horn A, Chadwick R. Obstetric Violence: An Intersectional Refraction through Abolition Feminism. Feminist Anthropology. 2023;4(1):91-114.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ebelik (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

18 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2025

Kabul Tarihi

21 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Sulak, A., & Koç, E. (2026). Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 2026, 23-33. https://doi.org/10.57224/jhpr.1646923
AMA
1.Sulak A, Koç E. Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet. Sağlık Pro Arş Dergisi. 2026;(2026):23-33. doi:10.57224/jhpr.1646923
Chicago
Sulak, Ayşenur, ve Emine Koç. 2026. “Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, sy 2026: 23-33. https://doi.org/10.57224/jhpr.1646923.
EndNote
Sulak A, Koç E (01 Şubat 2026) Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi 2026 23–33.
IEEE
[1]A. Sulak ve E. Koç, “Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet”, Sağlık Pro Arş Dergisi, sy 2026, ss. 23–33, Şub. 2026, doi: 10.57224/jhpr.1646923.
ISNAD
Sulak, Ayşenur - Koç, Emine. “Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi. 2026 (01 Şubat 2026): 23-33. https://doi.org/10.57224/jhpr.1646923.
JAMA
1.Sulak A, Koç E. Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet. Sağlık Pro Arş Dergisi. 2026;:23–33.
MLA
Sulak, Ayşenur, ve Emine Koç. “Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet”. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, sy 2026, Şubat 2026, ss. 23-33, doi:10.57224/jhpr.1646923.
Vancouver
1.Ayşenur Sulak, Emine Koç. Doğumun Görünmeyen Yüzü: Obstetrik Şiddet. Sağlık Pro Arş Dergisi. 01 Şubat 2026;(2026):23-3. doi:10.57224/jhpr.1646923

SAĞLIK PROFESYONELLERİ ARAŞTIRMA DERGİSİ / JOURNAL OF HEALTH PROFESSIONALS RESEARCH /J HEALTH PRO RES