SURİYE İÇ SAVAŞI ÖZELİNDE ULUSLARARASI SİYASAL SİSTEM ANALİZİ

Uluslararası siyasal sistemler, uluslararası ilişkiler disiplinine hâkim birçok yazar tarafından farklı sınıflandırmalara tabi tutulmuş, bu durum da birbirinden farklı sistem modellerinin geliştirilmesine yol açmıştır. Söz konusu sistem modellerinden en kapsamlı olanı ve alanda en çok kullanılanı Morton Kaplan tarafından geliştirilen sistem modeli olmuştur. Bu çalışmada, Kaplan’ın uluslararası sistem modellerinden yararlanılarak Suriye iç savaşı özelinde bir analiz yapılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda Suriye iç savaşındaki dengeler, bölgesel ve küresel güçlerin bölgede üstlendiği roller ve sergilediği tutumlar ele alınmış ve buradan hareketle, savaşın hangi uluslararası sistem türleriyle açıklanabileceği üzerinde durulmuştur. Çalışmada vurgulanan husus, Suriye iç savaşının yalnızca bir sistem modeliyle değil, bölgede hâkim olan bölgesel ve küresel aktörlerin sahip olduğu konum, yürüttüğü politikalar ve attığı adımlara göre şekillenen üç sistem modeliyle açıklanabileceğidir. Bahse konu modeller güç dengesi sistemi, iki kutuplu sistem ve çok kutuplu sistem olarak belirmektedir. Suriye iç savaşını sınırları belli sistemsel bir kalıp içinde değerlendirmek çok zordur. Oldukça dinamik dengeleri içinde barındıran bu savaşı tek pencereden bakarak analiz etmek doğru olmadığı gibi, yaşanan olayları yalnızca bir sistem modeline indirgeyerek açıklamak da doğru olmayacaktır. Dolayısıyla bu çalışmanın asıl amacı, Suriye iç savaşını farklı açılardan ele alıp, bölgesel ve küresel güçlerin süreç içinde yaşadığı değişimi hesaba katarak kapsamlı bir uluslararası siyasal sistem analizi yapmaktır.