Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Osmanlı Devleti Algısı

Öz

Bu çalışma 2018-2019 eğitim öğretim yılının aralık ayında Ankara (Türkiye) da yapılmıştır. Araştırma verileri farklı okullarda eğitim gören 15, yedinci sınıf öğrencisinden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma Sosyal Bilgiler dersinin yedinci sınıf müfredatında yer verilen Osmanlı Devleti ile ilgili kazanımların tamamlanmasından sonra yapılmıştır. Araştırmanın amacı, yedinci sınıf öğrencilerinin Osmanlı Devleti algısını açığa çıkarmaktır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgubilimden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz yaklaşımı benimsenmiştir.

Araştırmanın bulguları; Osmanlı Devleti’nin, katılımcıların zihin şemalarında “padişah, Anadolu, savaş, ıslahat, Sosyal Bilgiler” olgularını çağrıştırdığı tespit edilmiştir. Osmanlı Devleti padişahlarından en fazla bilinen padişahın “Osman Gazi” olduğu açığa çıkarılmıştır. Osmanlı Devleti ile ilgili tarihi yerleri ziyaret eden öğrenci sayısının az olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra katılımcıların Osmanlı Devleti ile ilgili tarihi mekanları ziyaret etmek istedikleri açığa çıkarılmıştır. Katılımcıların Osmanlı Devleti’nde en fazla ilgilerini çeken olayın “İstanbul’un fethi” olduğu tespit edilmiştir.

Katılımcıların çoğunluğunun Osmanlı Devleti ile ilgili kitap okuduğu ve film izlediği görülmüştür. Katılımcılar, Osmanlı Devleti’nin diğer devletleri en fazla etkileyen yönünün ‘askeri gücü’ olduğunu vurgulamıştır. Osmanlı Devleti’nin etkilendiği yönünün ise diğer devletlerin ‘sanayileşmeleri’ olduğunu düşünmektedirler. Öğrencilerin yaşadıkları çevrede Osmanlı Devleti ile ilgili kitap, bayrak, resim vb. nesnelerin az olduğu açığa çıkarılmıştır. Osmanlı Devleti’ne ait somut kültürel mirastan, en fazla bilinen eserin ‘Topkapı Sarayı’ olduğu tespit edilmiştir. Soyut kültürel miras ile ilgili ise “hoşgörü, adalet, yardımseverlik, misafirperverlik” değerlerinin miras kaldığını düşünmektedirler.

Bu çalışma bulguları doğrultusunda öneriler: Sosyal bilgiler yıllık planlarına tarihi geziler eklenebilir. Yıllık planla uyumlu online alan gezileri yapılabilir. Sosyal bilgiler müfredatında bulunan tarihi yerlerin posterlerinin, bulmacalarının ve bilgilerinin bulunduğu etkinlik kitabı hazırlanabilir. Milli eğitim destekli tarihi dizi, film, animasyon, belgesel hazırlanabilir. Sosyal bilgiler müfredatıyla uyumlu okuma kitapları hazırlanabilir ve okul kütüphanelerine gönderilebilir.

 

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler,Osmanlı Devleti,Tarih

The Perception of the Ottoman State in 7th Grade Students

Abstract

In this study of the 2018-2019 academic year in December, Ankara (Turkey) is made. The research data were obtained from 15, seventh grade students in different schools through a semi-structured interview form. The research was carried out after the completion of the gains related to the Ottoman Empire which was included in the seventh grade curriculum of the Social Studies course. The aim of the study is to reveal the perception of the Ottoman State of seventh grade students. Phenomenology was used in the study. In the analysis of the data, descriptive analysis approach was adopted.

Findings of the research; It was found that the Ottoman State evokes the phenomena of “sultan, Anatolia, war, reform, social studies alarında in the participants' mind schemes. It is revealed that the most well-known sultan of the Ottoman Empire was Osman Gazi. It was seen that the number of students visiting the historical places related to the Ottoman Empire was low. In addition, it was revealed that the participants wanted to visit historical places about the Ottoman Empire. It was determined that the event that attracted the most attention of the participants in the Ottoman Empire was the “conquest of Istanbul“.

It was observed that the majority of the participants read books and watched films about the Ottoman Empire. The participants emphasized that the etkileyen military power Osmanlı of the Ottoman Empire was the most influential aspect of the other states. They think that the influence of the Ottoman Empire is the ‘industrialization of the other states. Students will be able to read books, flags, paintings, etc. about the Ottoman Empire in their environment is revealed that there are few objects. From the concrete cultural heritage of the Ottoman Empire, the most well-known work was identified as the ‘Topkapı Palace’. Regarding the abstract cultural heritage, they believe that the values ​​of  tolerance, justice, helpfulness, hospitality are inherited.

Suggestions in line with the findings of this study: Historical trips can be added to the annual social studies plans. Online field trips can be made in line with the annual plan. Activity book with posters, puzzles and information of historical places in the social studies curriculum can be prepared. National education supported historical series, movies, animation, documentaries can be prepared. Reading books compatible with the social studies curriculum can be prepared and sent to school libraries.

Keywords

• Social Studies,Ottoman Empire,History,Perception

References

1. Carr, E, H. (1996). Tarih Nedir? İletişim Yayınları, İstanbul.
2. Gabor, A.(2015). Osmanlı’da Strateji ve Askeri Güç, Timaş Yayınları, İstanbul.
3. Gökkaya, A. K. ve Yeşilbursa, C. C. (2009). Tarih Öğretiminde Tarihi Yerlerin Kullanımının Akademik Başarıya Etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 483-506.
4. Kabapınar, N. (2014). Sosyal Bilgiler Öğretimi, Pegem Akdemi Yayıncılık, Ankara.
5. Kaya, R. ve Demirel M. (2008). Lise 3. Sınıf Öğrencilerinin Tarih Derslerindeki İlgi Alanları (Erzurum örneği), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 163-177.
6. MEB (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı. Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara.
7. Ocak, G. ve Selimoğlu, S. (2015). Tarih Öğretiminde Tarih Dizilerinin Kullanımına İlişkin Öğrenci Görüşleri-Nitel Bir Analiz. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (1), 432-452.
8. Ortaylı, İ. (2018). Son İmparatorluk Osmanlı, Timaş Yayınları, İstanbul.

9. Öztürk, H. İ. (2011). Tarih Nasıl Yazılır? Tarihçi Kitapevi, İstanbul.
10. Özmen, C. & Er, H. & Ünal F. (2014). Televizyon Dizilerinin Tarih Bilinci Üzerine Etkisi "Muhteşem Yüzyıl Dizisi Örneği”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (25) ,409-426. Turan, R. ve Ulusoy K. (2015). Sosyal Bilgilerin Temelleri, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara.
11. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
12. Yılmaz, A. (2008). İlköğretim 6. 7. 8. Sınıf Öğrencilerinde Osmanlı Devleti Algısı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 245-261.
13. Yılmaz, A. ve Ayaydın Y. (2018). Ortaokul Öğrencilerinin Osmanlı Devleti ile İlgili Bilgi Düzeyleri, Bakış Açıları ve İlgilerinin İncelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 59-70.
14. Zarillo, J. (2016). Sosyal Bilgiler Öğretimi, (Tay, B. & Demir, S. Çev.) Anı Yayıncılık, Ankara.