Research Article

Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti

Volume: 3 Number: 2 September 22, 2020
TR EN

Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti

Abstract

Farklı etkileri bulunan Otistik Spektrum Bozukluğu (OSB) genel olarak sosyal ilişki ve bilişsel gelişimde gecikme ya da farklılaşma ile kendini gösteren ayrıca iletişim de sorunlara neden olan nöro-gelişimsel bir hastalıktır. Hastalığın, bireylerin gelişimine ve ileriki dönemlerdeki sosyal yaşantılarına olumsuz etkisini azaltmak için erken teşhis edilmesi oldukça önemlidir. Ancak OSB’nin erken yaşlarda tespit edilebilmesi tecrübe ve uzmanlık gerektirmektedir. Son yıllarda yapılan araştırmalarda Dünya genelinde ve Türkiye’de OSB vakalarında ciddi bir artışın olduğu gözlenmektedir. Böyle bir artışta her geçen gün erken teşhis için etkili ve kolay uygulanabilir teşhis yöntemlerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Özellikle 12-36 ay arasındaki çocuklara OSB teşhisi konulabilmesi için yardımcı karar destek sistemlerinin geliştirilmesi hayati önem arz etmektedir.
Gerçekleştirilen çalışmada, 12-36 ay arasındaki çocuklara uzman sağlık personeli ve ailelerin yüksek doğrulukta OSB teşhisi koyabilmelerine yardımcı olabilecek bir karar destek yazılımı geliştirilmiştir. Yazılım geliştirme aşamasında gözetimli ve gözetimsiz olmak üzere altı farklı makine öğrenme algoritması test edilmiştir. Yapılan testler sonucunda gözetimli öğrenme algoritmalarının, gözetimsiz öğrenme algoritmalarına göre daha başarılı sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Kullanılan gözetimli öğrenme algoritmalarında destek vektör makineleri ile yapılan sınıflandırma işleminde %100 sınıflandırma başarım oranı elde edilmiştir.

Keywords

References

  1. Agrawal, Rakesh and Ramakrishnan Srikant. 1994. “Fast Algorithms for Mining Association Rules.” Pp. 487–99 in Proc. 20th int. conf. very large data bases, VLDB. Vol. 1215.
  2. Alpaydin, Ethem. 2020. Introduction to Machine Learning. MIT press.
  3. Berkhin, P. 2nd. “Survey of Clustering Data Mining Techniques, Accrue Software, Inc., 2002.”
  4. Cho, Sunghye, Mark Liberman, Neville Ryant, Meredith Cola, Robert T. Schultz, and Julia Parish-Morris. 2019. “Automatic Detection of Autism Spectrum Disorder in Children Using Acoustic and Text Features from Brief Natural Conversations.” Proc Interspeech. Graz, Austria.
  5. Cover, T. M. and P. .. Hart. 1967. “Nearest Neighbor Pattern Classification.” IEEE Transactions on Information Theory IT13(1):21–27.
  6. Çürükoğlu, N. 2019a. “Automated Demand / Suggestion Systems.” Pp. 762–66 in 2019 4th International Conference on Computer Science and Engineering (UBMK).
  7. Çürükoğlu, N. 2019b. “Imbalanced Dataset Problem in Classification Algorithms.” Pp. 1–5 in 2019 1st International Informatics and Software Engineering Conference (UBMYK).
  8. Dawson, Geraldine and Guillermo Sapiro. 2019. “Potential for Digital Behavioral Measurement Tools to Transform the Detection and Diagnosis of Autism Spectrum Disorder.” JAMA Pediatrics 173(4):305–6.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Artificial Intelligence

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 22, 2020

Submission Date

June 20, 2020

Acceptance Date

August 28, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 3 Number: 2

APA
Metlek, S., & Kayaalp, K. (2020). Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 3(2), 60-68. https://doi.org/10.38016/jista.755481
AMA
1.Metlek S, Kayaalp K. Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti. JISTA. 2020;3(2):60-68. doi:10.38016/jista.755481
Chicago
Metlek, Sedat, and Kıyas Kayaalp. 2020. “Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları Ile Tespiti”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 3 (2): 60-68. https://doi.org/10.38016/jista.755481.
EndNote
Metlek S, Kayaalp K (September 1, 2020) Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 3 2 60–68.
IEEE
[1]S. Metlek and K. Kayaalp, “Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti”, JISTA, vol. 3, no. 2, pp. 60–68, Sept. 2020, doi: 10.38016/jista.755481.
ISNAD
Metlek, Sedat - Kayaalp, Kıyas. “Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları Ile Tespiti”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications 3/2 (September 1, 2020): 60-68. https://doi.org/10.38016/jista.755481.
JAMA
1.Metlek S, Kayaalp K. Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti. JISTA. 2020;3:60–68.
MLA
Metlek, Sedat, and Kıyas Kayaalp. “Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları Ile Tespiti”. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, vol. 3, no. 2, Sept. 2020, pp. 60-68, doi:10.38016/jista.755481.
Vancouver
1.Sedat Metlek, Kıyas Kayaalp. Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti. JISTA. 2020 Sep. 1;3(2):60-8. doi:10.38016/jista.755481

Cited By

Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications