Lêkolînek li Ser Komên Xwendinê yên Kurdî

Bireysel, entelektüel ve toplu bir etkinlik olarak okuma gruplarının edebiyat üzerinde önemli bir etkisi vardır. Son birkaç yılda kısa bir süre içerisinde birçok Kürtçe okuma grubu kuruldu. Bunların içerisinden bazı yeni yazarlar çıktı ve onlar birkaç dergi yayınladılar. Bu nedenle bu okuma gruplarının etkinlikleri Kürt edebiyatında yeni önemli bir yol açtı. Okuma grupları toplantılarına yazarları davet ettiklerinden, yayınevlerinden kitap satın aldıklarından onlar yazarlar ve yayınevleri ile ilişki içerisindedir. Bu nedenle bizler de bu incelememizde; 24 okuma grubu, 7 yazar, şair ile 9 yayınevi ile yazılı mülakatlar yaptık. Bu üç muhatabın birbirileri ile ilişkileri, okuma gruplarının örgütlenme tarzları, onların en çok okudukları edebi türler, okudukları eserler üzerine yaptıkları eleştiriler, onların eksiklikleri, onları bekleyen tehlikeler ve geleceklerinden bahsettik. Kürtçe okuma gruplarının az ya da çok kitap satışları üzerinde etkilerinin olduğunu gördük. Kürtlerin siyasi şartlarıyla ilişkili olarak okuma gruplarının sayısında artış ya da azalmalar, onların etkinliklerinde ilerleme ya da gerilemelerin olduğunu tespit ettik.

As an individual, intellectual and collective activity, reading groups have a significant impact on literature. In the last few years, many Kurdish reading groups have been established in a short time. Some new authors emerged among them and they published several journals. Therefore, the activities of these reading groups opened a new important area in Kurdish literature. Since reading groups invite authors to their meetings and buy books from publishers, they are in contact with authors and publishers. For this reason, we conducted written interviews with 24 reading groups, 7 authors and poets, and 9 publishers in this investigation. We talked about the relations between these three interlocutors, the way the reading groups were organized, the literary genres they read the most, their criticism of the books they read, their shortcomings, the dangers that await them and their future. We have seen that Kurdish reading groups have more or less influence on book sales. In relation to the political conditions of the Kurds we found that there were increases or decreases in the number of reading groups, progress or decline in their activities.

Wekî çalakîyeka takekesî, rewşenbîrî û pêkveyî komên xwendinê bandoreka girîng li ser edebîyatê dikin. Di çend salên dawî da di nav demeka kurt da gelek komên xwendinê yên Kurdî hatine damezirandin. Ji van koman çend nivîskar derketin, her wiha wan çend kovar jî derxistin. Lewma çalakîyên van koman rêyeka nû ya girîng li ber edebîyata Kurdî vekir. Ji ber ku komên xwendinê nivîskaran di şêwirên xwe da dikin mêvan, pirtûkan dikirin têkilîyên wan ligel nivîskar û weşanxaneyan jî hene. Lewma me jî di vê lêkolîna xwe da ligel 24 komên xwendinê, 7 nivîskar û helbestkar û 9 weşanxaneyan hevpeyvînên nivîskî kirin. Me li gor dîtina van her sê alîyan behsa; têkilîyên wan bi hevdu ra, awayê birêxistinbûna komên xwendinê, cureyên edebî yên herî zêde tên xwendin, rexneyên wan yên li ser pirtûkan, kêmasî, xetereyên li pêşîya wan û siberoja wan kir. Me dît ku komên xwendinê yên Kurdî kêm yan jî zêde bandorek li ser firotina pirtûkan kirine. Girêdayî rewşa Kurdan ya sîyasî hejmara wan zêde yan jî kêm bûne, xebatên wan geş bûne yan jî sekinîne.