GİYSİ TASARIMLARININ YAPAY ZEKÂ UYGULAMASINDA TASARIM ÖĞELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ
Abstract
Son yıllarda yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin yaratıcı sektörlerde artan kullanımı, moda endüstrisinde de önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Bu araştırma, yapay zekâ aracılığıyla modern mimari yapılardan esinlenerek geliştirilen giysi tasarımlarını, tasarım öğeleri açısından incelemeyi amaçlayan nitel bir araştırmadır. Moda ve mimarlık disiplinleri arasında biçimsel, estetik ve kavramsal ilişkileri ortaya koymayı hedefleyen bu araştırma, betimsel yöntem çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın veri seti, dünya çapında tanınan beş modern mimari yapıdan (Sydney Opera House, Burj Khalifa, Marina Bay Sands, Heydar Aliyev Center ve CN Tower) esinlenilerek yapay zekâ ile oluşturulan giysi tasarımlarından oluşmaktadır. Her bir tasarım; renk, doku-desen, oran-orantı, biçim, yön ve vurgu gibi temel tasarım öğeleri açısından analiz edilmiş; elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak tablolarla değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekâ destekli moda tasarım süreçlerinin yalnızca operasyonel avantajlar sunmakla kalmayıp aynı zamanda estetik ve kavramsal boyutlarda da disiplinlerarası etkileşimleri mümkün kıldığını göstermektedir. Araştırma sonuçlarında ise yapay zekâ uygulamasının incelenen tüm tasarımlarda renk öğesini sabit tuttuğu, renkten başka en sık biçim öğesinden faydalandığı tespit edilmiştir. Çalışma, çağdaş moda tasarımında teknolojik araçların yaratıcı potansiyelini ortaya koyarken; mimariden ilhamla geliştirilen giysi tasarımlarının biçimsel derinliğine ışık tutmak ve yapay zekâ araçlarının moda tasarımında hangi tasarım öğelerini en sık kullandığını belirlemek adına önem taşımaktadır.
Keywords
Giysi, tasarım, yapay zeka, mimari, moda
References
- Altınok, Z., & Şumnu, U. (2024). İç Mekân Ve Moda Tasarımı İlişkisi Bağlamında Moda Tasarımcılarının Evleri: Anna Suı Ve Gıorgıo Armanı Evleri Üzerinden Bir İnceleme. Sanat Yazıları, (50), 57-81.
- Bayburtlu, Ç., İşgören, A. N., Büyükpehlivan, G. A., Öznaz, D., Ceviz, N., Eroglu, N. S., & Dinçer, G. (2025). Moda Tasarımı ve Yapay Zeka. Öneri Dergisi, 20(MX Yaratıcı Endüstriler Çalıştayı 2024: Yapay Zeka Çağında Yaratıcı Endüstriler Özel Sayısı), 1-49.
- Bayraktar, F. (2024). Atatürk’ün Giysilerinin İncelenmesi ve Yapay Zekâ ile Giydirilmesi Üzerine Bir Araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 1138-1156.
- Broda, C. (2006). An Examination Of A Series Of Small Structures Against The Criteria For Defining Iconic Architecture. City, 10(1), 101-106.
- Elgammal, A., Liu, B., Elhoseiny, M., & Mazzone, M. (2017). CAN: Creative Adversarial Networks, Generating “Art” by Learning About Styles and Deviating from Style Norms. arXiv preprint arXiv:1706.07068.
- Farahat, B. I. (2014). The Interrelationship Between Fashion And Architecture. Al-Azhar University Engineering Journal, 9(6), 1-17.
- Gezer, H. (2008). Üretim Alanında Tekstil Ve Mimari Arasındaki Etkileşim. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7(13), 21-50.
- Gezer, Ü. (2019). Çağdaş Sanat Ve Tasarım Eğitiminde Görsel Tasarım Ögeleri Ve İlkeleri. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 7(40), 595-614..
- Giri, C., Jain, S., Zeng, X., & Bruniaux, P. (2019). A Detailed Review Of Artificial Intelligence Applied In The Fashion And Apparel Industry. IEEE Access, 7, 95376-95396.
- Güldür, M. M., & Bayram, S. (2016). Disiplinler Arası Etkileşim Üzerine Bir Çalışma: Moda Ve Mimari Arasındaki Etkileşim. The Journal Of International Lingual Social And Educational Sciences, 2(2), 59-74.