Pediatri Hemşirelerinin Profesyonel Değerlerinin Bakım Davranışları Üzerindeki Etkisi

Year 2026, Volume: 19 Issue: 2 , 170 - 183 , 14.04.2026

Selahattin Şanal , Tülay Ayyıldız

https://doi.org/10.46483/jnef.1465182

https://izlik.org/JA33GX79HT

Abstract

Amaç: Araştırma, pediatri birimlerinde çalışan hemşirelerin profesyonel değerlerinin bakım davranışlarına etkisini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipte yapılan çalışmanın örneklemini Zonguldak İl Merkezinde bulunan hastanelerin çocuk sağlığı ve hastalıkları birimlerinde görev yapan 124 hemşire oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı testler kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada, hemşirelerin yaş ortalamalarının 33.03±7.58, meslekte çalışma süresi ortalama 10.99±7.76, bulunduğu birimde çalışma süresi ortalaması 5.46±5.12 olarak hesaplanmıştır. Hemşirelerin %9.7’si erkek,%33.9‘u bekar, %8.1’i yüksek lisans mezunudur. Hemşirelerin %38.7’si acil servis, 22.6’sıyenidoğan ünitesinde; %50’sinin devlet hastanesinde görev yaptığı tespit edilmiştir. Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği toplam puan ortalaması 118.26±21.10, Bakım Davranışları Ölçeği-24 toplam puan ortalamasının5.25±0.66 olduğu ve HPDÖ ile BDÖ-24 puan ortalamaları arasında pozitif yönde orta düzey, anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür
Sonuç: Araştırma, çocuk sağlığı ve hastalıkları birimlerinde çalışan hemşirelerin profesyonel değerleri ve bakım davranışları algısının yüksek olduğunu ve profesyonel değerlerinin bakım davranışlarını olumlu yönde etkilediğini göstermiştir.

Keywords

Pediatri Hemşireleri , Bakım Davranışları , Profesyonel Değerler

References

• Acaroğlu, R. (2010). Bireyselleştirilmiş bakım. 1.Temel Hemşirelik Bakımı Kongresi Kongre Kitabı, Ege Üniversitesi Basımevi Müdürlüğü.
• Alidina, K. (2013). Professionalism in post-licensure nurses in developed countries. Journal of Nursing Education and Practice, 3(5), 128.
• Açıkgöz, G., ve Baykan, Ü. (2023). Hemşirelerin mesleki rolleri ve özerkliğini destekleyen yasal düzenlemeler. İstanbul Kent University J Health Sciences, 2(1), 29-34.
• Adıgüzel, O., Tanrıverdi, H., ve Özkan, D. S. (2011). Mesleki profesyonellik ve bir meslek mensupları olarak hemşireler örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 9(2), 235-260.
• Aiken, L. H., Sloane, D., Griffiths, P., Rafferty, A. M., Bruyneel, L., McHugh, M., ... & Sermeus, W. (2017). Nursing skill mix in European hospitals: cross-sectional study of the association with mortality, patient ratings, and quality of care. BMJ quality & safety, 26(7), 559-568. https://doi.org/10.1136/ bmjqs -2016-005567 Aroskar, M. (1995). Managed care and nursing values: A reflection. Trends in Health Care, Law & Ethics, 10, 83-86.
• Bayraktar, D., Yılmaz, H., ve Khorshtd, L. (2016). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Profesyonel Tutumlarının İncelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 32(3), 65-74.
• Both-Nwabuwe, J. M. C., Lips-Wiersma, M., Dijkstra, M. T. M., ve Beersma, B. (2020). Understanding the autonomy–meaningful work relationship in nursing: A theoretical framework. Nursing Outlook, 68(1), 104–113. https://doi.org/10.1016/j.outlo ok.2019.05.00.
• Birimoğlu, C., ve Ayaz, S. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin bakım davranışlarını algılamaları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2(3), 40-48.
• Can, Ş., ve Acaroğlu, R. (2015). Hemşirelerin mesleki değerlerinin bireyselleştirilmiş bakım algıları ile ilişkisi. Florence Nightingale Journal of Nursing, 23(1), 32-40.
• Çavuşoğlu H. Pediatri hemşireliği. Çocuk Sağlığı Hemşireliği Kitabı, 11. Baskı, Sistem Ofset, Ankara, 2013;19-21.
• Çelik Bekleviç, A., & Çelik, S. (2023). The relationship between the professional values and care behaviors of surgical nurses in Turkey. European Journal of Clinical and Experimental Medicine , 2023. https://dx.doi.org/10.15584/ejcem.2023.1.6
• Çolak Okumuş, D., ve Uğur, E. (2017). Hemşirelerin duygusal zeka düzeylerinin bakım davranışlarına etkisi. ACU Sağlık Bil Derg, 2, 104-109
• Daştan, B., Can, A. A., Demirağ, H., ve Hintistan, S. (2023). Hemşirelerin profesyonel değerler algısı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 10(1), 16-23.
• Dikmen, Y., Yönder, M., Yorgun, S., Usta, Y. Y., Umur, S., ve Aytekin, A. (2014). Hemşirelerin profesyonel tutumları ile bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 158-164.
• Elmalı, H. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değer algılarının belirlenmesi. JAREN, 6(1), 125-31.
• Erenoğlu, R. (2019) Hemşirelik bakım davranışları ve bakım davranışları ile ilgili faktörler; Doğumevi örneği. Sağlık ve Toplum, 29(1), 79-88
• Gedük, E. A. (2018). Hemşirelik mesleğinin gelişen rolleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(2), 253-258.
• Geyer, N. M., Coetzee, S. K., Ellis, S. M., ve Uys, L. R. (2018). Relationship of nurses’ intrapersonal characteristics with work performance and caring behaviors: A cross‐sectional study. Nursing & Health Sciences, 20(3), 370-379.
• Göriş, S., Kılıç, Z., Ceyhan, Ö., ve Şentürk, A. (2014). Hemşirelerin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 5(3), 137-142.
• Hakvoort, L., Dikken, J., Cramer-Kruit, J., Molendijk-van Nieuwenhuyzen, K., van der Schaaf, M., ve Schuurmans, M. (2022). Factors that influence continuing professional development over a nursing career: A scoping review. Nurse Education in Practice, 65, 103481.
• Kalender, N. (2016). Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimine yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Gülhane Tıp Derg, 58, 277-281.
• Kantek, F., ve Kaya, A. (2017). Professional values, job satisfaction, and intent to leave among nursing managers. Journal of Nursing Research, 25(4), 319-325.
• Karadağlı, F. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değer algıları ve etkileyen faktörler. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 81-91.
• Kaya, H., Işık, B., Şenyuva, E., ve Kaya, N. (2017). Personal and professional values held by baccalaureate nursing students. Nursing Ethics, 24(6), 716-731.
• Kocatepe, V., Uğur, E., ve Karabacak, Ü. (2017). Yoğun bakım ve palyatif bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile bakım davranışları arasındaki ilişki.Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi,25, 13-20.
• Kurşun, Ş., ve Kanan, N. (2012). Bakım Davranışları Ölçeği-24’ün Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15, 4.
• Martin, P., Yarbrough, S., & Alfred, D. (2003). Professional values held by baccalaureate and associate degree nursing students. Journal of Nursing Scholarship, 35(3), 291-296.
• Orak, N., ve Ecevit Alpar, Ş. (2012). Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Müsbed, 2(1):22- 31.
• Öz, M., ve Özyürek, P. (2018). Cerrahi hemşirelerinin profesyonel değer algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Journal of Health and Nursing Management, 5(2), 113-122.
• Schmidt, B. J., ve McArthur, E. C. (2018). Professional nursing values: A concept analysis. In Nursing forum, 53, 1, 69-75.
• Tanrıverdi, H. (2017). Hemşirelerin profesyonel değerleri ile örgütsel vatandaşlık davranış düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 5(13), 1183-1204.
• Torabizadeh, C., Darari, F., ve Yektatalab, S. (2019). Operating room nurses’ perception of professional values. Nursing ethics, 26(6), 1765-1776.
• Tuna, R., & Kahraman, B. (2021). Bir devlet hastanesindeki ameliyathane hemşirelerinin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 25(2), 60-67.
• Türk, G., Adana, F., Erol, F., Çevik Akyıl, R., ve Taşkıran, N. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinin Meslek Seçme Nedenleri ile Bakım Davranışları Algısı. Gümüshane Üniversitesi Saglik Bilimleri Dergisi, 7(3), 1-10
• Weis, D., ve Schank, M. J. (2000). An instrument to measure professional nursing values. Journal of nursing scholarship, 32(2), 201-204.
• Weis, D., ve Schank, M. J. (2002). Professional values: key to professional development. Journal of professional nursing, 18(5), 271-275.
• Wu, Y., Larrabee, J. H., ve Putman, H. P. (2006). Caring behaviors inventory: A reduction of the 42-item instrument. Nursing research, 55(1), 18-25.
• Van der Cingel, M., ve Brouwer, J. (2021). What makes a nurse today? A debate on the nursing professional identity and its need for change. Nursing philosophy, 22(2), e12343.
• Yayla, A., Özlü, Z. K., Gümüş, K., Sevinç, G., ve Khaghanı, E. (2015). İki farklı kültürdeki hemşirelerin profesyonel değerlerinin incelenmesi: farklı iki ülke örneği. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 5, 19-33.
• Yılmaz, A.ve Demirsoy, N.(2018) Bir kamu hastanesinde çalışan hemşirelerin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6, 66, 108-120
• Zengin, M., Yayan, E. H., Yıldırım, N., Akın E., Avşar, Ö., ve Mamiş, E. (2018). Pediatri hemşirelerinin profesyonel değerlerinin profesyonel tutumlarına etkisi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 5(3), 316-323.