Research Article

Trend analizi ve yapay sinir ağları: Tarımda bir uygulaması

Volume: 7 Number: 1 February 2, 2022
  • Şenol Çelik *
  • Nilay Köleoğlu
EN TR

Trend analizi ve yapay sinir ağları: Tarımda bir uygulaması

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yıllara göre korunga üretim miktarının modelinin kurulması ve öngörü yapılmasında yapay sinir ağları (YSA) ve trend analizi kullanılarak üretim planı yapılabileceğini göstermektir. Çalışma, 1990-2020 dönemine ait verileri kapsamaktadır. YSA ve trend analizi geliştirilmesinde girdi parametresi olarak yıllar parametresi, çıkış parametresi olarak üretim miktarı kullanılmıştır. Trend analizinde doğrusal, karesel ve kübik modeller kullanılmıştır. YSA yönteminde aktivasyon fonksiyonu olarak Hiperbolik Tanjant Fonksiyonu kullanılmıştır. Geliştirilen modelin etkinliği Hata Kareler Ortalaması (MSE) ve determinasyon katsayısı (R2) gibi istatistiksel parametreler kullanılarak belirlenmiştir. Trend analizi ve YSA karşılaştırıldığında, en küçük hata kareler ortalaması (HKO) değerini veren YSA yöntemi daha iyi sonuçlar vermiştir. YSA’na göre öngörü yapılmıştır. Sonuçlar korunga üretiminin 2025 yılında 2020 yılına oranla bir düşüşte olacağını öngörmektedir. 2020 yılında 1 934 697 ton olan korunga üretiminin 2025 yılında %3.83’lük bir düşüşle 1 860 691 ton olacağı beklenmektedir. YSA, değişkenlerde meydana gelebilecek herhangi bir değişim karşısında ortaya çıkabilecek sonuçların tespitinin sağlanmasında ve bu yolla süreçlerin iyileştirilmesinde faydalı bir araçtır. YSA modellerinin üretim modellemesinde trend analizinden daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

References

  1. AKKAYA, Ş. (1990). Ekonometri I. Anadolu Matbaacılık, İzmir.
  2. ALP, S., & ÖZ, E. (2019). Makine Öğrenmesinde Sınıflandırma Yöntemleri ve R Uygulamaları. Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
  3. ATASEVEN, B. (2013). Yapay Sinir Ağları ile Öngörü Modellemesi. Öneri, 10(39):101-115.
  4. BENLİ, Y. 2002. Finansal Başarısızlığın Tahmininde Yapay Sinir Ağı Kullanımı ve İMKB’de Bir Uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 4(4): 17-30.
  5. ÇELİK, Ş. (2020). Estimation Modelling of The Amount of Fodder Beet Production in Turkey Comparative Analysis of Artificial Neural Networks and Trend Analysis Methods. Journal of Multidisciplinary Engineering Science Studies (JMESS), 6(7): 3372–3375.
  6. ÇUHADAR, M., GÜNGÖR, İ., & GÖKSU, A. (2009). Turizm talebinin yapay sinir ağları ile tahmini ve zaman serisi yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi: Antalya iline yönelik bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1): 99-114
  7. ERTUĞRUL, İ., & BEKİN, A. (2016). Türkiye’de bazı temel gıda fiyatları için Yapay Sinir Ağlar ve Zaman Serisi tahmin modellerinin karşılaştırmalı analizi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(13): 253-280.
  8. GAMGAM, H., & ALTUNKAYNAK, B. (2015). SPSS Uygulamalı Regresyon Analizi. Seçkin Yayıncılık, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Şenol Çelik * This is me
0000-0001-5894-8986
Türkiye

Nilay Köleoğlu This is me
0000-0002-6153-719X
Türkiye

Publication Date

February 2, 2022

Submission Date

November 26, 2021

Acceptance Date

January 16, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 7 Number: 1

APA
Çelik, Ş., & Köleoğlu, N. (2022). Trend analizi ve yapay sinir ağları: Tarımda bir uygulaması. Journal of Awareness, 7(1), 39-46. https://izlik.org/JA37YU68HN