A COMPARATIVE STUDY CREATIVITY LEVELS OF PRE-SCHOOL TEACHERS AND SCIENCE LEARNING OF 60-72 MONTHS CHILDRENS

Abstract

The purpose of this research is to examine the relationship between pre-school teachers’ creativity levels and science learning capabilities of children aged 60-72 months. The study group consists of 20 teachers and 60-72 months 150 children -86 females and 64 males-, all from the ministry of education kindergartens and independent kindergartens from a district in the north-west province of Turkey, in 2015-2016 academic year spring semester. The data of the research collected with "Personal Information Form", "Individual Self-Evaluation Scale for Creativity”and "Science Learning Assessment Test". As a result of the study, it is seen that there is a statistically significant and positive relationship between the mean scores of the pre-school teachers in Individual Self-Evaluation Scale for Creativity and the total scores of the children's science learning assessment test total scores and sub-dimensions mean scores and the creativity of the teacher significiantly predict children’s science learning. The findings of the study are interpreted in accordance with the literature and related research, and suggestions for current applications and prospective researches are presented. 

Keywords

• Preschool science education,creativity,science learning

OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN YARATICILIK DÜZEYLERİ İLE 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN FEN ÖĞRENİMİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyleri ile 60-72 aylık çocukların fen öğrenimi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2015- 2016 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, Türkiye’nin kuzey batısındaki bir ilde bulunan anaokulu ve anasınıflarında görev yapan 20 öğretmen ve bu öğretmenlerde eğitim gören 60-72 aylık 150 çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, “Kişisel Bilgi Formu”, “Yaratıcılık Açısından Bireyin Kendini Değerlendirme Ölçeği” ve Fen Öğreniminin Değerlendirilmesi (Science Learning Assessment) testi ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık açısından bireyin kendini değerlendirmesi ölçeği toplam puan ortalamaları ile 60-72 aylık çocukların fen öğreniminin değerlendirilmesi testi toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ve öğretmenin yaratıcılığının çocukların fen öğrenimini anlamlı derecede yordadığı görülmüştür. Çalışma bulguları, alan yazın ve ilgili araştırmalar doğrultusunda yorumlanmış, mevcut uygulamalara ve ileriye dönük araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Keywords

• Okul öncesi fen eğitimi,yaratıcılık,fen öğrenimi

References

1. AKÇAM, M., 2007, İlköğretim Fen Bilgisi Derslerinde Yaratıcı Etkinliklerin Öğrencilerin Tutum ve Başarılarına Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
2. AKMAN, B., ÜSTÜN, E. ve GÜLER, T., 2003, 6 Yaş Çocuklarının Bilim Süreçleri Kullanma Yetenekleri, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(24). http://dergipark.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2016].
3. AKSOY, G., 2005, Fen Eğitiminde Yaratıcı Düşünme Temelli Bilimsel Yöntem Sürecinin Öğrenme Ürünlerine Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2016].
4. ALABAY, E. (2013). Science Start! Destekli Fen Eğitim Programının 60-72 Aylık Çocukların Bilimsel Süreç Becerilerine ve Bilimsel Tutuma Güvenme ve Yönelime Etkisi, Yayımlanmamış Doktora tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2017].
5. ALİSİNANOĞLU, F., ÖZBEY, Ö. ve KAHVECİ, G., 2011, Okul Öncesinde Fen Eğitimi, Maya Akademi Yayıncılık, Ankara, ISBN: 9786054515103
6. ANDERSSON, K. & GULLBERG, A., 2014, What is Science in Preschool and What do Teachers Have to Know to Empower Children? Cultural Studies of Science Education, 9(2), 275-296, DOI: 10.1007/s11422-012-9439-6
7. AŞIKOĞLU AYDEMİR, D., 2018, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Yaratıcılık Düzeyleri ile 60-72 Aylık Çocukların Fen Öğrenimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
8. AYDIN CERAN, S. (2010). Yaratıcı Düşünme Teknikleri ile Geliştirilen Fen Etkinliklerinin Öğrenci Başarısı ve Tutumuna Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2016].

9. AYKUT, Ö., 2006, Bazı Değişkenlerin Okul Öncesi Eğitimi Öğretmenlerinin Fen ve Doğa Çalışmalarına İlişkin Görüşlerine Etkisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. AYVACI, H. Ş., DEVECİOĞLU,Y., ve YİĞİT, N., 2002, Okulöncesi Öğretmenlerinin Fen ve Doğa Etkinliklerindeki Yeterliliklerinin Belirlenmesi, http://www.fedu.metu.edu.tr/ ufbmek5/b_kitabi/pdf/ogretmenyetistirme/bildiri/t277d.pdf [Erişim Tarihi: 06 Nisan 2013].
11. BERK, L. E. (2003). Child Development, Pearson, USA.
12. BODROVA, E., ve LEONG, D. J. (2013). Zihnin Araçları Erken Çocukluk Eğitiminde Vygotsky Yaklaşımı, (2. Baskı),Anı Yayınları, Ankara, ISBN: 9786054434015
13. BREWER, J. A., 2001, Introduction to Early Childhood Education: Preschool Through Primary Grades, By Allyn and Bacon, USA.
14. BRIGIDO, M., BERMEJO, M. L. & MELLADO, V., 2012, Self-Efficacy and Emotions in Prospective Primary Education Science Teachers. In Bruguière, C., Tiberghien, A. & Clément, P. (Eds.), Proceedings of the ESERA 2011 Conference: Science learning and Citizenship Part 12, European Science Education Research Association, Lyon, France, 19-24, http://www.esera.org/media/ebook/strand12/ebook-esera2011_brigido-12.pdf [Erişim Tarihi: 11 Mayıs 2015].
15. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., 2010, Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, PegemA Yayıncılık, Ankara.
16. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., KILIÇ ÇAKMAK, E., DEMİREL, F., ERKAN AKGÜN, Ö. ve KARADENİZ, Ş., 2013, Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Pegem Akademi, Ankara.
17. CAN, A., 2013, SPSS İle Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi, Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
18. CANDAR, H. (2009). Fen Eğitiminde Yaratıcı Düşünme Öğretim Tekniklerinin Öğrencilerin Akademik Başarı, Tutum ve Motivasyonlarına Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2017].
19. CHARLES, M. C. (2003). Öğretmenler İçin Piaget İlkeleri (G. Ülgen, Çev.), Nobel Akademi, Ankara.
20. CHARLESWORTH, R., LIND, K. K., & FLEEGE, P., 2003, Math and Science for Young Children,Thomson, New York.
21. CHEADLE, J. E., 2009, Parent Educational Investment and Children’s General Knowledge Development, Social Science Research, 38, 477-491, http://ac.els-cdn.com/ [Erişim Tarihi: 07 Nisan 2015].
22. ÇINAR, S. (2013). Okul Öncesi Öğretmenlerin Fen ve Doğa Konularının Öğretiminde Kullandıkları Etkinliklerin Belirlenmesi, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 364-371, http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/38c.sinan_cinar.pdf [Erişim Tarihi: 03 Nisan 2013].
23. DAĞLI, H., 2014, Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Uygulanan Fen Eğitiminin İçeriği Konusunda Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2016].
24. DAUD, A. M., OMAR, J., TURIMAN, P., & OSMAN, K. (2012). Creativity in Science Education, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 59, 467-474, https://doi.org/ 10.1016/j.sbspro.2012.09.302 [Erişim Tarihi: 03 Aralık 2016].
25. DEMİR, S. ve ŞAHİN, F., 2015, Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının 5E Yöntemini Kullanarak Deney Yapma İle İlgili Görüşleri, International Journal of Social Science 35, 385-397, http://jasstudies.com/Makaleler/ [Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2017].
26. DOWNING, J. E., & FILER, J. D., 1999, Science Process Skills and Attitudes of Preservice Elementary Teachers, Journal of Elementary Education, 11(2), 57-64, http://link.springer.com/article/ [Erişim Tarihi: 12 Mayıs 2014].
27. DUBOSARSKY, M. D., 2011, Science in the Eyes of Preschool Children: Findings from an Innovative Research Tool, Unpunlished Dissertation Thesis, https://conservancy.umn. edu/bitstream/handle/11299/116144/Dubosarsky_umn_0130E_12258.pdf?sequence=1&isAllowed=y [Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2013].
28. GÖZEN, G. (2017). Yaratıcılığı Öğretmek İçin Yaratıcı Olmak: Yaratıcılıklarına İlişkin Öğretmenlerin ve Öğretim Elemanlarının Öz-Değerlendirmeleri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 50(2), 225-254, http://dergipark.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 09 Mayıs 2018].
29. GRAINGER, T., & BARNES, J., 2006, Creativity in the Curriculum J. Arthur, T. Grainger and D. Wray (Ed.), Learning to Teach in the Primary School (s. 82-92), Routledge, New York.
30. GRAVETTER, F., & WALLNAU, L., 2014, Essentials of Statistics for the Behavioral Sciences (8th ed.), Belmont, CA, Wadsworth.
31. GÜNAY BİLALOĞLU, R., ASLAN, D., ve AKTAŞ ARNAS, Y., 2008, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Etkinliklerine İlişkin Bilgi Düzeylerinin İncelenmesi, Milli Eğitim Dergisi, 178, 88-104, http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/ dergiler/Milli_Egitim_ Dergisi/178/06.pdf [Erişim Tarihi: 10 Ocak 2015].
32. HADZIGEORGIOU, Y., FOKIALIS, P. ve KABOUROPOULOU, M., 2012, Thinking About Creativity in Science Education, Creative Education, 3(05), 603. http://www.wec. ufl. edu/faculty/jacobsons/ [Erişim Tarihi: 04 Kasım 2016].
33. HASEKİ DEMİR, F. ve ÇAKMAK GÜLEÇ, H., 2017, Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Öğretmenlerin Fen Etkinliklerine, Materyallere ve MEB 2013 Programına Yönelik Görüşleri, International Journal of Social Science, (55), 1-21. http://dx.doi.org/10.976 1/JASSS6957 [Erişim Tarihi: 04 Ocak 2018].
34. HU, W., & ADEY, P., 2010, A Scientific Creativity Test for Secondary School Students, International Journal of Science Education, 24(4), 389-403, https://doi.org/10.1080/0 9500690110098912 [Erişim Tarihi: 05 Nisan 2015].
35. ILLINOIS EARLY LEARNING STANDARDS, 2002, The Illinois State Board of Education, Early Childhood Education, http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED481222.pdf [Erişim Tarihi: 30 Şubat 2015].
36. JACKMAN, H. L., 2011, Early Education Curriculum:A Child’ s Connection to The World (5th ed.), Wadsworth.
37. KALLERY, M., & PSILLOS, D., 2001, Pre-School Teachers’ Content Knowledge in Science: Their Understanding of Elementary Science Concepts and of Issues Raised by Children’s Questions, International Journal of Early Years Education, (9), 165–179, http://www.tandfonline.com/ [Erişim Tarihi: 05 Nisan 2015].
38. KANDIR, A., CAN YAŞAR, M., İNAL, G. YAZICI, E. UYANIK, Ö. ve YAZICI, Z. (2012). 5-7 Yaş Çocukları İçin Etkinliklerle Bilim Eğitimi, Efil Yayınevi, Ankara.
39. KEFİ, S., ÇELİKÖZ, N. ve ERİŞEN, Y., 2013, Okul Öncesi Eğitim Öğretmenlerinin Temel Bilimsel Süreç Becerilerini Kullanım Düzeyleri, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 300-319, http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/34._sara_ kefi_ nadir_celikoz_yavuz_erisen.pdf [Erişim Tarihi: 11 Ocak 2014].
40. KIND, P. M., & KIND, V., 2007, Creativity in Science Education: Perspectives and Challenges for Developing School Science, Studies in Science Education, (4), 1-37. https://eric.ed.gov/?id=EJ825435 [Erişim Tarihi: 11 Temmuz 2015].
41. KORAY, Ö. (2004). Fen Eğitiminde Yaratıcı Düşünmeye Dayalı Öğrenmenin Öğretmen Adaylarının Yaratıcılık Düzeylerine Etkisi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 10(4), 580-599, http://www.kuey.net/index.php/kuey/article/view/433 [Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2015].
42. KUHN, D., & PEARSALL, S., 2000, Developmental Origins of Scientific Thinking, Journal of Cognition and Development, (1), 113–129, http://eds.b.ebscohost.com/eds/ [Erişim Tarihi: 12 Mayıs 2016].
43. KUNT, B. (2016). 60-72 Ay Okul Öncesi Öğrencilerinin Bilimsel Süreç Becerilerinin Belirlenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.
44. KURTULUŞ, N. (2012). Yaratıcı Düşünmeye Dayalı Öğretim Uygulamalarının Bilimsel Yaratıcılık Bilimsel Süreç Becerileri Ve Akademik Başarıya Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 11 Ocak 2016].
45. KURU, N., ve AKMAN, B. (2017). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Bilimsel Süreç Becerilerinin Öğretmen ve Çocuk Değişkenleri Açısından İncelenmesi, Eğitim ve Bilim, 42 (190), 269-279.
46. LOCK, R., 1991, Creative Work in Biology-A Pot-Pourri of Examples. Part 1. School Science Review, 72(260), 39-46. http://www.rogerlock.novawebs.co.uk/files/1991 School Science Review.pdf [Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2017].
47. MANTZICOPOULOS, P., PATRICK, H.,& SAMARAPUNGAVAN, A., 2008, Young Children’s Motivational Beliefs About Learning Science, Early Childhood Research Quarterly, (23), 378–394, http://ac.els-cdn.com/ [Erişim Tarihi: 28 Ocak 2013].
48. MARTIN, R., SEXTON, C., FRANKLIN, T., GERLOVICH, J., & MCELROY, D., 2014, Teaching Science for All Children: An Inquiry Approach (5th ed.), Pearson Education, USA.
49. MCNAİR, S., 2006, Start Young!:Early Childhood Science Activities, National Science Teachers Association, USA.
50. METZ, K.E., 1997, On the Complex Relation Between Cognitive Developmental Research and Children’s Science Curricula, Review of Educational Research 67(1), 151–163, http://about.jstor.org/terms [Erişim Tarihi: 10 Ağustos 2016].
51. MEB, 1994, Okul Öncesi Eğitim Programı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
52. MEB, 2002, 36-72 Aylık Çocuklar İçin Okul Öncesi Eğitim Programı, Milli Eğitim Basımevi, Ankara.
53. MEB, 2006, 36-72 Aylık Çocuklar İçin Okul Öncesi Eğitim Programı, Milli Eğitim Basımevi, Ankara.
54. MEB, 2013,Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Okul Öncesi Eğitim Programı [online], Ankara, http://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf [Erişim Tarihi: 24 Kasım 2016].
55. MEB, 2000, Tebliğler Dergisi, (63)2518. http://tebligler.meb.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 17 Ekim 2015].
56. MORAVCSIK, M. J., 1981, Creativity in Science Education, Science Education, 65(2), 221-227, https://doi.org/10.1002/sce.3730650212 [Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2015].
57. MORRISON, G.S., 2009, Early Childhood Education Today (11th ed.), Pearson, US.
58. MURPHY, C., NEIL, P., & BEGGS, J. (2007). Primary science teacher confidence revisited: Ten years on, Educational Research, 49(4), 415-430, http://eds.a.ebscohost.com/ [Erişim Tarihi: 04 Nisan 2015].
59. NATIONAL RESEARCH COUNCIL, 1996, National Science Education Standards. Chapter 2, 2-10, National Academy Press, Washington, DC, http://www.nap.edu/catalog /4962/national-science-education-standards [Erişim Tarihi: 30 Temmuz 2015].
60. NEWTON, L. ve NEWTON, D., 2010, Creative Thinking and Teaching for Creativity in Elementary School Science, Gifted and Talented International, 25(2), 111-124, https://doi.org/10.1080/15332276.2010.11673575 [Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2015].
61. OKTAY, A. (2004). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi Dönem, Epsilon Yayınları, İstanbul.
62. OPFER, J.E., & SIEGLER, R.S., 2004, Revisiting Preschoolers’ Living Things Concept: A Microgenetic Analysis of Conceptual Change in Basic Biology, Cognitive Psychology, 49, 301–332, http://www.developmentalcognitivescience.org/lab/publications_files/ OS%202 004. pdf [Erişim Tarihi: 15 Mayıs 2015].
63. ÖLÇER, S., 2015, Fen Eğitim Programının Beş Yaş Çocuklarının Fen Öğrenimi ve Bakış Açısı Alma Becerilerine Etkisinin İncelenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
64. ÖLÇER, S., 2017, Science Content Knowledge of 5-6 Year Old Preschool Children, International Journal of Environmental and Science Education, 12(2), 143-175, https://eric.ed.gov/?id=EJ1137395 [Erişim Tarihi: 12 Aralık 2017].
65. ÖZBEY, S., 2006, Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Görev Yapan Öğretmenlerin Fen Etkinliklerine İlişkin Yeterliliklerinin Belirlenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
66. ÖZERBAŞ, M. A., 2011, Yaratıcı Düşünme Öğrenme Ortamının Akademik Başarı ve Bilgilerin Kalıcılığına Etkisi, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), http://gefad.gazi.edu.tr/ [Erişim Tarihi: 21 Ekim 2017].
67. ÖZTÜRK, E., 2001, Yaratıcılık ve Eğitim, Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), http://dergipark.gov.tr/download/article-file/115684 [Erişim Tarihi: 20 Temmuz 2016].
68. PARLAKYILDIZ, B., ve AYDIN, F., 2004, Okulöncesi Dönem Fen Eğitiminde Fen ve Doğa Köşesinin Kullanımına Yönelik Bir İnceleme, XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya, 330-338.
69. PEPELE ÜNAL, M., 2006, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimine Karşı Gösterdikleri Tutumların Çocukların Fen Süreçlerini Kullanmalarına Etkisinin İncelenmesi (Ankara-Malatya İlleri Örneği), Bilim uzmanlığı tezi, https://tez.yok.gov.tr/ [Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2015].
70. RICE, D.C., & ROYCHOUDHURY, A., 1994, An Exploratory Study of How One Science Education Contributes to Preservice Elementary Teachers' Confidence in Their Science Teaching Abilities, Annual Meeting of the National Association for Research in Science Teaching, Anaheim, CA.
71. SAÇKES, M., TRUNDLE, K.C., & BELL, R.L., 2013, Science Learning Experiences in Kindergarten and Children’s Growth in Science Performance in Elementary Grades. Education and Science, 38(167), 114-127, https://ir.library.oregonstate.edu/ [Erişim Tarihi: 21 Haziran 2015].
72. SAMARAPUNGAVAN, A., MANTZICOPOULOS, P. , PATRICK, H., & FRENCH, B., 2009, The Development and Validation of the Science Learning Assessment (SLA): A Measure of Kindergarten Science Learning, Journal of Advanced Academics, 20(3), 502–535, http://web.ebscohost.com/ [Erişim Tarihi: 23 Ocak 2013].
73. ŠORGO, A., 2012, Scientific Creativity: The Missing Ingredient in Slovenian Science Education, European Journal of Educational Research, 1(2), 127-141. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1086316.pdf [Erişim Tarihi: 25 Temmuz 2016].
74. ŞAHİN, F., YILDIRIM, M., SÜRMELİ, H., ve GÜVEN, İ., 2018, Okul Öncesi Öğrencilerinin Bilimsel Süreç Becerilerinin Değerlendirilmesi İçin Bir Test Geliştirme Çalışması, Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 2(2), 124-138. ISSN: 2630-581X
75. ŞAHİN, F., GÜVEN, İ., ve YURDATAPAN, M., 2011, Proje Tabanlı Eğitim Uygulamalarının Okul Öncesi Çocuklarında Bilimsel Süreç Becerilerinin Gelişimine Etkisi, Marmara Üniversitesi Atatürk Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (33), 157-176. http://dspace.marmara.edu.tr/ [Erişim Tarihi: 02 Aralık 2015].
76. TANER DERMAN, M. T. ve BAŞAL, H. A., 2010, Cumhuriyetin İlanından Günümüze Türkiye'de Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretimde Niceliksel ve Niteliksel Gelişmeler, Journal of International Social Research, 3(11), http://www.odel.com/sharing [Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2016].
77. TAŞTEPE, T., 2012, Erken Çocukluk Dönemi Fen ve Matematik Eğitimi İçerik Standartları Değerlendirme Araçlarının Geliştirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
78. TOPRAKKAYA, İ. M., 2016, 55-72 Aylık Çocuklara Dış Alanda Uygulanan Sorgulama Tabanlı Bilim Etkinliklerinin Bilimsel Süreç Becerilerine Etkisinin İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, T.C. Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
79. ULUSOY, S., 2008, Anaokulu Öğretmenlerinin Fen ve Doğa Etkinliklerini Kullanma Durumlarının İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
80. ÜSTÜNDAĞ, T., 2011, Yaratıcılığa Yolculuk, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara.
81. WORTH, K., & GROLLMAN, S., 2003, Worms, Shadows and Whirlpools: Science in the Early Childhood Classroom, Education Development Center, Washington, http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED481899.pdf [Erişim Tarihi: 17 Eylül 2014].
82. WORTHAM, S. C., 2006, Early Childhood Curriculum: Developmental Bases for Learning and Teaching, Pearson Merrill Prentice Hall, New Jersey.
83. YAĞCI, M., 2016, Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Bilimsel Süreç Becerilerinin Gelişmesinde Doğa ve Çevre Uygulamalarının Etkisinin İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, T.C. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.