Öz

Covid-19 pandemisi nedeniyle tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de eğitime ara verildi. Birçok kişi virüsü bulaştırmamak için evlerine kapandı. Okullarda eğitime uzun bir süre ara verildi ve online platformlara geçildi. Bu süreçte öğretmenler, eğitimin sağlıklı bir şekilde devam etmesinde ve öğrenci motivasyonunun korunmasında hayati bir rol oynadı. Aynı zamanda, pandeminin eğitim ve yaşam üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için toplumdaki diğer kişilerle birlikte çalıştılar. Öğretmenlerin bu çabaları psikolojik iyi oluş kavramıyla ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki sosyal bilgiler öğretmenlerinin pandemi sürecinde psikolojik iyi oluşlarını incelemektir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmaya Türkiye'nin dört bir yanından 161 sosyal bilgiler öğretmeni gönüllü olarak katılmıştır. Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve kişisel bilgi formu ile veri toplanmıştır. Araştırma, öğretmenlerin psikolojik iyi oluşlarında yaş ve cinsiyete göre anlamlı bir fark bulmamıştır. Ancak Professional Senioritye göre anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Pandemi, eğitim, sosyal bilgiler, öğretmenler, psikolojik iyi oluş

Psychological Well-Being Levels of Social Studies Teachers During the Pandemic Process

Öz

Education in Türkiye faced disruptions because of the Covid-19 pandemic, just like many other global instances. Many people were confined to their homes to avoid transmitting the virus. School education was suspended for an extended period and shifted to online platforms. During this process, teachers played a vital role in ensuring the healthy continuation of education and maintaining student motivation. Concurrently, they worked with others in society to mitigate the pandemic's adverse effects on education and life. Teachers' efforts relate to the concept of psychological well-being (PWB). The objective of our research was to assess the PWB of Turkish social studies teachers amidst the pandemic. Utilizing a correlational survey methodology, voluntary responses were received from 161 social studies educators across Türkiye. Information was gathered through the Psychological Well-being Scale (PWBS) and a demographic details form. Findings indicated that there was negligible variation in teachers' PWB based on age and gender. However, a significant difference emerged based on professional seniority.

Anahtar Kelimeler

• Pandemic
• education
• social studies
• teachers
• psychological well-being (PWB)

Kaynakça

1. Akın, A. (2008). Scales of psychological well-being: A study of validity and reliability. Educational Science: Theory & Practice, 8, 721–750. https://hdl.handle.net/20.500.12619/44458
2. Arslan, A., & Tura, G. (2022). Öğretmenlerin psikolojik iyi oluşlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi: Yüksekova örneği. EDUCATIONE, 1(2), 212-234. https://dergipark.org.tr/en/pub/akuned/issue/73080/1011650
3. Balaman, F., & Hanbay Tiryaki, S. (2021), Corona virüs (Covid-19) nedeniyle mecburi yürütülen uzaktan eğitim hakkında öğretmen görüşleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 52-84. https://doi.org/10.15869/itobiad.769798
4. Başaran, M., Erol, M., & Yılmaz, D. (2020). 4.ve 5. sınıf öğrencilerinin psikolojik sağlamlıkları ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (Özel Sayı), 290-303. https://doi.org/10.21733/ibad.798643
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
6. Cansoy, R., Parlar, H., & Türkoğlu, M. E. (2020). A predictor of teachers’ psychological well-being: Teacher self-efficacy. International Online Journal of Educational Sciences, 12(4), 41-55. Cenkseven, F. (2004). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi [Masters’ Thesis] Çukurova University.
7. Cenkseven, F., & Akbaş, T. (2007). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(27), 43-65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tpdrd/issue/21447/229852
8. Coşkun, B., Toprak, E., Katıtaş, S., & Sipahioğlu, M. (2022). Teachers’ person-organization fit and turnover intentions: The role of psychological well-being. Journal of Educational Leadership and Policy Studies, 6(2), 1-21.

9. Demir, F., & Özdaş F. (2020), Covid-19 sürecindeki uzaktan eğitime ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 273-292. https://doi.org/10.37669/milliegitim.775620
10. Demirci, İ., & Şar, A. H. (2017). Kendini bilme ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(5), 2710-2728. https://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/issue/31500/346203
11. Doğan, Ü., & Aslan, M. (2022). Öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algılari ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi, Trakya Eğitim Dergisi, 12(3), 1482-1499. https://doi.org/10.24315/tred.993218
12. Eken, Ö., Tosun N., & Eken, D. (2020). Covid-19 salgını ve zorunlu uzaktan eğitime geçiş: genel bir değerlendirme. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 113-128. https://doi.org/10.37669/milliegitim.780722
13. Ersoy, F. (2021). Sosyal bilgiler öğretim programının incelenmesi. In V. Aktepe, M. Gündüz, N. Kurtdede Fidan & E. Yalçınkaya (Eds.), Kuramdan Uygulamaya Sosyal Bilgiler Öğretimi (pp.97-129). Pegem Akademi.
14. Ertürk, A., Keskinkılıç Kara, S.B., & Zafer Güneş, D. (2016). Duygusal emek ve psikolojik iyi oluş: Bir yordayıcı olarak yönetsel destek algısı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1723-1744. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aibuefd/issue/28550/304594
15. Fidan, M. (2020). Covid-19 belirsizliğinde eğitim: İlkokulda zorunlu uzaktan eğitime ilişkin öğretmen görüşleri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 24-43. https://doi.org/10.29065/usakead.736643
16. Göcen, A. (2019). Öğretmenlerin yaşam anlamı, psikolojik sermaye ve cinsiyetinin psikolojik iyi oluşlarına etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(1), 135-153. https://doi.org/10.30703/cije.457977
17. Güler, K., & Yöndem, K. (2021). Covid-19 sürecinde öğretmenlerin psikolojik sağlamlılık ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(119), 134-151.
18. Huppert, F. A. (2009). Psychological well‐being: Evidence regarding its causes and consequences. Applied Psychology: Health and Well‐Being, 1(2), 137-164. https://doi.org/10.1111/j.1758-0854.2009.01008.x
19. İmamoğlu H.V., & Siyimer İmamoğlu F. (2020). Coronavirüs salgını ve uzaktan eğitim süreci hakkında öğretmen görüşleri: Şehit Bülent Yalçın Spor Lisesi ve Şehit Ertan Yılmaz Güzel Sanatlar Lisesi (Sinop) Örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 10(4), 742-761. https://dergipark.org.tr/tr/pub/johut/issue/58659/847464
20. İmamoğlu, E. O. (2004). Çok boyutlu psikolojik esenlik (iyi oluş) ölçeği-Türkçe uyarlaması [Unpublished data]. Middle East Technical University.
21. İnce, A., & Demirhan, G. (2022). Covid 19 sürecinde öğretmenlerin pozitif liderlik algıları ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 10-22. https://doi.org/10.29065/usakead.1089121
22. Karaçam, A., & Pulur, A. (2019). Beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algılarında yordayıcı olarak akademik iyimserlik, psikolojik iyi oluş ve fiziksel öz saygı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 209-218. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2474
23. Karadeniz, G., & Zabcı, N. (2020). Pandemi döneminde uzaktan eğitim veren öğretmenlerin çalışma koşulları ve algıladıkları stres ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2(22), 301-314. https://dergipark.org.tr/tr/pub/msgsusbd/issue/69526/1107299
24. Katsantonis, I. (2020). Factors associated with psychological well-being and stress: a cross-cultural perspective on psychological well-being and gender differences in a population of teachers. Pedagogical Research, 5(4), em0066. https://doi.org/10.29333/pr/8235
25. Katsantonis, I. (2020). Factors associated with psychological well-being and stress: a cross-cultural perspective on psychological well- being and gender differences in a population of teachers. Pedagogical Research, 5(4), em0066. https://doi.org/10.29333/pr/8235
26. Kımter, N. (2020). Covid-19 günlerinde bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi [Özel sayı]. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Milli Mücadele'nin 100. Yılı Özel Sayısı, 574-605. https://doi.org/10.21733/ibad.805481
27. Kındıroğlu, Z., & Yaşar Ekici, F. (2019). Ebeveynlerin psikolojik iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile çocukların sosyal yetkinlik ve davranışları arasındaki ilişki. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 138-157. https://doi.org/10.17984/adyuebd.458224
28. Koçyiğit, N., & Yılmaz, F. (2023). Zoom yorgunluğu’nun yaşam doyumuna etkileri: Öğretmenler üzerinde bir araştırma. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 279-293. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1265220
29. Lipińska-Grobelny, A., & Narska, M. (2021). Self-efficacy and psychological well-being of teachers. E-mentör, 3(90), 1-10. https://www.e-mentor.edu.pl/mobi/artykul/index/numer/90/id/1517
30. McMakin, D., Ballin, A., & Fullerton, D. (2022). Secondary trauma, burnout, and teacher self‐care during Covid-19: A mixed‐methods case study. Psychology in the Schools, 60, 1442–1458. https://doi.org/10.1002/pits.22764
31. Ministry of National Education [MoNE] (2020). (2020, 12 Mart). Bakan Selçuk, koronavirüs'e karşı eğitim alanında alınan tedbirleri açıkladı. https://www.meb.gov.tr/bakan-selcuk-koronaviruse-karsi-egitim-alaninda-alinan-tedbirleri-acikladi/haber/20497/tr
32. Ministry of National Education [MoNE] (2023). Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı: İlkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. sınıflar. http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=1264&ysclid=lka52m21sg4070489
33. Neyişci, N., & Yılmaz, P. (2022). Determination of psychological capital levels of teachers in distance education. International Online Journal of Education and Teaching (IOJET), 9(4), 1398-1411.
34. Nika, F.A., & Bashir, I. (2023). Impact of psychological well-being on employee performance and productivity. Productivity, 63(4) 417-427. https://doi.org/10.32381/PROD.2023.63.04.5
35. Onuray Eğilmez, H. (2022). Covid-19 fears and psychological well-being of pre-service music teachers. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 17(1), 88-107. https://doi.org/10.29329/epasr.2022.248.5
36. Palak, İ., & İra, N. (2022). The relationship between self-leadership and teachers' psychological well-being. Turkish International Journal of Special Education and Guidance & Counselling (TIJSEG), 11(2), 122-134.
37. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
38. Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719- 727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.4.719
39. Şerbetçioğlu, B. (2019). Psikolojik danışmanların ve öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin iş-aile-yaşam dengesine, işyeri arkadaşlığına ve işyerindeki duygusal tacize göre yordanması [Masters’ Thesis]. Yıldız Technical University.
40. Sezer, F. (2022). The role of social support and lifestyle in pre-service teachers’ psychological well-being. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 17(2), 225-245. https://doi.org/10.29329/epasr.2022.442.10
41. Singh, M., & Sharma, T. (2023). Relationship between psychological well-being and spirituality among young adults. Indian Journal of Positive Psychology, 14(2), 207-210. https://iahrw.org/our-services/journals/indian-journal-of-positive-psychology/
42. Stapleton, S. E. (2022). Gender, faculty status, and discipline as predictors of teaching in higher education during the Covid-19 pandemic [The degree of doctor of education]. The Temple University Graduate Board.
43. Republic of Türkiye Ministry of Health (2020, July 17). Covid-19 bilgilendirme platformu. https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66511/salgin.html
44. Republic of Türkiye Ministry of Health (2021, September 6). Covid-19 salgın yönetimi ve çalışma rehberi, bilimsel danışma kurulu çalışması. https://covid19rehberi.com/covid-19-salgin-yonetimi-ve-calisma-rehberi-bilimsel-danisma-kurulu-calismasi-06-09-2021/
45. Tekbıyık, A. (2014). İlişkisel araştırma yöntemi. In M. Metin (Eds.), Kuramda Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (pp.99-114). Pegem Akademi.
46. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği (PİOÖ): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.2414.4480
47. Telef, B., Uzman, E., & Ergün, E. (2013). Öğretmen adaylarında psikolojik iyi oluş ve değerler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Studies, 8(12), 1297-1307. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5699
48. Turkish Language Institute [TLI] (2021). Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/.
49. Ünal, I., & Dulay, S. (2022). Teachrs’ work-life balance in emergency remote teaching during the Covid-19 pandemic. Asian Journal of Distance Education, 17(2), 89-108.
50. Warrier, U., Dilip, D., Jain, H., & Agha, K. (2021). Dimensions of psychological well-being and subjective happiness in the new normal: An exploration. FIIB Business Review, 12(3) 294-305. https://doi.org/10.1177/23197145211062975
51. World Health Organization [WHO] (2020, February 3). 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV): Strategic preparedness and response plan. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/srp-04022020.pdf
52. Yakut, S., & Yakut, İ. (2018). Öğretmenlerde psikolojik iyi oluş ve iş yerinde dışlanma ilişkisi. Electronic Turkish Studies, 13(18), 1357-1376. http://doi.org/10.7827/TurkishStudies.13883
53. Yeniçeri, Z. (2013). Impact of self orientations on well-being during adulthood: The mediating roles of meaning in life, attitudes towards death and religious outlook [Doctoral dissertation]. Middle East Technical University.
54. Zakaria, Z., Don, Y., & Yaakob, M. F. M. (2021). Teachers’ well-being from the social psychological perspective. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE), 10(2), 641-647. https://doi.org/10.11591/ijere.v10i2.21115
55. Zhao F.F. (2023). Teaching behaviours of clinical teachers and professional commitment among nursing students: A moderated mediation model of optimism and psychological well-being. Nurse Education Today [Nurse Educ Today], 125, 105774. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2023.105774