Stoma ile Bir Gün: Hemşirelerin Deneyimlerine İlişkin Fenomenolojik Bir Çalışma
Abstract
Bu fenomenolojik çalışmanın amacı, stoma açıklığı olmaksızın 24 saat boyunca stoma torbası ile yaşayan hemşirelerin deneyimlerini fenomenolojik yaklaşımla incelemektir. Bu kapsamda çalışma, stomalı hastaya bakım veren ve araştırmaya katılmayı kabul eden 13 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler katılımcı bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış olup, tematik ve içerik analizi yöntemlerinden faydalanılarak MAXQDA 2022 programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda hisler/ duygular, bakış açısında değişiklik ve yaşanılan güçlükler olmak üzere üç ana tema ortaya çıkmıştır. Katılımcılar özellikle torbanın sızdırması, görünür olması, kontrol kaybı yaşama olasılığı ve uyku sırasında zarar görmesi düşüncelerine bağlı olarak yoğun kaygı, korku, stres ve sürekli tetikte olma hâli yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Gece sık uyanma ve kontrol etme davranışları yaygın olarak bildirilmiştir. Deneyim, hemşirelerin stomalı hastaların yaşadığı fiziksel ve psikososyal yükü daha somut biçimde kavramalarına olanak sağlamış; empati ve farkındalıkta artış sağlamıştır. Bazı katılımcılarda ise önceki klinik deneyimlerin bu değişimi sınırladığı görülmüştür. Yaşanılan güçlükler arasında uyku kalitesinde bozulma, hareket kısıtlılığı, kişisel bakımda zorlanma, kıyafet seçimine bağlı gizleme davranışı ve sosyal çekinme öne çıkmıştır. Bulgular, kısa süreli deneyimsel uygulamaların hemşirelerin hasta perspektifini geliştirdiğini, bakımın yalnızca teknik boyutla sınırlı olmadığını ve hasta merkezli, bireyselleştirilmiş bakım yaklaşımlarını desteklediğini göstermektedir.
Keywords
Supporting Institution
Ethical Statement
Thanks
References
- Aboma, D., Kaba, M. (2023). Colostomy patient lived experience at public hospitals of addis ababa, Ethiopia: Phenomenology. Open Access Surgery, 16. 13-23. https://doi.org/10.2147/OAS.S40621
- Ayaz-Alkaya, S. (2019). Overview of psychosocial problems in individuals with stoma: A review of literature. International Wound Journal, 16(1), 243–249. https://doi.org/10.1111/iwj.1301
- Cho, M. K., & Kim, M. Y. (2024). Effectiveness of simulation-based interventions on empathy enhancement among nursing students: a systematic literature review and meta-analysis. BMC Nursing, 23(1), 319. https://doi.org/10.1186/s12912-024-01944-
- Dede, Y. (2017). Nitel yöntemler. S.B. Demir (Ed.), Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (ss. 183–214). Ankara: Eğiten Kitap
- Erdoğan, S., Nahcivan, N., & Esin, M.N. (2020). Hemşirelikte araştırma süreç uygulama ve kritik, 4 Baskı, İstanbul: Nobel Kitabevi.
- Harputlu, D., Talaz, D., Cenan, D., Karadağ, S., & Öğce, F. (2020). Stomalı bireylerde uyku kalitesinin incelenmesi. DEUHFED, 13(2), 59-66
- Hussain, S. M., Batool, S., Madhani, F., & Shah, A.H. (2024). Patients’ experiences of caring for their colostomy at home. Austin Journal of Nursing & Health Care, 11(1), 1091.
- Jeppesen, P. B., Vestergaard, M., Boisen, E. B., & Ajslev, T. A. (2022). Impact of stoma leakage in everyday life: data from the Ostomy Life Study 2019. British Journal of Nursing (Mark Allen Publishing), 31(6), 48–58. https://doi.org/10.12968/bjon.2022.31.6.S4
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Surgical Diseases Nursing
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 30, 2026
Submission Date
January 27, 2026
Acceptance Date
March 11, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 7 Number: 1