Sağlık Sektöründe Yaşlılar ve Yaşlılık Üzerine Scopus Tabanlı Bibliyometrik Bir Analiz
Abstract
Bu çalışma, demografik yaşlanmanın sağlık sistemleri üzerindeki etkileri doğrultusunda geriatrik bakım ve sağlık hizmetleri literatürünü bibliyometrik yöntemlerle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Scopus veri tabanında 2015–2026 yılları arasında İngilizce yayımlanan çalışmalar taranmıştır. Tarama sürecinde “geriatric care”, “elderly care”, “aged care”, “health care delivery” ve “health services” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Veriler, Scopus analiz araçları ve VOSviewer (1.6.20) programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada toplam 4.869 yayına ulaşılmıştır. Bulgular, literatürde en yaygın yayın türünün makale olduğunu göstermektedir. Yıllara göre yayın dağılımı incelendiğinde, 2015 yılında yayın sayısının n=551 olduğu, sonraki yıllarda ise yayın sayılarında genel olarak dalgalı bir seyir izlendiği tespit edilmiştir. 2020 yılından itibaren yayın sayılarında gözlenen dalgalanma, literatürdeki büyüme hızının yavaşladığını ve üretim trendinde istikrarsız bir seyir izlendiğini göstermektedir. 2024–2026 dönemine ait verilerin ise indeksleme süreci nedeniyle sınırlı olduğu değerlendirilmiştir. Ülke dağılımında çalışmaların 118 farklı ülkede yürütüldüğü belirlenmiştir. Avustralya, toplam literatürün %23’ünü oluşturan 1.120 yayın ile ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’nin ise %0,9 pay ve 45 yayın ile 30. sırada bulunduğu saptanmıştır. Konu alanı analizine göre yayınların büyük bölümü Tıp alanında (%80,6; n=3.925) yoğunlaşmaktadır. Bunun yanında Hemşirelik (n=1.193) ve Sosyal Bilimler (n=614) alanlarının da önemli katkı sağladığı görülmektedir. Bu durum, geriatrik bakım araştırmalarının multidisipliner bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar kelime analizinde “older people” (yaşlı bireyler), “older adults” (yaşlı yetişkinler), “health services for the aged” (yaşlılara yönelik sağlık hizmetleri) ve “dementia” (demans) kavramlarının yüksek yoğunluğa sahip olduğu belirlenmiştir. Bulgular, literatürün özellikle yaşlı bireylere yönelik sağlık hizmetleri ve demans bakımına odaklandığını göstermektedir. Bulgular, araştırma alanının hem klinik hem de hizmet sunumu boyutlarını kapsayan geniş bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, sağlık yönetimi, yaşlı bakım hizmetleri ve sürdürülebilir sağlık politikalarına yönelik gelecekte gerçekleştirilecek çalışmaların literatürdeki mevcut boşlukların giderilmesine ve alanın gelişimine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Keywords
Supporting Institution
Ethical Statement
Thanks
References
- Barnett, K., Mercer, S. W., Norbury, M., vd. (2012). Epidemiology of multimorbidity and implications for healthcare, research, and medical education: a cross-sectional study. The Lancet, 380, 37–43. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)60240-2
- Beard, J. R., Officer, A., de Carvalho, vd. (2015). The World report on ageing and health: A policy framework for healthy ageing. The Lancet, 387, 2145–2154. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)00516-4
- Coşkun, İ., Dündar, Ş. ve Parlak, C. (2014). Türkiye’de Özel Eğitim Alanında Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi (2008-2013), Ege Eğitim Dergisi, 15(2), 375-396.
- Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
- Elkoca, A., ve Güngörmüş, Z. (2025). Bibliometric study on geriatric care models: Intellectual structure, prominent themes, and future-directing topics. Geriatric Nursing, 65, 103452.
- Kalınkara, V. (Ed.). (2016). Temel Gerontoloji: Yaşlılık Bilimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
- Prince, M. J., Wu, F., vd. (2014). The burden of disease in older people and implications for health policy and practice. The Lancet, 385(9967), 549–562. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)61347-7
- TÜİK. (2024). İstatistiklerle Yaşlılar, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 27, 2026
Submission Date
June 15, 2026
Acceptance Date
July 23, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 7 Number: 2