Research Article

Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği

Number: 4 December 23, 2025
EN TR

Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği

Abstract

Bu çalışmanın amacı, açık ve uzaktan öğrenme süreçlerinde kullanılan, kullanılmak istenen veya hazırlık aşamasında olan eğitsel videoların değerlendirilmesine yönelik bir rubrik geliştirmektir. Bu bağlamda, çalışma temel olarak Robert Gagné’nin "Öğretimin Dokuz Olayı" modeline dayanmaktadır. Bu çerçeveye göre hazırlanan rubrik, eğitsel videoların hem pedagojik açıdan etkinliğini hem de kullanıcı deneyimini daha objektif bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Rubrik geliştirme sürecinde öncelikle kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması sonucunda, rubriği oluşturan ölçütler ve bunlara yönelik maddeler hazırlanmıştır. Bu maddelerin geçerliliğini ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla, taslak rubrik 16 alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda, rubriğin kapsam geçerlilik oranları (KGO) ve kapsam geçerlilik indeksi (KGİ) Lawshe tekniği kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, rubrikte yer alan sorular gözden geçirilmiş ve nihai hale getirilmiştir. Rubrik, geliştirilmesinin ardından ön uygulama sürecine tabi tutulmuştur. Bu süreçte, Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan 34 öğretmen, 2 yüksek lisans öğrencisi ve 1 öğretim üyesinden oluşan bir grup, rubriği kullanarak seçtikleri eğitsel videoları değerlendirmiştir. Bu katılımcılar, rubriğin hem kullanım kolaylığını hem de değerlendirme doğruluğunu test etmeye yönelik olarak seçilmiştir. Uygulama sürecinden elde edilen veriler, nicel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, rubriğin eğitim materyallerinin değerlendirilmesinde güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabilir olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışma, eğitsel videoların sistematik bir şekilde değerlendirilmesini mümkün kılan yenilikçi bir araç sunmakta ve açık ve uzaktan öğrenme ortamlarındaki eğitsel videoların kalitesini artırmaya yönelik önemli bir katkı sağlamaktadır. Çalışmanın sonuçlarının, eğitim tasarımcıları, öğretmenler ve açıkuzaktan öğrenme uzmanları için önemli bir kaynak oluşturması beklenmektedir.

Keywords

References

  1. Andrade, H. G. (1997). Understanding rubrics. Educational Leadership, 54(4),14-17.
  2. Aslan, C., & Bayraktar, A. (2016). Dereceli puanlama anahtarı kullanan öğrencilerin başarıları üzerine bir araştırma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(4), 504-517.
  3. Aslanoğlu, A., & Kutlu, Ö. (2003). Öğretimde sunu becerilerinin değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarı (rubrik) kullanılmasına ilişkin bir araştırma. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36(1-2), 25-36.
  4. Ateş, A., & Karaağaçlı, M. (2020). Gagne’nin öğretim etkinlikleri modeline göre yapılan öğretimin akademik başarıya etkisi. Eğitimde Teknoloji Uygulamaları Dergisi, 1(1), 47-57. https://doi.org/10.29329/jtae.2020.283.4
  5. Aytaç, N. (2006). Üniversite öğrencilerinin Newton’un hareket yasalarını anlamalarının değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarı geliştirilmesi ve kullanımı [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi].
  6. Çalışkan, F. Z., & Çalışkan, İ. (2024). Fen eğitiminde çevreye yönelik araştırmaların meta-analizi sürecinde kodlama protokolü (rubrik) oluşturma. Trakya Eğitim Dergisi, 14(3), 2225-2244. https://doi.org/10.24315/tred.1493173
  7. Deniz, J. (2020). Gagne’nin öğretim kuramı temelinde yapılandırılmış piyano derslerinde işbirlikli öğrenme yönteminin işlevselliği. OPUS International Journal of Society Researches, 16(31), 4097-4137. https://doi.org/10.26466/opus.680488
  8. Gagné, R. M. (1965). The conditions of learning and theory of instruction (1st ed.). Holt, Rinehart & Winston.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Measurement and Evaluation in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 23, 2025

Submission Date

September 28, 2025

Acceptance Date

November 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 4

APA
Cansiz, N., Çobanoğlu, M., & Yavuz, U. (2025). Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği. The Journal of Open Learning and Distance Education, 4, 28-37. https://izlik.org/JA34SM23MY
AMA
1.Cansiz N, Çobanoğlu M, Yavuz U. Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği. The Journal of Open Learning and Distance Education. 2025;(4):28-37. https://izlik.org/JA34SM23MY
Chicago
Cansiz, Nurullah, Mustafa Çobanoğlu, and Uğur Yavuz. 2025. “Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği”. The Journal of Open Learning and Distance Education, nos. 4: 28-37. https://izlik.org/JA34SM23MY.
EndNote
Cansiz N, Çobanoğlu M, Yavuz U (December 1, 2025) Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği. The Journal of Open Learning and Distance Education 4 28–37.
IEEE
[1]N. Cansiz, M. Çobanoğlu, and U. Yavuz, “Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği”, The Journal of Open Learning and Distance Education, no. 4, pp. 28–37, Dec. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA34SM23MY
ISNAD
Cansiz, Nurullah - Çobanoğlu, Mustafa - Yavuz, Uğur. “Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği”. The Journal of Open Learning and Distance Education. 4 (December 1, 2025): 28-37. https://izlik.org/JA34SM23MY.
JAMA
1.Cansiz N, Çobanoğlu M, Yavuz U. Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği. The Journal of Open Learning and Distance Education. 2025;:28–37.
MLA
Cansiz, Nurullah, et al. “Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği”. The Journal of Open Learning and Distance Education, no. 4, Dec. 2025, pp. 28-37, https://izlik.org/JA34SM23MY.
Vancouver
1.Nurullah Cansiz, Mustafa Çobanoğlu, Uğur Yavuz. Öğretimin Dokuz Olayına Göre Eğitsel Video Tasarımı Değerlendirme Rubriği. The Journal of Open Learning and Distance Education [Internet]. 2025 Dec. 1;(4):28-37. Available from: https://izlik.org/JA34SM23MY

JOLDE is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.) International Licence.