Şefkatli zihin programının Down sendromlu bireylerin annelerinde ruhsal belirtiler üzerindeki etkisi

Year 2025, Volume: 6 Issue: 6, 622 - 628, 27.12.2025

Bahar Akoğlu

https://doi.org/10.47582/jompac.1742867

https://izlik.org/JA43JP22LS

Abstract

Amaç:
Bu çalışma, Şefkatli Zihin Programı’nın Down sendromlu çocuğu olan annelerin psikolojik semptomları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem:
Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir desenle yürütülmüştür. Çalışma örneklemi, yaşları 30 ile 55 arasında değişen 48 kadın katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler, Demografik Bilgi Formu ve Kısa Semptom Envanteri ile toplanmıştır. Deney grubuna (n = 24) 8 hafta boyunca haftada bir kez 90 dakikalık oturumlarla Şefkatli Zihin Programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna (n = 24) ise aynı süre boyunca psiko-eğitim verilmiştir.
Bulgular:
Bulgular, Şefkatli Zihin Programı’nın deney grubundaki anksiyete ve somatizasyon semptomlarını anlamlı düzeyde azalttığını göstermiştir. Ancak depresif belirtiler, olumsuz benlik algısı ve saldırganlık düzeylerinde anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir.
Sonuç:
Elde edilen bulgular, annelerin uzun süreli birincil bakım veren rolleri nedeniyle depresif semptomların daha derinleşmiş ve kronikleşmiş olabileceğini düşündürmektedir. Bu durum, depresif belirtilerin kısa süreli şefkat temelli müdahalelere karşı daha dirençli hale gelmesine yol açabilir. Ayrıca, sekiz haftalık bir müdahale süresinin bu annelerde gözlemlenen duygusal tükenmişlik ya da öğrenilmiş çaresizlik gibi daha kalıcı psikolojik durumları dönüştürmek için yeterli olmayabileceği düşünülmektedir. Sonuçlar, Şefkatli Zihin yaklaşımının belirli psikolojik semptomlar üzerinde seçici bir etkisi olabileceğini göstermektedir.

Keywords

down sendromu , ruhsal belirtiler , şefkatli zihin programı

The effect of the compassionate mind program on the psychological symptoms of mothers of individuals with Down syndrome

https://izlik.org/JA43JP22LS

Abstract

Aims: This study aims to examine the effects of the Compassionate Mind Program on psychological symptoms in mothers of individuals with Down syndrome.
Methods: The research was conducted using a quasi-experimental pretest-posttest control group design. The sample consisted of 48 female participants aged between 22 and 60. Data were collected through a Demographic Information Form and the Brief Symptom Inventory. The Compassionate Mind Program was administered to the experimental group (n=24) once a week for 90 minutes over 8 weeks. The control group (n=24) received psychoeducation.
Results: The findings revealed that the Compassionate Mind Program significantly reduced anxiety (p=.001) and somatization (p=.003) symptoms in the experimental group. However, it did not produce statistically significant changes in depressive symptoms (p=.975), negative self (p=.437), or hostility levels (p=.468).
Conclusion: The findings suggest that depressive symptoms may have become deeper and more chronic due to the mothers’ long-term role as primary caregivers. This may cause depressive symptoms to be more resistant to short-term compassion based interventions. In addition, an eight-week intervention may not be sufficient to transform more persistent psychological conditions such as emotional exhaustion or learned helplessness observed in these mothers. The results of the study suggest that compassion-focused intervention programs may be beneficial for caregivers. On the other hand, the integration of the program into longer-term or more comprehensive programs is thought to increase its effectiveness.

Keywords

Down syndrome , psychological symptoms , compassionate mind program

References

• Lauteslager PEM. Down Sendromlu çocuklarda motor gelişim ve müdahalesi. Bala T, çeviren. Down Sendromu Derneği Yayınları; 2004.
• Fidler D. The emerging down syndrome behavioral phenotype in early childhood implications for practice. Infants Young Children. 2005;18(2): 86-103.
• Hodapp MR, Ly MT, Fidler JD, Ricci AL. Less stress, more rewarding: parenting children with Down syndrome. Parent Sci Pract. 2001;1(4):317-337. doi:10.1207/S15327922PAR0104_3
• Özgün O, Honig AS. Parental involvement and spousal satisfaction with division of early childcare in Turkish Families with normal children and children with special needs. Early Child Dev Care. 2005;175(3):259-270. doi:10.1080/0300443042000235749
• Verep S. Zihinsel engelli çocuğu olan annelere verilen hemşirelik bakımının annelerin tükenmişliğini azaltmaya etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi; 2005.
• Kırbaş ZÖ, Özkan H. Down sendromlu çocukların annelerinin aile işlevlerini algılama ve sosyal destek düzeylerinin değerlendirilmesi.İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast Derg. 2013;3(3):171-180. doi:10.5222/buchd.2013.171
• Uğuz Ş, Toros F, İnanç BY, Çolakkadıoğlu O. Zihinsel ve/veya bedensel engelli çocukların annelerinin anksiyete, depresyon ve stres düzeylerinin belirlenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi. 2004;7(42):42-47.
• Dale MTG, Solberg Q, Holmstrom H, Landolt MA, Eskedal LT, Volrath ME. Well-being in mothers of children with congenital heart defects: a 3-year follow-up. Qual Life Res. 2013;22:2063-2072. doi:10.1007/s11136-012-0326-0
• Gilbert P. Introducing compassion-focused therapy. Adv in Psychiatr Treat. 2009;15:199-208. doi:10.1192/apt.bp.107.005264
• Kurtoğlu M, Başgül ŞS. Koruyucu faktör olarak öz-şefkat üzerine bir derleme çalışması. J Cognitive-Behavioral Psychotherapy Res. 2021;10(1): 56-65.
• Neff KD. Self-Compassion: an alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self Ident. 2003a;2(2):85-101. doi:10.1080/ 15298860309032
• Pauley G, McPherson S. The experience and meaning of compassion and self-compassion for individuals with depression or anxiety. Psychol Psychother: Theor, Res Pract. 2010;83(2);129-143. doi:10.1348/ 147608309X471000
• Olsson MB, Hwang PC. Influence of macrostructure of society on the life situation of families with a child with intellectual disability: Sweden as an example. J Intellect Disabil Res. 2003;47(5):328-341. doi:10.1046/j. 1365-2788.2003.00494.x
• Karadağ G. Engelli çocuğa sahip annelerin yaşadıkları güçlükler ile aileden algıladıkları sosyal destek ve umutsuzluk düzeyleri. TAF Prev Med Bull. 2009;8(4);315-322.
• Şengül S, Baykan H. Zihinsel engelli çocukların annelerinde depresyon, anksiyete ve stresle başa çıkma tutumları. Kocatepe Tıp Dergisi. 2013; 14(1):30-39.
• Gen KK, Demir V. Şefkatli zihin psiko-eğitim programının kadınların psikolojik sağlamlık, mutluluk ve öz-şefkat düzeylerine etkisi. KADEM Int J Women’s Studies. 2023;9(2):395-426. doi:10.21798/kadem.2023.140
• Serçe Ö. İnsan bakım kuramı ve öz-şefkat temelli psikoeğitimin hematolojik kanser tanılı bireylerin öz-şefkat, anksiyete ve depresyon düzeylerine etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi. 2022.
• Mülazım N. Öz-şefkat geliştirme programının üniversite öğrencilerinin öz-şefkat ve kendini affetme düzeylerine etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi. 2022.
• Sarıgül A. Öz-şefkat geliştirme programının lise öğrencilerinde riskli davranışlar ve öz-şefkat düzeyi üzerindeki etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi. 2021.
• Şamlıoğlu E. Öz-şefkat egzersizleri temelli psiko-eğitim programının ebeveynleri boşanmış lise öğrencilerinin öz-şefkat düzeylerine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi. 2023.
• Maratos FA, Montague J, Ashra H, et al. Evaluation of a compassionate mind training (CMT) intervention with school teachers and support staff. Mindfulness. 2019;10(2):2245-2258. doi:10.1007/s12671-019-01187-3
• Matos M, Duarte C, Duarte J, Gilbert P, Pinto-Gouveia J. (2022). Building compassionate schools: pilot study of a Compassionate Mind Training intervention to promote teachers’ well-being. School Mental Health. 2022;14(1):200-214. doi:10.1007/s12310-021-09473-6
• Fraenkel J, Wallen N, Hyun HH. How to design and evaluate research in education. McGraw Hill. 2012.
• Derogatis LR The Brief Symptom Inventory-BSI administration, scoring and precedures manual-II. USA, Clinical Pschometric Research Inc; 1992.
• Şahin NH, Durak A. Kısa semptom envanteri: Türk gençleri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi. 1994;9(31):44-56.
• Neff KD, Germer CK. A pilot study and randomized controlled trial of the mindful self-compassion program. J Clinical Psychol. 2013;69(1):28-44. doi:10.1002/jclp.21923
• Irons C, Heriot-Maitland C. Compassionate mind training: an 8- week group for the general public. Psychol Psychother. 2021;94(3):443-463. doi:10.1111/papt.12320
• Kıcalı ÖÜ. Öz-şefkat ve tekrarlayıcı düşünmenin olumsuz duygulanım ve depresyon ile ilişkilerinin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi; 2015.
• Bayramoglu A. Self-compassion in relation to psychopathology [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi; 2011.
• Yelpaze İ. Üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak bilişsel esneklik: öz şefkatin aracılık rolü. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2020;22(2):535-549. doi:10.17556/erziefd.631767
• Baker DA, Caswell HL, Eccles FJR. Self-compassion and depression, anxiety, and resilience in adults with epilepsy. Epilepsy Behav. 2019;90: 154-161. doi:10.1016/j.yebeh.2018.11.025
• Tsai SM, Wang HH. The relationship between caregiver’s strain and social support among mothers with intellectually disabled children. J Clin Nurs. 2009;18:539-548. doi:10.1111/j.1365-2702.2008.02524.x
• Boyacı M, İlhan T. Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2016;12(2):734-746. doi:10.17860/efd.03838
• Singh NN, Lancioni GE, Winton AS, Singh J, Singh AN, Singh AD. Peer with intellectual disabilities as a mindfulness-based anger and aggression management therapist. Res Dev Disabil. 2011;32(6):2690-2696. doi:10.1016/j.ridd.2011.06.003