Review

COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi

Volume: 1 Number: 2 August 16, 2022
TR EN

COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi

Abstract

Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs 2’nin (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2; SARS-CoV-2) neden olduğu koronavirüs hastalığı (coronavirus disease-19; COVID-19), insanlarda şiddetli klinik bulgulara ve ölümlere yol açmış, ülkelerin sağlık sistemlerini etkilemiş ve tüm dünyada beklenmedik pek çok sorunlara neden olmuştur. Henüz tedavisi geliştirilmemiş olan viral hastalıklarla mücadelenin en etkili yolu olan aşılama, COVID-19 ile mücadelede de öncelikli adım olarak görülmüş ve pandeminin başında pek çok ülke ve firma aşı geliştirme çalışmalarına hızla başlamıştır. Günümüzde COVID-19’a karşı pek çok farklı tipte aşı geliştirilmiş ve onaylanıp ticari hale dönüşmüştür. Ticari aşıların yanı sıra farklı tipte ve farklı teknolojilere sahip aşı geliştirme çalışmaları halen devam etmekte ve bu aşıların enjeksiyon harici intranazal gibi farklı uygulama yollarının test edilmesine ilişkin çalışmalar bilim insanları tarafından sürdürülmektedir. Pandemi ile birlikte, ulusal aşı üretiminin önemi net bir şekilde anlaşılmıştır. Bu bağlamda ülkemizin, aşı geliştirme çalışmalarına ve yatırımlarına destek ve öncelik vermesi, aşı üretim tesislerinin sayısının ve kapasitelerinin arttırılması, bu kurumlarda çalışacak kalifiye personel ve konusunda uzman bilim insanlarının yetiştirilmesi hususlarına yönelik stratejik bir planlama ile hareket etmesi gerekmektedir.

Keywords

References

  1. Afkhami, S., D’Agostino, M. R., Zhang, A., Stacey, H. D., Marzok, A., Kang, A., … & Xing, Z. (2022). Respiratory mucosal delivery of next-generation COVID-19 vaccine provides robust protection against both ancestral and variant strains of SARS-CoV-2. Cell, 185(5), 896-915.e19. https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.02.005.
  2. Ali, K., Berman, G., Zhou, H., Deng, W., Faughnan, V., Coronado-Voges, M., … & McPhee, R. (2021). Evaluation of mRNA-1273 SARS-CoV-2 vaccine in adolescents. New England Journal of Medicine, 385(24),2241–2251. https://doi.org/10.1056/nejmoa2109522.
  3. Alter, G., Yu, J., Liu, J., Chandrashekar, A., Borducchi, E. N., Tostanoski, L.H., … & Barouch, D. H. (2021). Immunogenicity of Ad26.COV2.S vaccine against SARS-CoV-2 variants in humans. Nature, 596(7871), 268–272. https://doi.org/10.1038/s41586-021-03681-2.
  4. An, Y., Li, S., Jin, X., Han, J., Xu, K., Xu, S., … & Gao, G. F. (2022). A tandem-repeat dimeric RBD protein-based covid-19 vaccine zf2001 protects mice and nonhuman primates. Emerging Microbes & Infections, 11(1), 1058–1071. https://doi.org/10.1080/22221751.2022.2056524.
  5. Ardicli, O., Azkur, A.K., & Azkur, D. (2022). A potential immunological silver bullet for COVID‐19: The trivalent chimpanzee adenoviral serotype‐68 vector (Tri:ChAd). Allergy, 77(8), 2565-2567. https://doi.org/10.1111/all.15333.
  6. Azkur, A. (2020). COVID-19 ve hayvanlar. Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni, 11(2), 49–60. https://doi.org/10.38137/vetfarmatoksbulten.768811.
  7. Azkur, A.K., Akdis, M., Azkur, D., Sokolowska, M., van de Veen, W., Brüggen, M.C., … & Akdis, C.A. (2020b). Immune response to SARS-CoV-2 and mechanisms of immunopathological changes in COVID-19. Allergy, 75(7), 1564-1581. doi: 10.1111/all.14364.
  8. Azkur, D. & Azkur, A.K. (2020). COVID-19 hastalığının immünopatolojisi ve immünolojisindeki güncel veriler. Eurasian J Vet Sci, Covid-19 Special Issue, 65-75.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Primary Health Care

Journal Section

Review

Publication Date

August 16, 2022

Submission Date

June 7, 2022

Acceptance Date

June 20, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 1 Number: 2

APA
Aksoy, E., & Azkur, A. K. (2022). COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi. Journal of Medical Topics and Updates, 1(2), 66-80. https://izlik.org/JA85NC56FP
AMA
1.Aksoy E, Azkur AK. COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi. Journal of MTU. 2022;1(2):66-80. https://izlik.org/JA85NC56FP
Chicago
Aksoy, Emel, and Ahmet Kürşat Azkur. 2022. “COVID-19 Aşıları: Güncel Veriler Ve Gelecek Perspektifi”. Journal of Medical Topics and Updates 1 (2): 66-80. https://izlik.org/JA85NC56FP.
EndNote
Aksoy E, Azkur AK (August 1, 2022) COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi. Journal of Medical Topics and Updates 1 2 66–80.
IEEE
[1]E. Aksoy and A. K. Azkur, “COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi”, Journal of MTU, vol. 1, no. 2, pp. 66–80, Aug. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA85NC56FP
ISNAD
Aksoy, Emel - Azkur, Ahmet Kürşat. “COVID-19 Aşıları: Güncel Veriler Ve Gelecek Perspektifi”. Journal of Medical Topics and Updates 1/2 (August 1, 2022): 66-80. https://izlik.org/JA85NC56FP.
JAMA
1.Aksoy E, Azkur AK. COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi. Journal of MTU. 2022;1:66–80.
MLA
Aksoy, Emel, and Ahmet Kürşat Azkur. “COVID-19 Aşıları: Güncel Veriler Ve Gelecek Perspektifi”. Journal of Medical Topics and Updates, vol. 1, no. 2, Aug. 2022, pp. 66-80, https://izlik.org/JA85NC56FP.
Vancouver
1.Emel Aksoy, Ahmet Kürşat Azkur. COVID-19 aşıları: güncel veriler ve gelecek perspektifi. Journal of MTU [Internet]. 2022 Aug. 1;1(2):66-80. Available from: https://izlik.org/JA85NC56FP