KÜRLENME VE KURUTMA FIRINI BACA GAZI ATIK ISISI GERİ KAZANMA SİSTEMLERİ VE ÖRNEK BİR UYGULAMA
Abstract
Enerjinin ekonomik ve sosyal refahın önemli belirtilerinden biri olduğu ve hayat kalitesinin artırılmasında önemli bir rolü olduğu bilinmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde artan nüfus, sanayileşme ve teknolojik gelişmelerden dolayı enerjiye olan talep giderek artmaktadır. Bu artış ile ülkeler enerjiye kolay, ucuz ve kesintisiz bir biçimde ulaşmak istemektedirler. Bu nedenle ülkeler alternatif enerji kaynaklarına ve enerjiyi daha verimli kullanabilecekleri sistemlere yönelmişlerdir. Ülkemizde de bu tip sistemler için uygulamalar yaygınlaşmaktadır. Özellikle enerji tüketimi fazla olan sanayi sektöründe enerjiyi daha verimli kullanmak için baca gazı atık ısısının geri kazanımı bu uygulamaların başında gelmektedir. Bu çalışmada otomotiv sektöründe kullanılan boyahane tesislerinin boya kurutma ve kürlenme fırını atık ısısından yararlanarak enerji verimliliğini artırmak ve sıcak su kazanının enerji tüketim yükünü azaltmak için kullanılabilecek enerji geri kazanım sistemleri değerlendirilmiş ve uygun bir ısı dönüştürücü sistemi tasarlanmıştır. Sistemin getireceği faydalar hesaplanmıştır.
Endüstriyel toz boya tesislerinde boyanması istenen metal parçalar, boyama safhasına gelene kadar birçok işlem görmektedir. Parçanın boyanabilmesi için öncelikle parçalar yağ alma banyolarından geçmektedir. Sonrasında metal yüzey üzerinde boyanın tutunabilmesi için çinkofosfat ile kimyasal tepkime sonucu yüzey aşındırma gerçekleştirilmektedir. Tepkime sonlandırılması için pasivasyon banyosundan geçen parçalar DI (deiyonize) su ile yıkanmaktadır. Boyama işlemine tüm parçalar tamamen kuru girmesi gerektiğinden dolayı boya işlemi öncesinde parçalar kurutma fırınından geçirilerek üzerinde kalan su kurutulmaktadır. Bu şekilde boya kabininden geçen ve boyanan parçalar mamul hale gelebilmesi için kürlenme fırınından geçerek toz boyanın pişmesi sağlanmaktadır. Son olarak fırın çıkışında kürlenme operasyonunda parçalar üzerine transfer olan ısının deşarj edilmesi için soğutma bölümünden geçerek montajlamaya uygun hale gelmektedir. Bu proseste bahsi geçen kurutma ve kürlenme fırını baca gazlarındaki atık ısı, ısı dönüştürücü ile geri kazanılarak çinkofosfat banyosundan çıkan ve doğalgaz kombisine tekrar ısıtılmak üzere dönen su borularına ısının transfer edilmesi amaçlanmaktadır. Bu sayede kombi giriş ve çıkışı arasındaki ∆T miktarını düşürmek ve bu yöntem ile doğalgaz tüketim miktarını azaltarak enerji kullanım verimliliğini artırmak amaçlanmaktadır. Sistem doğal kaynakların daha az kullanımı ve enerji verimliliğini artırmanın dışında çevre kirliliği konusunda da karbon salınımını azalttığı için daha temiz bir doğaya katkıda bulunacaktır.
Keywords
References
- 1. Altınışık K. (2004). Uygulamalarla Isı Transferi, Nobel Yayın Dağıtım.
- 2. Bahar, O. (2005). Türkiye’de Enerji Sektörü Üzerine Bir Değerlendirme, Muğla Universitesi SBE Dergisi, (14), 35-59.
- 3. Bell, K.J. (1981). Delaware method for shell side design. in: S. Kakac, A.E. Bergles, F. Mayinger (Eds.), Heat Exchangers: Thermalehydraulic Fundamentals and Design. Hemisphere, New York, pp. 581-618.
- 4. Gurbuz, A. (2009). Enerji Piyasası İçinde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Yeri ve Önemi, Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS’09), 1-7, Karabük.
- 5. Kays, V.M. & London, A.L. (1984). Compact Heat Exchanger, third ed. McGraw-Hill, NewYork.
- 6. Shah, R.K. & Sekulic, D.P. (2003). Fundamentals of Heat Exchanger Design, first ed. Wiley, New York, 378-381.
- 7. Tsuzuki, N., Kato, Y. & Ishizuka, T. (2007). High performance printed circuit heat exchanger, Appl. Therm Eng. 27, 1702-1707.
- 8. URL-1 (2020). https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/6_dunyadaveturkiyede.pdf
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 31, 2021
Submission Date
January 12, 2021
Acceptance Date
March 3, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 4 Number: 1