Bir Suç Olarak Vergi Mahremiyetinin İhlali

Öz

Mükellef ve mükellef ile ilgili kişilerin vergi mahremiyeti kapsamındaki bilgi ve belgelerinin açıklanması ya da yarar sağlamak amacıyla kullanılması bir vergi suçudur. Vergi mahremiyetinin ihlal edilmesi hem suçun mağduru açısından maddi ve manevi zararlara hem de kamuya olan güvenin sarsılmasına ve kamu düzeninin bozulmasına neden olabilecektir. Çünkü bilgilerinin güvenliğinden endişe duyan mükelleflerin vergi idaresi ile iş birliği yapmaması ve bilgilerini paylaşmaktan çekinmesi muhtemeldir. Vergi mahremiyetinin sağlanması, devlet tarafından mükellefe sunulan bir güvence ve mükellef hakkıdır. Ancak bu çalışmada vergi mahremiyetinin ihlalinin ceza hukuku kapsamında bir suç olması yönüyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenen vergi mahremiyetinin tanımına, hukuki temellerine ve mahremiyet kurallarına uyması gereken kişilere kısaca değinilmiştir. Daha sonra bu suçun kanuni unsurları ve faillerin ne şekilde cezalandırılacağı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde incelenmiştir. Son olarak ise vergi mahremiyetinin ihlali suçu, suçun özel görünüş şekilleri olan teşebbüs, iştirak, içtima ve tekerrür açısından değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vergi Suçu
• Vergi Mahremiyeti
• Vergi Mahremiyetinin İhlali Suçu
• Özel Hayatın Gizliliği
• Anayasal Haklar

Violation of Tax Confidentiality as an Offence

Abstract

Reveal of informations and documents within scope of tax confidentiality of taxpayers and persons related to taxpayers or using them for benefit is a tax offense. Violation of tax confidentiality may cause material and moral damage to taxpayers and related persons, as well as a loss of trust in public and deterioration of public order. Because taxpayers who are concerned about the safety of their information are less likely to cooperate with the tax administration and would be more hesitant to share their information. Ensuring tax confidentiality is a guarantee provided by the state to taxpayers and is a taxpayer’s right. However, this study examines the violation of tax confidentiality as a criminal offense. For this purpose, first of all, definition of tax confidentiality, in legal terms and the people required to comply with tax confidentiality as regulated in Tax Procedure Law No. 213 have been briefly mentioned. Next, we examine elements of that offense and how perpetrators have been punished within the  context of Turkish Criminal Code No. 5237. Finally, the offense of violation of tax confidentiality has been analyzed in terms of attempt, participation, repetition, and aggregation which are special appearance of offense.

Keywords

• Tax Offense
• Tax Confidentiality
• Violation of Tax Confidentiality
• Privacy of Private Life
• Constitutional Rights

References

1. Arslan, Ç. (2013). Vergi mahremiyetini ihlal suçu (VUK md. 362). Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(2) 2013, 15-30. google scholar
2. Arslaner, H. (2017). Vergi kabahat ve suçlarının unsurları. Bursa: Ekin Yayınevi. google scholar
3. Artuk, M. E., Gökcen, A. ve Yenidünya, C. (2012). Ceza hukuku genel hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
4. Aydın, S. (2006). Mükellefin gizlilik alanına (sır çevresine) ilişkin hakları. Vergi Sorunları Dergisi, 213, 25-37. google scholar
5. Başbüyük, İ. (2012). Kamu icra suçları - I: Sırrın ifşası suçu (AATUHK m.107). Ceza Hukuku Dergisi, 20. Erişim adresi: https://jurix.com.tr/article/3043 google scholar
6. Bayraklı, H. H. (2006). Vergi ceza hukuku. Afyonkarahisar: Külcüoğlu Kültür Merkezi Yayınları. google scholar
7. Centel, N., Zafer, H. ve Çakmut, Ö. (2008). Türk ceza hukukuna giriş. İstanbul: Beta Yayınevi. google scholar
8. Donay, S. (2008). Ceza mahkemesinde yargılanan vergi suçları. İstanbul: Beta Yayınevi. google scholar

9. Dönmezer, S. ve Erman, S. (1994). Nazari ve tatbiki ceza hukuku: Genel kısım cilt II. İstanbul: Beta Yayınevi. google scholar
10. Edizdoğan, N., Taş, M. ve Çelikkaya, A. (2007). Vergi ceza ve yargılama hukuku. Bursa: Ekin Kitabevi. google scholar
11. Erman, S. (1988). Vergi suçları. İstanbul. google scholar
12. Ersoy, Y. (2002). Ceza hukuku genel hükümler. Ankara: İmaj Yayınevi. google scholar
13. Hakeri, H. (2012). Ceza hukuku genel hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
14. Karakoç, Y. (2012). Genel vergi hukuku. Ankara: Yetkin Hukuk Yayınları. google scholar
15. Kaşıkçı, M. (1991). Türk hukukunda vergi kaçakçılığı suçları. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
16. Kızılot, Ş. ve Kızılot, Z. (2009). Vergi, ticaret ve ceza hukuku yönünden kaçakçılık suçları ve naylon fatura. Ankara: Yaklaşım Yayıncılık. google scholar
17. Koca, M. ve Üzülmez, İ. (2020). Türk ceza hukuku genel hükümler (13. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
18. Mutluer, M. K. (2011). Vergi hukuku genel ve özel hükümler. Ankara: Turhan Kitabevi. google scholar
19. Önder, A. (1992). Ceza hukuku genel hükümler cilt II-III. İstanbul: Beta Yayınevi. google scholar
20. Özyer, M. A. (2014). Açıklama ve örneklerle vergi usul kanunu uygulaması. İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği. google scholar
21. Sonsuzoğlu, E. (1989). Vergi suç ve cezalarında birleşme, iştirak, tekerrür. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. google scholar
22. Sonsuzoğlu, E. (2000). Çeşitli yasalar açısından vergi mahremiyetine ilişkin düzenlemelerin değerlendirilmesi. Vergi Sorunları Dergisi, 141, 116-134. google scholar
23. Soydan, B. (2015). Türk vergi hukukunda vergi incelemesi. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık. google scholar
24. Şenyüz, D. (2011). Vergi ceza hukuku. Bursa: Ekin Yayınevi. google scholar
25. Taş, F. (2008). Vergi hukukunda vergi mahremiyetinin ihlali suçu. Ankara: Yaklaşım Yayıncılık. google scholar
26. Taş, M. (2001). Vergi hukuku. Bursa: Ekin Yayınevi. google scholar
27. Taş, M. (2011). Vergi mahremiyeti kapsamındaki belge ve bilgilerin basında yer almasının hukuki boyutları. Yaklaşım Dergisi, 219. google scholar
28. Toroslu, N. (2005). Ceza hukuku. Ankara: Savaş Kitabevi. google scholar
29. Töngür, A. R. ve Çetintürk, E. (2020). Ceza hukuku genel hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi. google scholar
30. Turan, M. (2021). Karşılaştırmalı hukukta kişisel verilerin korunması (4. Baskı). Ankara: Seçkin. google scholar
31. Ünal, N. A. (2004). Türk vergi hukukunda vergi mahremiyeti esası. Yaklaşım Dergisi, 133. google scholar