EN
TR
Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları
Abstract
Bu inceleme Covid-19 pandemisinin halk sağlığı bilişimine yansımalarını ortaya koymak ve konuyla ilgili farkındalık oluşturmak amacıyla yapılmıştır. İnceleme halk sağlığı bilişiminin gelişimi ve Covid-19’un pandemi olarak ilan edildiği 2020 yılını da kapsayacak şekilde 1978-2022 yılları arasında sınırlandırılmıştır. Veri tabanlarında “Coronavirus”, “Covid-19”, “Pandemi” ve “Halk Sağlığı Bilişimi” anahtar kelimeler elektronik olarak taranmıştır. Yapılan tarama sonucunda kullanılan veri tabanlarını içeren 3 ulusal ve 5 uluslararası makaleye ulaşılmış olup konuya ilişkin sınırlı çalışma olduğu için herhangi bir dışlanma yapılmadan ulaşılan makaleler incelemeye dahil edilmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan makalelerin incelenmesi sonucunda Covid-19 pandemisinin halk sağlığı bilişimine yansımalarının olduğu görülmüştür. Bu süreçte her bir ülke kendine özgü halk sağlığı bilişim araçlarından yararlanmıştır. Halk sağlığı bilişim sistemini iyi kullanan ülkeler pandemi yönetiminde başarılı olan ülkeler arasında gösterilirken, iyi kullanamayan ülkeler başarılı olamayan ülkeler arasında gösterilmiştir. Ülkemizde “Hayat Eve Sığar”, RUHSAD, Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS), SABİM, FİTAS, vb. uygulamalar pandemi yönetiminde rol almıştır. Halk sağlığı hemşireleri bu süreçte çeşitli halk sağlığı bilişim sistemlerini kullanarak topluma eğitim, bakım ve tedavi hizmetleri sunan hemşireler, salgının etkilerini en aza indirmek için aktif bir rol oynamışlardır. İncelemeler neticesinde; toplumun sağlığının korunması ve geliştirilmesi, gereken tedbirlerin alınması, toplumun bilgilendirilmesi amacıyla her ülkenin kendi politikalarına uygun halk sağlığı bilişim sistemlerini hazırlayıp kullanması gerekliliği ve önemi anlaşılmıştır.
Keywords
References
- American Medical Informatics Association (2021, Ekim). Discovering health insights. accelerating healthcare transformation. https://amia.org/about-amia
- Anadolu Ajansı (2021, Ekim). Türkiye’nin koronavirüsle mücadele politikasına ‘Bilim Kurulu’ yön veriyor. https://aa.com.tr
- Baker, E. L., Fond, M., Hale, P., & Cook, J. (2016). What is “informatics”? Journal of Public Health Management and Practice, 22(4), 420-423. https://doi.org/10.1097/PHH.0000000000000415
- Bozkurt, S., Zayim, N., & Gülkesen, K. H. (2006). Kuş gribinin düşündürdükleri; Halk sağlığı bilişimi nerede? Akademik Bilişim, 166-170.
- Buckeridge, D. L. (2007). Outbreak detection through automated surveillance: A review of the determinants of detection. Journal of Biomedical Informatics, 40(4), 370-379. https://doi.org/10.1016/j.jbi.2006.09.003
- Burnett G.M. (2024, April). Commentary: Public health nurses can help Chicago contain the
- coronavirus. https://www.chicagotribune.com/opinion/commentary
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2018). Introduction to public health Atlanta, GA. https://www.cdc.gov/publichealth101/public-health.html
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Epidemiology (Other)
Journal Section
Review
Early Pub Date
April 26, 2024
Publication Date
April 30, 2024
Submission Date
August 19, 2023
Acceptance Date
April 20, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 6 Number: 1
APA
Özdemir, S., & Çapık, C. (2024). Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 6(1), 46-53. https://doi.org/10.54061/jphn.1346546
AMA
1.Özdemir S, Çapık C. Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları. J Public Health Nurs. 2024;6(1):46-53. doi:10.54061/jphn.1346546
Chicago
Özdemir, Selen, and Cantürk Çapık. 2024. “Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 6 (1): 46-53. https://doi.org/10.54061/jphn.1346546.
EndNote
Özdemir S, Çapık C (April 1, 2024) Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 6 1 46–53.
IEEE
[1]S. Özdemir and C. Çapık, “Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları”, J Public Health Nurs, vol. 6, no. 1, pp. 46–53, Apr. 2024, doi: 10.54061/jphn.1346546.
ISNAD
Özdemir, Selen - Çapık, Cantürk. “Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 6/1 (April 1, 2024): 46-53. https://doi.org/10.54061/jphn.1346546.
JAMA
1.Özdemir S, Çapık C. Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları. J Public Health Nurs. 2024;6:46–53.
MLA
Özdemir, Selen, and Cantürk Çapık. “Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, vol. 6, no. 1, Apr. 2024, pp. 46-53, doi:10.54061/jphn.1346546.
Vancouver
1.Selen Özdemir, Cantürk Çapık. Covid-19 Pandemisinin Halk Sağlığı Bilişimine Yansımaları. J Public Health Nurs. 2024 Apr. 1;6(1):46-53. doi:10.54061/jphn.1346546