TR
EN
Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar
Abstract
Amaç: Bu çalışmada; evde doğum yapan kadınların, doğumlarını yaptıran, yardım eden kadınlara yönelik metaforik algılarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklem seçiminde, amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçütleri sağlayan 20 kadın ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Veriler “Evde Doğum Yapan Kadınları Tanıtıcı Bilgi Formu” ve yarı yapılandırılmış “Derinlemesine Bireysel Görüşme Formu” olarak 2 form ile toplanmıştır. Evde doğum yapan kadınlara “evde doğumunuzu yaptıran kadını tanımlamak isteseniz nasıl tanımlarsınız?” şeklinde açık uçlu soru yöneltilmiştir. Veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 20 kadının yaşları 25 ile 50 arasında değişmektedir. Evde doğum yapan kadınların, doğumlarını yaptıran, yardım eden kadınları 5 kategoride değerlendirdiği görülmektedir. Bunlar; “yardım sever, yardımcı olarak doğum yaptıran kadınlar”, “güler yüzlü, sıcakkanlı, samimi olarak doğum yaptıran kadınlar”, “bilgili, deneyimli olarak doğum yaptıran kadınlar”, “Açıklayıcı, bilgi verici olarak doğum yaptıran kadınlar”, “Güven verici, tanıdık, bildik kişiler olarak doğum yaptıran kadınlar” kategorileridir. Bu kategorilerin evde doğum yapan kadınlarda oluşturduğu metaforik bağlam ise “anne”, “melek”, “nur”, ve “ebe” olarak tanımlanmıştır. Çalışmaya katılan kadınlardan bazıları birden fazla metafor kullanmışlardır. Evde doğum yaptıran kadınların en sık kullandığı metafor anne olup frekansı 18’dir. Anne metaforunun frekansının fazlalığı kavramsal kategorilerde tüm kavramları karşılıyor olmasından kaynaklanmaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Kavramsal kategori ve metaforlar arasında bağlam; evde yapılan doğumda, doğum yaptıran kadınların nasıl algılandığı, imgelendiği ve anlamlandırıldığını ortaya çıkarmaktadır. Çalışmada ortaya çıkan bu kavramsal kategoriler DSÖ’nün küresel olarak önerdiği “saygılı anne bakımı” kavramına entegre edilirse doğum yaptıran sağlık personellerine kazandırılacak yeterlilikler ve farkındalıklar ile sağlık kurumları, kadınlar için “konforlu doğum”, “saygılı doğum”, “insan onuruna yakışan doğum”, “insan hakkını ihlalsiz doğum” sunulan merkezler olarak hizmet verebilir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklem seçiminde, amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçütleri sağlayan 20 kadın ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Veriler “Evde Doğum Yapan Kadınları Tanıtıcı Bilgi Formu” ve yarı yapılandırılmış “Derinlemesine Bireysel Görüşme Formu” olarak 2 form ile toplanmıştır. Evde doğum yapan kadınlara “evde doğumunuzu yaptıran kadını tanımlamak isteseniz nasıl tanımlarsınız?” şeklinde açık uçlu soru yöneltilmiştir. Veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 20 kadının yaşları 25 ile 50 arasında değişmektedir. Evde doğum yapan kadınların, doğumlarını yaptıran, yardım eden kadınları 5 kategoride değerlendirdiği görülmektedir. Bunlar; “yardım sever, yardımcı olarak doğum yaptıran kadınlar”, “güler yüzlü, sıcakkanlı, samimi olarak doğum yaptıran kadınlar”, “bilgili, deneyimli olarak doğum yaptıran kadınlar”, “Açıklayıcı, bilgi verici olarak doğum yaptıran kadınlar”, “Güven verici, tanıdık, bildik kişiler olarak doğum yaptıran kadınlar” kategorileridir. Bu kategorilerin evde doğum yapan kadınlarda oluşturduğu metaforik bağlam ise “anne”, “melek”, “nur”, ve “ebe” olarak tanımlanmıştır. Çalışmaya katılan kadınlardan bazıları birden fazla metafor kullanmışlardır. Evde doğum yaptıran kadınların en sık kullandığı metafor anne olup frekansı 18’dir. Anne metaforunun frekansının fazlalığı kavramsal kategorilerde tüm kavramları karşılıyor olmasından kaynaklanmaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Kavramsal kategori ve metaforlar arasında bağlam; evde yapılan doğumda, doğum yaptıran kadınların nasıl algılandığı, imgelendiği ve anlamlandırıldığını ortaya çıkarmaktadır. Çalışmada ortaya çıkan bu kavramsal kategoriler DSÖ’nün küresel olarak önerdiği “saygılı anne bakımı” kavramına entegre edilirse doğum yaptıran sağlık personellerine kazandırılacak yeterlilikler ve farkındalıklar ile sağlık kurumları, kadınlar için “konforlu doğum”, “saygılı doğum”, “insan onuruna yakışan doğum”, “insan hakkını ihlalsiz doğum” sunulan merkezler olarak hizmet verebilir.
Keywords
References
- Aktaş, S. & Pasinlioğlu, T. (2017). Ebelere verilen empati eğitiminin postpartum dönemdeki annelerin beklentilerini karşılama, doğumu ve ebeyi algılama düzeyine etkisi. Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 14(2)60 – 65
- American College of Obstetricians and Gynecologists (2017). Planned home birth. Committee Opinion No.697 Obstetrics and gynecology, 129(2), 117-122
- Balde, M. D., Diallo, B. A., Bangoura, A., Sall, O., Soumah, A. M., Vogel, J. P., & Bohren, M. A. (2017). Perceptions and experiences of the mistreatment of women during childbirth in health facilities in Guinea: a qualitative study with women and service providers. Reproductive health, 14(1), 3. https://doi.org/10.1186/s12978-016-0266-1
- Bernhard, C., Zielinski, R., Ackerson, K. & English, J. (2014 ). Home birth after hospital birth: women’s choices and reflections. Journal of midwifery & women's health. 59 (2) :160–166. doi: 10.1111/jmwh.12113
- Blais, R. (2002). Are home births safe? Canadian Medical Association Journal. 166(3):335-336. PMID: 11868643
- Bohren, M A., Mehrtash, H., Fawole, B., Maung, T. M. & Balde, M.D. et al.. (2019 ). How women are treated during facility-based childbirth in four countries: a cross-sectional study with labour observations and community-based surveys. Lancet, 394(10210); 1750-1763. doi: 10.1016/S0140-6736(19)31992-0.
- Coburn, J. & Doering, J.J. (2021). Deciding on Home Birth. Journal of Obstetric. Gynecologic & Neonatal Nursing, 50(3): 289-299. doi.org/10.1016/j.jogn.2021.01.001
- Creswell, J.W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni.(Çev:M. Bütün; Ş.B. Demir) Ankara: Siyasal Kitabevi
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 7, 2021
Submission Date
March 1, 2021
Acceptance Date
June 18, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 3 Number: 2
APA
Çalış, G., & Özsoy, S. A. (2021). Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 3(2), 120-132. https://izlik.org/JA96CP32DM
AMA
1.Çalış G, Özsoy SA. Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar. J Public Health Nurs. 2021;3(2):120-132. https://izlik.org/JA96CP32DM
Chicago
Çalış, Gülşen, and Süheyla Altuğ Özsoy. 2021. “Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 3 (2): 120-32. https://izlik.org/JA96CP32DM.
EndNote
Çalış G, Özsoy SA (July 1, 2021) Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 3 2 120–132.
IEEE
[1]G. Çalış and S. A. Özsoy, “Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar”, J Public Health Nurs, vol. 3, no. 2, pp. 120–132, July 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA96CP32DM
ISNAD
Çalış, Gülşen - Özsoy, Süheyla Altuğ. “Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 3/2 (July 1, 2021): 120-132. https://izlik.org/JA96CP32DM.
JAMA
1.Çalış G, Özsoy SA. Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar. J Public Health Nurs. 2021;3:120–132.
MLA
Çalış, Gülşen, and Süheyla Altuğ Özsoy. “Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, vol. 3, no. 2, July 2021, pp. 120-32, https://izlik.org/JA96CP32DM.
Vancouver
1.Gülşen Çalış, Süheyla Altuğ Özsoy. Evde Doğumda Metaforik Bir Bağlam: Doğum Yaptıran Kadınlar. J Public Health Nurs [Internet]. 2021 Jul. 1;3(2):120-32. Available from: https://izlik.org/JA96CP32DM