Research Article

Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi

Volume: 45 Number: 1 July 24, 2026
EN TR

Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma, Avrupa Birliği (AB)'nin 2016/429 sayılı Hayvan Sağlığı Kanunu (Animal Health Law – AHL) öncesi ve sonrası dönemlerde sucul hayvan sağlığı mevzuatında yaşanan normatif dönüşümü analiz ederek, Türkiye mevzuatıyla karşılaştırmalı bir değerlendirme sunmaktadır. AHL’nin kabulüyle birlikte AB, direktif temelli ve parçalı yapıdan uzaklaşarak; risk-temelli, kanıta dayalı ve dijital yönetişim esasına dayanan bütüncül bir normatif çerçeveye geçmiştir. Türkiye mevzuatı ise büyük ölçüde 91/67/EC ve 2006/88/EC direktifleri ve ikincil mevzuatlarının idari izin temelli yaklaşımını sürdürmektedir. Bu bağlamda, çalışmada 13 temel normatif alan kapsamında yapılan karşılaştırmalı analiz, Türkiye mevzuatının AHL sonrası AB sistemiyle uyum sağlayamadığını göstermektedir. Özellikle dijital izlenebilirlik, risk-temelli sürveyans, dinamik sağlık statüsü yönetimi ve antimikrobiyal direnç (AMR) yönetişimi gibi alanlarda yapısal, işlevsel ve yönetişimsel boşluklar tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, Türkiye için önerilen yol haritası, yeni mevzuat üretiminden ziyade mevcut düzenlemelerin AHL sonrası AB normatif yapısıyla işlevsel uyumunun güçlendirilmesidir.

Keywords

References

  1. 1. FAO. The State of World Fisheries and Aquaculture 2024: Blue Transformation in Action. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations; 2024. doi:10.4060/cd0683en
  2. 2. Troell M, Naylor RL, Metian M, Beveridge M, Tyedmers PH, Folke C, Kautsky N, et al. Does aquaculture add resilience to the global food system? Proceedings of the National Academy of Sciences. 2014;111(37):13257–13263. doi:10.1073/pnas.1404067111
  3. 3. Bondad-Reantaso MG, Subasinghe RP, Arthur JR, Ogawa K, Chinabut S, Adlard R, Shariff M, et al. Disease and health management in Asian aquaculture. Veterinary Parasitology. 2005;132(3–4):249–272. doi:10.1016/j.vetpar.2005.07.005
  4. 4. Vos E. EU food safety regulation in the aftermath of the BSE crisis. Journal of Consumer Policy. 2000;23(3):227–255. doi:10.1023/A:1007123502914
  5. 5. Friedmann H. The political economy of food: A global crisis. New Left Review, 197, 29–57; 1993. doi:10.64590/9cj
  6. 6. Hodges JR, Kimball AM. The global diet: Trade and novel infections. Global Health, 1, 4; 2005. doi:10.1186/1744-8603-1-4
  7. 7. Caduff L, Bernauer T. Managing risk and regulation in European food safety governance. Review of Policy Research. 2006;23(1):153–168. doi:10.1111/j.1541-1338.2006.00190.x
  8. 8. Schebesta H, Nadia Bernaz, Chiara Macchi. The European union farm to fork strategy. European food and feed law review. 2020;15(5):420–427. Erişim: https://www.jstor.org/stable/26998534

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Sciences (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 24, 2026

Submission Date

February 10, 2026

Acceptance Date

May 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 45 Number: 1

APA
Bozaba, V. C., & Altun, S. (2026). Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi. Journal of Research in Veterinary Medicine, 45(1), 32-50. https://izlik.org/JA99DJ92LA
AMA
1.Bozaba VC, Altun S. Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi. J Res Vet Med. 2026;45(1):32-50. https://izlik.org/JA99DJ92LA
Chicago
Bozaba, Vural Can, and Soner Altun. 2026. “Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi”. Journal of Research in Veterinary Medicine 45 (1): 32-50. https://izlik.org/JA99DJ92LA.
EndNote
Bozaba VC, Altun S (July 1, 2026) Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi. Journal of Research in Veterinary Medicine 45 1 32–50.
IEEE
[1]V. C. Bozaba and S. Altun, “Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi”, J Res Vet Med, vol. 45, no. 1, pp. 32–50, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA99DJ92LA
ISNAD
Bozaba, Vural Can - Altun, Soner. “Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi”. Journal of Research in Veterinary Medicine 45/1 (July 1, 2026): 32-50. https://izlik.org/JA99DJ92LA.
JAMA
1.Bozaba VC, Altun S. Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi. J Res Vet Med. 2026;45:32–50.
MLA
Bozaba, Vural Can, and Soner Altun. “Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi”. Journal of Research in Veterinary Medicine, vol. 45, no. 1, July 2026, pp. 32-50, https://izlik.org/JA99DJ92LA.
Vancouver
1.Vural Can Bozaba, Soner Altun. Avrupa Birliği Hayvan Sağlığı Kanunu Özelinde AB-Türkiye Sucul Hayvan Sağlığı Mevzuatının, Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi. J Res Vet Med [Internet]. 2026 Jul. 1;45(1):32-50. Available from: https://izlik.org/JA99DJ92LA