Rekreasyonel Egzersize Katılım Motivasyonu İle Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişki

Abstract

Amaç: Bu araştırmada egzersiz yapan bireylerin rekreasyonel egzersiz motivasyonu ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: İlişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülen araştırmaya yerel yönetimlere bağlı egzersiz ve rekreasyon alanlarını düzenli olarak kullanan ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen yaşları 18 ile 42 ( yaş24,00±4,88) arasında değişen 122’si kadın 118’i erkek olmak üzere toplam 240 sağlıklı birey gönüllü olarak katılmışlardır. Araştırmada veriler, “Rekreasyonel Egzersiz Güdüleme Ölçeği”, “Beş Faktör Kişilik Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizlerinde Pearson korelasyon ve Regresyon tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma bulguları incelendiğinde; dışa dönüklük ile sağlık, rekabet, vücut ve dış görünüm, sosyal ve eğlence, beceri gelişimi ve rekreasyonel egzersiz motivasyonu arasında pozitif yönde düşük düzeyde; yumuşak başlılık ile sağlık, rekabet ve rekreasyonel egzersiz motivasyonu arasında pozitif yönde düşük düzeyde; öz denetim ile sağlık ve rekreasyonel egzersiz motivasyonu arasında pozitif yönde orta düzeyde, öz denetim ile rekabet, vücut ve dış görünüm, sosyal ve eğlence, beceri gelişimi arasında pozitif yönde düşük düzeyde; deneyime açıklık ile sağlık arasında pozitif yönde düşük düzeyde; nevrotiklik ile sağlık, rekabet, vücut ve dış görünüm, sosyal ve eğlence, beceri gelişimi ve rekreasyonel egzersiz motivasyonu arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ayrıca beş faktör kişilik özelliklerinden öz denetimin rekreasyonel egzersiz motivasyonu pozitif yönde anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak beş faktör kişiliğin rekreasyonel egzersiz motivasyonu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu ortaya konulmuştur.

Keywords

• Egzersiz
• Rekreasyon
• Rekreasyonel Egzersiz Motivasyonu
• Kişilik.

The Relationship Between Motivation to Participate in Recreational Exercise and Personality Traits

Abstract

Aim: The aim of this study was to determine whether there is a relationship between recreational exercise motivation and personality traits of individuals who exercise. Method: A total of 240 healthy individuals, 122 women and 118 men, aged between 18 and 42 (age24,00±4,88), who regularly use the exercise and recreation areas affiliated to local governments and selected by convenience sampling method, participated voluntarily in the study, which was conducted using the relational survey model. The data were obtained by using "Recreational Exercise Motivation Scale", "Five Factor Personality Scale" and "Personal Information Form". Pearson correlation and regression techniques were used in the statistical analysis of the data. Findings: When the research findings were examined; extroversion and health, competition, body and appearance, social and entertainment, skill development and recreational exercise motivation were positively correlated at a low level; mildness and health, competition and recreational exercise motivation were positively correlated at a low level; self-control and health and recreational exercise motivation; self-control and competition, body and appearance, social and entertainment, skill development; openness to experience and health; neuroticism and health, competition, body and appearance, social and entertainment, skill development and recreational exercise motivation. In addition, it was found that self-control, one of the five factor personality traits, significantly predicted recreational exercise motivation in a positive direction. Conclusion: As a result, it was revealed that five-factor personality has a significant effect on recreational exercise motivation.

Keywords

• Exercise
• Recreation
• Recreational Exercise Motivation
• Personality.

References

1. Arlinghaus, R. (2006). On the apparently striking disconnect between motivation and satisfaction in recreational fishing: The case of catch orientation of German anglers. North American Journal of Fisheries Management, 26(3), 592-605.
2. Asquith, S. L., Wang, X., Quintana, D. S., & Abraham, A. (2022). The role of personality traits and leisure activities in predicting wellbeing in young people. BMC Psychology, 10(1), 249.
3. Ayyıldız, T. (2015). Rekreatif dans faaliyetlerine katılan bireylerin serbest zaman tatmin düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
4. Cervone, D., & Pervin, L. A. (2016). Kişilik psikolojisi- kuram ve araştırma. (Çev. Ed. Baloğlu, M.) (12. Basımdan çeviri). Ankara: Nobel Yayıncılık.
5. Chamorro-Premuzic, T. (2014). Kişilik ve bireysel farklılıklar. (Çev. Bıçakçı, B.). İstanbul: Ticaret Üniversitesi Yayınları.
6. Ciccarelli, S. K. ve White, J. N. (2018). Psikoloji: Bir keşif gezintisi. (3. Basımdan Çeviri) (Çev. Edt. Şahin, D. N.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
7. Cloninger, S. (2013). Theories of personality understanding persons. Pearson Education.
8. Çiftçi, M.C. (2018). Spora katılım motivasyonlarının kişilik özellikleriyle ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bolu.

9. De Moor, M. H., Beem, A. L., Stubbe, J. H., Boomsma, D. I., & De Geus, E. J. (2006). Regular exercise, anxiety, depression and personality: A population-based study. Preventive Medicine, 42(4), 273-279.
10. Demir, C., & Demir, N. (2006). Bireylerin boş zaman faaliyetlerine katılmalarını etkileyen faktörler ile cinsiyet arasındaki ilişki: Lisans öğrencilerine yönelik bir uygulama. Ege Academic Review, 6(1), 36-48.
11. Deslandes, A., Moraes, H., Ferreira, C., Veiga, H., Silveira, H., Mouta, R., ... & Laks, J. (2009). Exercise and mental health: many reasons to move. Neuropsychobiology, 59(4), 191-198.
12. Doğaner, S., & Balcı, V. (2017). Ankara üniversitesi öğrencilerinin serbest zamanlarında egzersize katılma sıklıkları ve nedenleri. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(3), 119-128.
13. Dönmez, A. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kullandıkları öğretim yöntemleri ve kişilik özelliklerinin belirlenmesi (Sakarya İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
14. Dönmez, A. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarında akut sosyal medya maruziyetinin sınav başarısı ve psikofizyolojik yanıtlara etkisi: Kişilik özelliklerinin rolü. Doktora Tezi. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sakarya.
15. Evinç, G. Ş. (2004). Maternal personality characteristics, affective state, and psychopathology in relation to children’s attention deficit and hyperactivity disorder and comormid symptoms. Unpublished Master Thesis. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Bölümü. Ankara.
16. Ewert, A., Gilbertson, K., Luo, Y. C., & Voight, A. (2013). Beyond “because it's there” motivations for pursuing adventure recreational activities. Journal of Leisure Research, 45(1), 91-111.
17. Funder, D. C. (2013). The personality puzzle (6th ed.). W.W: Norton
18. George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference. (Sixteenth edition). Routledge, New York, NY 10017.
19. Güldür, B., & Yaşartürk, F. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin rekreasyon faaliyetlerine katılımındaki fayda ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 495-506.
20. Gürbüz, B., Aşçı, F. H., & Çelebi, M. (2006). The reliability and validity of the turkish version of the "recreational exercise motivation measure. 9th International Sport Sciences Congress, 1044, 3-5 November, Muğla, Turkey.
21. Hekim, H. (2021). Kişilik özellikleri ile egzersize katılım motivasyonları arasındaki ilişki. Doktora Tezi. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Sakarya.
22. Ingledew, D. K., & Markland, D. (2008). The role of motives in exercise participation. Psychology and Health, 23(7), 807-828.
23. Ingledew, D. K., Markland, D., & Sheppard, K. E. (2004). Personality and self-determination of exercise behaviour. Personality and İndividual Differences, 36(8), 1921-1932.
24. İrkin, H. (2020). A Study on the correlation between the physical education teacher’s personality traits and their Recreational Choices. The Universal Academic Research Journal, 2(2), 96-102.
25. Kapan, K. (2018). Turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkileri: Antalya örneği. Coğrafya Dergisi, (37), 47-56.
26. Karaca, A.A. (2015). Serbest zaman katılımı, psikolojik iyi olma ve serbest zaman engelleri ile baş etme stratejilerinin üniversite öğrencileri üzerinde incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Antalya.
27. Karagöz, Y. (2017). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği (1. Baskı). İstanbul: Nobel Kitabevi.
28. Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, ilkeler ve teknikler. (32.Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
29. Karp, A., Paillard-Borg, S., Wang, H. X., Silverstein, M., Winblad, B., & Fratiglioni, L. (2006). Mental, physical and social components in leisure activities equally contribute to decrease dementia risk. Dementia And Geriatric Cognitive Disorders, 21(2), 65-73.
30. Kaya, E. (2019). Fitness salonuna giden sedanter bireylerin fitnessa yönelme nedenleri ve fiziksel durumlarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
31. Kolukısa, Ş., Başkan, A. H., & Dönmez, K. H. (2019). Yürüme egzersizi yapan bireylerin egzersiz yapma beklentilerinin araştırılması. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 1(1), 1-7.
32. Kwon, M. W., Wilcox, D., & Shah, D. V. (2014). The role of recreational media use in youth socialization: Extending the citizen communication mediation model. Online Journal of Communication & Media Technologies, 4(1), 185-215.
33. McCrae, R. R., & Costa Jr, P. T. (1989). Reinterpreting the Myers‐Briggs type indicator from the perspective of the five‐factor model of personality. Journal of Personality, 57(1), 17-40.
34. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1985). Updating Norman's" adequacy taxonomy": Intelligence and personality dimensions in natural language and in questionnaires. Journal of Personality and Social Psychology, 49(3), 710-721.
35. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1987). Validation of the five-factor model of personality across instruments and observers. Journal of Personality and Social Psychology, 52(1), 81.
36. Müller, C. (2023). Personality traits and physical activity: Insights from German University students. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13(8), 1423-1440.
37. Ong, T. F., & Musa, G. (2012). Examining the influences of experience, personality and attitude on scuba divers' underwater behaviour: A structural equation model. Tourism Management, 33(6), 1521-1534.
38. Özkurt, B. (2015). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda okuyan öğrencilerin proaktif kişilik özellikleri ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Niğde.
39. Recepoğlu, E. (2013). Öğretmenlerin iş motivasyonlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 575-588.
40. Robbins, S. P., & Judge, T. A (2017). Örgütsel davranış. (14. Basımdan Çeviri). (Çev Ed: Erdem, İ. Bölüm Çev: Tüz, M). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
41. Sağıroğlu, İ., & Ayar, H. (2017). Fitness ve crossfit merkezlerine rekreatif egzersiz amaçlı katılımda etkili olan motivasyon faktörlerinin incelenmesi. Uluslararası Anadolu Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 167-179.
42. Smith, M. L., Hamplová, D., Kelley, J., & Evans, M. D. R. (2021). Concise survey measures for the Big Five personality traits. Research in Social Stratification and Mobility, 73, 100595, 1-11.
43. Su, C. L., Lee, C. J., & Shinger, H. S. (2014). Effects of involvement in recreational sports on physical and mental health, quality of life of the elderly. The Anthropologist, 17(1), 45-52.
44. Sugiyama, T., Leslie, E., Giles-Corti, B., & Owen, N. (2008). Associations of neighbourhood greenness with physical and mental health: do walking, social coherence and local social interaction explain the relationships?. Journal of Epidemiology & Community Health, 62(5), 1-6.
45. Talay, İ., Kaya, F., & Belkayalı, N. (2010). Sosyo-Ekonomik yapının rekreasyonel eğilim ve talepler üzerine etkisi: Bartın kenti örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 8(2), 147-156.
46. Taşdemir, S. (2013). Motivasyon kavramına genel bir bakış, motivasyon araçları ve bilgi teknolojileri ve iletişim kurumu ölçeğinde bir model önerisi. İdari Uzmanlık Tezi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. Ankara.
47. Tok, S. (2011). The big five personality traits and risky sport participation. Social Behavior and Personality: An İnternational Journal, 39(8), 1105-1111.
48. Tokgöz, M., Demiroğlu, B., & Aslan, Y. (2015). Ortaokul öğrencilerinin serbest zaman tercihlerinin cinsiyet değişkenine göre incelenmesi. Uluslararası Multidisipliner Akademik Araştırmalar Dergisi, 2(3), 29-44.
49. Türker, N., Ölçer, H., & Aydın, A. (2016). Yerel Halkın serbest zaman değerlendirme alışkanlıkları: Safranbolu Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 49-62.
50. Var, L. (2018). Kırşehir'de yaşayan bazı kadınların spor yapma ve yapmama nedenleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 2320-2328.
51. Yerlisu-Lapa, T., & Ardahan, F. (2009). Akdeniz Üniversitesi öğrencilerinin serbest zaman etkinliklerine katılım nedenleri ve değerlendirme biçimleri. Spor Bilimleri Dergisi, 20(4), 132-144.
52. Yoon, Y., & Uysal, M. (2005). An examination of the effects of motivation and satisfaction on destination loyalty: A structural model. Tourism Management, 26(1), 45-56.